О́ner • 06 Qarasha, 2023

Bıiktik

590 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Bıiktik! Tabyldy Dosymovtyń «Bıiktigi» gıtaranyń shegine túsip, án bolyp alǵash shyrqalǵan sátten bastap tyńdaǵan jannyń keýdesinde aıaýly bir belgideı jattalyp qaldy. Sodan beri Tabyldyny tanıtyn jurt úshin «bıiktik» uǵymy, tek Tabyldyny eske túsiredi. Zeńgir kók aspandy, taýdy ómiri kórmegen, tabany tımegen Atyraýdy, taýlary joq tóbelerdi elestetedi. Áýezdi áni ishten yńyldap shyǵyp, áldebir jaqtan Tabyldynyń daýsy estiledi.

Bıiktik

Sol «Bıiktikti» sahnadan taǵy da tyńdadyq. Elordanyń tórinde Ulttyq akademııalyq kitaphanada Tabyldynyń taǵy bir sazdy keshi ótti. Qarashanyń qarasur keshinde Tabyldy ánderin tyńdaýǵa aǵyldyq. Kórmedegi sýretterine, sahnadaǵy qońyr gıtarasyn ustaǵan asyl beınesine qarap, ózin kórgendeı, óz daýsyn estigendeı elittik. Úsh saǵat boıy talantty tulǵanyń ánderi aıtyldy. Sonaý jyldardan beri gıtara tartqan árkim de Tabyldyǵa eliktep, Tabyldysha tebirenip shyrqaǵysy keletini aqıqat. Bul keshte de bard aqynnyń izinen ergen jas talanttar sahnaǵa shyqty. Zamandas qurdastary da qolyna gıtara aldy, esten ketpes eski jyldardaǵy ystyq estelikterimen bólisti. Aqynnyń ózi aıtqandaı:

«Oıanbaı qalam, bul shyndyq,

uryspa qarǵam,

Shólmek-tirliktiń belgili

qulaı synary...

Gıtaramdy alyp eleýsiz

buryshta qalǵan,

Baýyryńa basyp egilip,

jylaısyń áli...»

dep, dál solaı buryshta qalǵan gıtarasyn alyp, birinen keıin biri tógilgen ánderine jylap ta otyrmyz. Ár áni bir tarıh, bir oqıǵa. Ár áni syryn shaǵyp, muńyn aıtady. Ár áni ómirdiń eleýsiz bir shyndyǵyn, jalǵandyǵyn, ótkinshiligin jyrlaıdy. Sózderi de qońyr áýenmen qosyla syzdap, tókpeleı jóneledi. Dál bir jastyq shaǵyńnyń kýásindeı, aıaýly sátińniń ánuranyndaı, seniń taǵdyr-syryńdy án qy­lyp turǵandaı úziledi kelip.

Ańyzǵa bergisiz ǵumyr keshken Tabyldynyń ánderi qansha­ma júrekti terbedi! Talaı adam oǵan uqsap, qyr balasy atandy – taýǵa qumartqan joq. Talaı jas Tabyldydan keıin qo­ly­na alǵash ret gıtara alyp, ımene tartyp, «Almatyda qalǵan qyzdy» úırendi. Talaı jas týǵan kúnderde Tabyldynyń ánderin Tabyldy maqamymen shyrqap baqty. Talaı jigit súıgenine sol ánderdi aıtyp, syrlasqan bolar. Talaı adam oǵan uqsap, ólimnen qoryqpaýǵa tyrysty. Taýsyz jerde týǵan talantty jannyń bir aty – bıiktik, ekinshi aty taý boldy. Osy eki uǵym qazaq óne­rin­de Tabyldy jyry arqyly lırıkalyq mánge ulasty.

