Halqymyzdyń ǵasyrlar boıǵy arman-maqsaty – ádiletti memleket qurý. Ásirese qazirgi jahandaný kezeńinde ultymyzdyń básekege qabilettiligin arttyrýdyń mańyzy zor. Al munyń negizgi dińgegi – demokratııalyq qoǵam qaǵıdattaryn engizý. Bul úshin ár deńgeıde basshylyq laýazymdy atqaratyn mamandarǵa ashyqtyq pen adaldyq prınsıpin ustaný talaby júkteldi. О́ıtkeni qazir bizge naǵyz damyǵan el bolý qajettigi týyndap otyr. Al bul maqsatqa qol jetkizý úshin nendeı máselege nazar aýdarý qajet?
Birinshiden, keıingi jyldary elimizde qolǵa alynǵan saıası ózgeristerdi túbegeıli jáne jan-jaqty áleýmettik-ekonomıkalyq reformamen ushtastyrýdyń oraıy kelgenin eskergen jón. О́ıtkeni álem elderi áli de qyrǵı qabaq kózqarastan arylmaı keledi. Mundaı ózara dúrdarazdyqtyń sońy jahandaǵy geosaıası ahýaldy odan ári ýshyqtyryp jiberýi múmkin.
Ekinshiden, barlyq el shıkizatqa táýeldilikten arylýǵa, básekege qabiletti ónim óndirýge bet burdy. Demek jahandyq ekonomıkada jańa ónimder men buıymdar, ınnovasııalyq jobalar burynǵydan da kóbeıe túsedi. Mundaı umtylys tehnologııalyq básekeni, tabıǵı resýrstardy ıgerýge talasty arttyra túsetini daýsyz.
Úshinshiden, adamzatty klımattyń ózgerip, ǵalamdyq jylynýdyń údegeni, qorshaǵan ortanyń lastanǵany alańdatyp otyr. Bul problema elimizge tán.
Tórtinshiden, azyq-túlik qaýipsizdigin qalyptastyrýǵa basa mán berýdiń ózektiligi aıqyndala bastady. Onyń ústine qazaq qoǵamyn sıntetıkalyq esirtkimen baılanysty qylmystyń keń etek jaıǵany alańdatpaı qoımaıdy.
Mine, osyndaı problemanyń bári syn-qaterge tótep beretindeı túbegeıli ózgeristi talap etip otyr. Bul qıyndyqty eńserý úshin Ádiletti Qazaqstan qoǵamyn qurýdyń irgetasy qalanyp, jańarǵan eldiń baǵyty aıqyndaldy. Endigi mindet – Ádiletti Qazaqstannyń ekonomıkalyq baǵytyn iske asyrý.
Elimizde Joldaýda qamtylǵan mindetterdi iske asyrýǵa, jańa ekonomıkalyq úlgige ótýge qajettiniń bári bar. Tek naqty qadam jasaýǵa negiz bolatyn ulttyq baǵdarlama qajet. О́mir de, ýaqyt ta bir ornynda turmaıtynyn eskerip, asyqpasaq ta, aptyqpasaq ta baıypty baǵdarlama túzýdi kesheýildetpegen jón.
Al ulttyq baǵdarlamada aldaǵy úsh jylda naqty iske asyrylatyn jobalar qamtylǵanyn qalar edim. Árıne, aldymen halyqtyń turmys sapasyn jaqsartýdyń tıimdi joldary, elimizdiń básekelik artyqshylyǵy eskerilýge tıis.
Birinshiden, ónimdi tereń óńdeýge basa nazar aýdarylýy kerek. Máselen, aýyl sharýashylyǵy ónimderi klasteri qurylsa, azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa serpin berer edi.
Ekinshiden, elimizde sheteldik týrısterdi qyzyqtyratyn tarıhı, tabıǵı oryndardyń áleýetin arttyra almaı otyrmyz. О́ıtkeni týrıster jıi barǵysy keletin keıbir oryndarda ınfraqurylym máselesi tolyq sheshilmegen.
Úshinshiden, otandyq ekonomıkany eńselendiretin kásipkerlik salasyna jańa baǵyt qajet. Qazir olardyń deni meıramhana, dúken, shashtaraz sekildi servıstik qyzmetpen shekteledi. Endi olar básekege qabiletti ónim óndirý úshin jańa ekonomıkalyq úlgige bet burǵany jón.
Aqqalı AHMET,
H.Dosmuhamedov atyndaǵy
Atyraý ýnıversıtetiniń professory
