Úılestirý jumysyndaǵy úılesimsizdik

«Aýyl amanaty» jobasy boıyn­sha baıaý qımyldap, kósh sońynda qalǵan aýdan ákimderiniń, jaýapty basqarmalardyń jumy­syn synǵa alǵan oblys ákimi Dar­han Satybaldy apparat­tyń aptalyq otyrysynda qara­jat­tyń tıimdi jumsalýyn tap­syr­dy. «Aýyl amanaty» joba­syn iske asyrýda jeke qosal­qy sharýashylyqtardy kooperatıvter negizinde damytýǵa ba­sym­dyq beriledi. Jobany júzege asyrýǵa barlyq aýyldyq okrýg­terde skrınıng jumystary júrgizilip, birinshi kezekte jo­baǵa qatysatyn 16 aýdannan 32 aýyldyq okrýg, 44 kooperatıv anyqtalyp, áleýetti nesıe alýshylardyń tizimi jasaqtaldy. Búginde 425 joba qabyldanyp, 1,1 mlrd teńgege 236 joba ma­qul­danǵan, qarjylandyrý ju­mystary júrgizilýde. Nesıe qar­jysyn taratýshy retinde senim bildirgen ókil dep «Túr­kistan ÁKK» AQ tanyldy. Jal­py quny 7,3 mlrd teńge bolatyn 847 ótinim qabyldanyp, onyń ishinde 312 ótiniminiń, ıaǵnı 2,6 mlrd teńgeniń qujattary maquldaý satysynda. Joba aıasynda jalpy 4 000 birlikke jýyq mıkrokredıt beriledi. Nátıjesinde, 5 200 jańa jumys oryny qurylyp, óńirdegi 8 451 AÁK alýshy otbasy sanyn 30%-ǵa tómendetý josparlanýda. Jobany qarjylandyrýǵa respýblıkalyq bıýdjetten jyl basynda 11 mlrd teńge, naýryz aıynda respýblıkalyq bıýd­jetti naqtylaýda qosymsha 8,9 mlrd teńge qarastyrylyp, jalpy 19,8 mlrd teńge bólindi. Nesıelendirýdiń ósimdik, mal, qus, balyq sharýashylyqtaryn damytý, kooperatıvterdi jab­dyqtaý, turǵyndardyń óz kásibin ashý syndy 6 baǵyty tańdalǵan. Soǵan sáıkes 90% ótinim mal sharýashylyǵy salasyn damytý baǵytynda ótkizilgen nemese 425 jobadan 380 joba mal sharýashylyǵy, 40 joba egin sharýashylyǵy, 5 joba balyq sharýashylyǵyn damytýǵa baǵyt­talyp otyr.

Sondaı-aq óńirde ınves­tı­sııalyq jobalardyń júzege asyrylýy qatań baqylaýǵa alyn­­­ǵan. Investorlardyń jer­gi­likti ákim­dikterge qoıar talap­tary da joq emes. Mysaly, Báıdibek aýda­nyn­da myrysh óndirý já­ne baıytý jobasyn birlesip iske asyrý úshin «United gold» JShS Túrkııanyń «Tekşan Madencilik» kompanııasymen kelisimge kelgen. Indýstrııa já­ne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi men joba bastamashysy arasynda «Besaǵash-1» ken ornyn barlaýǵa kelisimshart bar. Jobanyń jalpy quny – 1,8 mlrd teńge júzege assa, 200 adam jumyspen qamtylady. Bul oraıda ınvestor 4 shaqyrym jerge elektr jelisin tartý qajettigin aıtyp otyr. Al «Ernur» JShS jumyrtqa, taýar­lyq qus eti jáne shujyq ónim­derin óndiretin qus fabrıkasyn salýǵa Báıdibek aýdanynda jer ýchaskeleri qarastyrylyp jatyr. 2023-2026 jyldary aralyǵynda júzege asatyn jo­banyń quny – 15 mlrd teńge, 50 adam jumyspen qamtylmaq. Jobany iske asyrý úshin 40 gektar jer men elektr qýaty qajet. Investısııalyq shtab otyrysynda «SIPtechnology» JShS Túrkistan qalasyndaǵy Arnaıy ekonomıkalyq aımaqta kottedj qalashyǵyn salýǵa nıetti ekenin bildirse, oblys ortalyǵynda «Chery» avtokólik markasynyń dılerlik ortalyǵyn salý máselesi de kóterildi. «Saıahat Motors – Túrkistan» JShS ókiliniń aıtýynsha, quny 1 mlrd teńge bolatyn joba júzege assa, avtomobıl ortalyǵynda 100 adam jumyspen qamtylmaq. Otyrar aýdanynda júgerini tereń óńdep, bıoetanol shyǵarý jobasy júzege asyrylmaq. «Otyrar Bio Tech» JShS atqaratyn júgerini tereń óńdeý jobasynyń quny – 72 mlrd teńge. 2025 jylǵa qaraı ashylatyn zaýytta 154 adam jumyspen qamtylady dep kútilýde. Qazir uıymdastyrý jumystary júrgizilip jatyr. Al Saıram aýdanynda «Capable group» Múgedekter qoǵamy» jylyna 100 mln dana jórgek shyǵaratyn sehyn iske qosqan. Qazirgi ýaqytta jobanyń bas­tamashysy qosymsha 3 óndiris jelisin iske qosýmen óndiristik qýattylyqty keńeıtýdi kózdep otyr. Bul rette jobanyń bastamashysy 3 mlrd teńgege jabdyq satyp alý máselesi boıynsha «О́nerkásipti damytý qory» AQ arqyly qarjylandyrýǵa qatysty kelissózder bastaǵan. Jalpy quny – 8 mlrd teńge. Jobanyń jyldyq qýaty – 350 mln dana. Atalǵan jobany júzege asyrý barysyndaǵy ınfraqurylymǵa qatysty máseleler de ashyq aıtylyp, usynystar berildi. «Bes qara» JShS Saryaǵash aýdanynda 4 iri jobany júzege asyrýǵa nıetti. Qus etin daıyndaý jáne soıý beketi jobasynyń quny – 700 mln teńge, 25 adam jumyspen qamtylady. Qazirgi tańda jańa qurylǵylar synaqtan ótkizilýde. Al iri qara mal úshin bordaqylaý alańyn 2 500 basqa keńeıtý jobasy bıyl kúzde júzege aspaq. Joba boıynsha jer anyqtalyp, qurylysy bastalǵan. Atalǵan ınvestor munymen toqtamaı, 20 myń bas usaq malǵa arnalǵan bordaqylaý alańyn da salmaq. Joba quny – 500 mln teńge. Joba 2024 jylǵa qaraı júzege asady. Sonymen birge «Bes qara» JShS arnaıy mal soıý beketin ashyp, etti shetelge eksporttamaq. «Et Agro-Mankent» kompanııasy Saıram aýdanynan 5000 basqa arnalǵan bordaqylaý alańyn, etti tereń óńdeý keshenin, soıý beketin salýdy qolǵa alyp otyr. Joba júzege asqanda jańa 100 jumys orny ashylady. Jer, nesıe jáne gazben qamtý máselesi bar. Bul oraıda jańa jobalar, izdenister az ekenin aıtqan oblys ákimi ındýstrıaldy aımaqtardyń bárine revızııa jasap, máselelerdi zerdeleýdi, ınvestorlarǵa jaǵdaı jasap, kásiporyndardy kóbeıtýdi tapsyrdy.

Túrkistan oblysy