vpv

Erek talantty eske alýǵa ar­nalǵan «Bıiktik» atty ádebı-sazdy keshke aqynnyń jary Qarlyǵash Ibatova, uly Abyl Dosymov, birge júrip, bite qaınasqan Baýyr­jan Omarov, Arman Sqabyluly, Ele­na Ábdihalyqova bastaǵan dostary, Májilis depýtaty Janar­bek Áshimjan, Baýyrjan Babajan­­­­uly, Dáýletkereı Kápuly qostaǵan aqyndar, «Tabyldy Dosymov atyn­­daǵy qordyń» jetekshisi Bı­jan Qalmaǵanbetov, zııaly qaýym ókilderi men shákirtteri qatysty. Mádenı is-shara Ta­byldy Dosymovtyń ómiri men shyǵar­mashylyǵyna ar­nalǵan beınerolıkpen ashyldy. Keshte aqynnyń «Iz tastap aqqan bir juldyz....» kitabynyń tusaýy kesildi. Jınaqta bard aqyn­nyń óleńderi men ol jaıynda este­likter toptastyrylǵan.

Sondaı-aq Atyraýdan, Mań­ǵystaýdan, Aqtóbeden, Almatydan arnaıy kelgen talantty ánshi­ler aqyn-sazgerdiń shyǵarmalaryn oryndady, ańyz-aqynǵa arnalǵan óleńderin oqydy.

Bard aqynnyń ýnıversıtet­te birge oqyǵan dosy, belgili tele­jýr­na­lıst Arman Sqabyluly sol jyl­dar­daǵy ystyq esteligin baıandady.

«Baǵanadan beri tek án tyń­dap, basqa bir álemge enip ket­kendeı boldyq. Tabyldy ekeý­miz, aldymen kýrstas boldyq. Keıin aramyz­dan qyl ótpeıtin dos boldyq. Jańa oryndalyp jatqan «Bıiktik» degen án biz­diń Narynqolǵa barǵan kezde Han­táńirine tamsanǵannan týǵan edi. Sol eki kúnniń ishinde qazir qyr balasynyń gımnine aınalyp ket­ken ándi shyǵardy. Alǵashqy nus­qasynda «Bizdiń jaqta júrip qaıt­sa bir jazdaı, Tumaǵańdar keter edi jyr jazbaı» degen joldary bolǵan. Keıin «Tumaǵańda neń bar?» dep ózgertkizdik. Jalpy, Tabyldynyń sahnasy – jastar, stýdentterdiń týǵan kúni bolatyn. Tabyldynyń sol ózi oqyǵan jyldary búkil QazUÝ-dyń gımnine aınalǵan «Qypsha beliń-aı» degen án boldy. Keıin ol «Astananyń arýy» atalyp ketti. Jataqhana balkonynan Tabyldy án aıtqanda, kórshi tarıh, fılologııa, bıolo­gııa fakýltetteriniń qyz-jigitteri te­gis balkonǵa shyǵyp, tyńdap otyratyn. Tabyldy ánin aıtyp bolsa, taǵy suraıtyn. Osylaı otyryp Tabyldy shaǵyn konsert beretin», deıdi aqynnyń dosy. 

Budan bólek ádebıetshi ǵalym Baýyrjan Omarov, Májilis depýtaty Janarbek Áshimjan, ánshi-kompozıtor Elena Ábdihalyqova, «Túrkistan» gazetiniń bas redaktory Baýyrjan Babajanuly ortaǵa shyǵyp, Tabyldynyń ómiri men shyǵarmashylyǵy haqynda óz este­likterimen bólisti.

Mýzykalyq kesh sońynda aqyn­­­nyń tuıaǵy Abyl Tabyldyuly áýlet atynan jınalǵandarǵa rı­­za­shy­­lyǵyn bildirip, kelgen kóp­shi­likke ákesiniń ánin oryndap berdi.

 

P.S.: Sol kúni mıda tek Tabyldyń áni oınap turdy. Kesh bitip, kúzdiń keshki salqynyn sezsek te mıdaǵy áýen toqtamady. Astana kóshelerindegi keptelis te bilinbedi – sanada Tabyldyń áni. Uıqyǵa da qyrda júrip ketkendeımiz, túsimizde de aspanǵa qol sozyp turǵandaımyz. Túý alysta taýlar aǵarańdaıdy.