Al osy zań arqyly biz zańsyz satyp alynǵan aktıvterdi qaıtarý boıynsha jańa quraldar jınaǵyn alamyz. Iаǵnı halyqaralyq tájirıbege saı aktıvterdi azamattyq tártippen erikti nemese májbúrlep qaıtarýǵa negizdelgen jańa rásimder paıda boldy.
Zańdy ázirleý kezinde Ulybrıtanııa, AQSh, Germanııa, Kanada, Aýstralııa, basqa da elderdiń qylmystyq is júrgizýden tys, ıaǵnı azamattyq sot isin júrgizý sheńberinde azamattyq tárkileý arqyly múlikti tárkileý tetikterin qoldanatyn tájirıbesi zertteldi.
Mańyzdy iste, ıaǵnı zańsyz aktıvterdi qaıtarý barysynda ashyqtyq bola ma degen suraq kópshiliktiń kókeıinde júr. Onyń ashyq bolýyn qamtamasyz etý maqsatynda turaqty negizde jumys isteıtin komıssııa qurylady.
Komıssııanyń negizgi fýnksııasy – zańsyz alynǵan aktıvterdi qaıtarý boıynsha usynystar ázirleý. Bul usynystardy ýákiletti organ qaraýǵa mindetti. Eger naqty bir adamnyń aktıvteriniń zańdylyǵyna kúmán týsa, komıssııanyń usynysy boıynsha ýákiletti organ mundaı adamdy tizilimge engizýi múmkin. Tizilimde sýbektiler jáne olardyń úlestes adamdary týraly málimetter bolady.
Azamattyq tárkileý jónindegi barlyq negizgi sheshimder komıssııa arqyly ótedi. Zańsyz aktıvterdi tárkileý sot sheshimi boıynsha ǵana júzege asyrylady. Adamdar azamattyq sot isin júrgizý sheńberinde sheshimderge shaǵymdana alady.
Osylaısha, aktıvterdi qaıtarýǵa qoıylatyn halyqaralyq standarttyń talaptary qarapaıym: bári zańǵa negizdelýge tıis, tıisti úderis júzege asyp, sot tarapynan baqylaý jasalyp, qoǵam úshin ashyq bolýy kerek.
Maksım ROJIN,
Májilis depýtaty
