Án-kúı áýelep, ásem bımen kómkerilgen merekelik is-shara aıasynda Ulttyq banktiń oblystaǵy fılıaly tól teńgemizdiń tarıhynan syr shertetin tamasha kórme uıymdastyrdy. Kórmege 1993 jyly aınalymǵa shyqqan qaǵaz tıyndardan bastap ár jyldary qarjygerler qoldanǵan esepteý qurylǵylary, sondaı-aq osydan 30 jyl buryn óńirge birinshi ret teńge jetkizilgende paıdalanylǵan aǵash jáshikter qoıylǵan. Kópshilik nazaryna usynylǵan alǵashqy teńge banknottaryna bederlengen Alataý men Kókshetaý kórinisteri, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi, bir teńgelik banknottaǵy Ábý Nasyr ál-Farabı, úsh teńgeliktegi Súıinbaı, bes teńgeliktegi Qurmanǵazy, on teńgeliktegi Shoqan, jıyrma teńgeliktegi Abaı, elý teńgeliktegi Ábilqaıyr han, júz teńgeliktegi Abylaı han beınesi kózge ottaı basylady.
Teńgeniń syrt bederinde Qostanaı qalasy da kórinis taýypty. 50 teńgelik bul moneta 2013 jyldyń 5 qarashasynda aınalymǵa shyqqan. Monetanyń ortasynda Qostanaı qalasynyń gerbi beınelengen.
– Qaǵaz aqshalar aınalymda 4-5 jyl ǵana júretin bolsa, tıyndar 30 jylǵa deıin júre beredi. Moneta saraıynda teńgeniń kolleksııalyq, ınvestısııalyq túrleri de shyǵarady. Olar túrli-tústi metaldan, serııamen shyǵyp turady. Kúmisten, altynnan, tantal degen kosmosta paıdalanatyn, tek bizdiń elimizde ǵana kezdesetin metaldan da jasalady. Túrli taqyrypqa arnalǵan kolleksııalyq monetalar óte az kólemde shyǵarylady. Az shyqqan saıyn quny da joǵarylaı beredi. Ony arnaıy tapsyryspen aldyrtatyndar bar, – deıdi Ulttyq bank fılıalynyń qyzmetkeri Nurlan Jaýlybaev.
Saltanatty is-shara barysynda oblys ákiminiń orynbasary Erlan Spanov óńirdiń qarjy júıesiniń damýyna eleýli úles qosqan birqatar bank qyzmetkerlerin «Qarjy qyzmetiniń úzdigi», «Teńgege 30 jyl» tósbelgilerimen marapattap, Qostanaı oblysy ákiminiń qurmet gramotalaryn tabys etti.
– Teńge aınalymǵa shyqqan jylǵy aqsha aıyrbastaý kezinde 5,5 myń komıssııa, 3,4 myń aıyrbastaý pýnkti jumys istedi. Mundaı jaýapty mindetti oıdaǵydaı atqaryp shyǵý úshin Ulttyq bank pen ekinshi deńgeıli bankterdiń qyzmetkerleri ǵana emes, qalalar men aýyldarda, shalǵaıdaǵy bólimshelerde jumys istegen býhgalterler men kassırler de jumyldyryldy. Bıyl oblys bıýdjeti 644 mlrd teńgeni qurady. 2022 jylmen salystyrǵanda, ósim 46 paıyzǵa joǵary. Jyl saıyn ár salanyń damýyna mol qarajat bólinedi. Bankterdiń kredıttik salymdarynyń kólemi – 621,5 mlrd teńge. Bul kórsetkish te 2022 jylmen salystyrǵanda 22,9 paıyzǵa ulǵaıdy, – dedi Erlan Spanov.
Teńgeniń 30 jyldyǵyna oraı eńbegi elenip, marapatqa ıe bolǵan qarjygerdiń biri – Amankeldi aýdany qarjy bóliminiń basshysy Juldyz Seıilova. Tájirıbeli maman 19 jyldan beri qarjy salasynda eńbek etip keledi.
– 1993 jyly 15 qarashada salyq salasynda bas maman bolyp qyzmet atqaratynmyn. Eki júz myń teńge kóleminde aqsha aýysty. Teńgeniń aýysýyn halyq óte jaqsy qabyldady. Bir-birine kórsetip, ári-beri aýdarysyp kórip, qýanysyp jatty. Teńgeniń aınalymǵa alǵash shyǵýy ótpeli kezeńniń aýyrtpalyǵy tıtyqtatqan qarapaıym jurttyń esesin kóterip, el erteńine degen úmit otyn jaqty, – deıdi maman.
Teńge aınalymǵa engen jyldary Ulttyq banktiń oblystaǵy fılıalyn basqaryp turǵan Mırash Jumashuly da sanaly ǵumyryn óńirdegi qarjy júıesin ilgeriletýge arnaǵan.
– Ulttyq teńge jóninde aıtar sóz kóp. Teńge teńge bolǵaly da 30 jyl boldy. Osy jyldar ishinde álemge belgili valıýta retinde tanyldy. О́zimizdiń ishki naryqta quny joǵary. Jyldan-jylǵa sıfrlyq tehnologııa damyǵan saıyn qolma-qol esep aıyrysý azaıa bastady. Bank salasynda jańa baǵdarlamalar kóbeıdi. Bul – qýanatyn jaǵdaı. Ulttyq bank jıyrma jyldan beri álemdik standarttarǵa saı jumys istep keledi. Reforma jasaý ońaı sharýa emes. Biz teńge shyqqaly úsh ret reformaǵa ushyradyq. Sonyń bárinde halyqpen jumys júrgizdik, – deıdi sala ardageri.
Qostanaı oblysy
