Kıno ónerindegi myń-san másele qoǵamǵa tańsyq emes. Kúni keshe ótken Ulttyq quryltaıda el Prezıdenti de bul taqyrypqa aıryqsha toqtaldy. «Kıno mamandary paıda tabý úshin óte arzan fılmder túsirýge májbúr. Sondyqtan quny arzan, mazmuny arzan fılmder paıda bolýda. Otandyq kınonyń damýyna jańasha kózqaras, tyń serpin kerek. Mysaly, kınoǵa barǵan kórermen sanyn esepteıtin sıfrlyq júıe engizýge bolady. Mádenıet jáne sport mınıstrligine jýyq arada osy júıeni daıyndap, qoldanysqa engizýdi tapsyramyn. Shynyn aıtýymyz kerek, sońǵy kezde túsirilgen tarıhı fılmderdiń olqylyqtary kóp. Sol úshin mamandarmen aqyldasyp, jalpy kıno salasyn reformalaý kerek», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Iá, keıingi jyldary tarıhı tulǵalar ómirine arnalǵan teleserıal kóp túsirildi: «Jáńgir han. Saraı syry», «Ahmet. Ult ustazy», «Domalaq ana», «Táshenev. Taıtalas», «Qanysh. Qazyna», «Muqaǵalı. Bul ǵasyrdan emespin», «Mirjaqyp. Oıan, qazaq!». Iаǵnı tarıhı kınolardy telearnalar túsiretin úrdis beleń aldy. Zerttep qarasaq, kınofılm men telefılmniń kórkemdik jaǵynan da, sapalyq turǵysynan da aıyrmashylyǵy kóp, ekeýi eki túrli týyndy. Televızııalyq formatqa laıyqtalǵan kez kelgen kıno tek sol sheńberge syıady. Sol deńgeıde túsiriledi. Al bul sapadaǵy fılmder az qarajatqa túsirilgen soń kórkem týyndynyń údesinen shyǵa almaı jatady. Burnaǵy zamandy tiriltýge kerekti obrazdardy jasaýǵa qajet dúnıelerdi jańǵyrtý qomaqty qarjyny talap etetini zańdy. «Jospar úshin», «bólingen qarjyny ıgerý úshin qysqa ýaqytta» túsirilgen týyndydan kórkemdik izdeýdiń ózi ábestik pe deısiń.
Kıno, eń aldymen óner. О́nerge óner turǵysynan qaraǵanda, ol árqashan bıik hám taza. Sodan bolar, kórkem fılmge qoıylar talap ta joǵary. Jumsalar qýat ta, eńbek te, ýaqyt ta, qarjy da orasan. Desek te qazir estetıkalyq lázzat alatyn sapaly fılmderdiń túsirilmeı jatqanyna áser etýshi faktor kóp: naýqanshyldyq, ýaqyt, qarajat, talǵam, bilim, sheberlik.
Keıingi jyldary «Kıno týraly» zańnyń aıasynda qurylǵan Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵynyń tapsyrysymen kóptegen fılm túsirildi. Atap aıtsaq, 2019 jyldan beri 115 jobany qoldady, onyń ishinde 48-i – tolyqmetrajdy kórkem fılm, 29-y – derekti fılm, 25-i – qysqametrajdy fılm jáne 13-i – anımasııalyq fılm. Búginde 2022 jylǵa deıin memlekettik qarjylandyrýdy alǵan 83 fılmniń óndirisi aıaqtalǵan. Al 20 joba áli túsirilip jatyr. Kınoortalyqtyń bir ıgiligi, kez kelgen jeke prodakshnder óziniń shyǵarmasyn usyna alady. Al buryn memlekettik bıýdjettiń qarjysy tek «Qazaqfılmge» túsetin, ıaǵnı oǵan jeke stýdııalar qatysa almaıtyn. Munda bári óz jumysyn usyna alatyndyqtan, báseke joǵary. Biraq sol kóptiń arasynan asyldy taýyp, ótkizý jaǵy qıynǵa soǵyp tur. Oǵan qosa Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵy tek óndiriske mán beretindikten, onyń redaktorlyq, kórkemdik, ulttyq boıaýy solǵyn ba, qanyq pa, shynymen de ulttyq dúnıege jata ma, oǵan mán bermeıdi. Máselen, byltyr irikteýden ótken memleketten qarjylaı qoldaý alatyn 62 jobanyń 35-i – memlekettik tilde jazylyp, memlekettik tilde túsiriletin fılm. О́zgesi – orys tilinde túsirilip, sodan keıin ǵana memlekettik tilde dybystalady. Qoǵamda atalǵan ortalyqqa qatysty budan ózge de daýly pikirler jeterlik. Álqıssa. Prezıdent tapsyrmasynan soń kıno óndirisinde jyl kelgendeı bir jańalyq seziler deımiz.
