Foto: faktiler.kz
Ulý jylynyń bir ereksheligi ol barlyq ýaqytta kibise jyldarmen týra keledi. Tórt jylda bir ret qaıtalanyp keletin basy artyq bir kún 2024 jyldyń aqpan aıynyń úlesine tıedi. Osylaısha kelesi jyl 366 kúnnen turady.
Ulý sýda júretin bolǵandyqtan, ádette bul jyly qurǵaqshylyq bolmaıdy. Jyl tynyshtyqpen, bereke-molshylyqpen ótken. Qazaqtar ulý jyly astyq, shóp mol bolady dep joramaldaǵan. Keı jyldary bul jyl jaısyz kelip otyrǵan. Oǵan Beıimbet Maılınniń «Ulý» degen óleńi dálel bolady:
Ulý kelip kóterdi eldiń obalyn,
Mal jutatyp, synyn aldy qoranyń.
Naq ulýdaı ulytqan joq qazaqty,
Atyshýly byltyrǵy ótken «qoıanyń».
Ras, 1916 jyly ult-azattyq kóterilis, Qazaqstandaǵy baılardyń múlkin tárkilep, ózderin Sibirge jer aýdarǵan 1928 jylǵy goloshekındik kámpeske de ulý jylynda bolǵan.
Ulý jylynda tarıhta qandaı eleýli oqıǵalar bolǵan?
2000 jyl
- 2000 jyl Táýelsiz Qazaqstan tarıhynda «Mádenıetti qoldaý jylymen» este qaldy.
- 29 shildede burynǵy Semeı polıgonyndaǵy sońǵy ıadrolyq synaq alańy joıyldy.
- 23 tamyzda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qory quryldy.
- 15 qyrkúıekte Sıdneıde XXVII jazǵy olımpıada oıyndarynyń alaýy jaǵyldy. Osy dúbirli dodada Qazaqstan úsh altyn, tórt kúmis oljalap, zor jetistikke jetti.
1988 jyl
- Araǵa 62 jyl salyp Naýryz merekesi qaıta toılana bastady.
- Qazaqstanda 143 mıllıon tonna kómir óndirilip, ol rekordtyq deńgeıge jetti.
- KSRO-da kooperatıvter quryla bastady. 24 tamyzda búkil Keńes odaǵynda alǵashqy kooperatıvtik bank Shymkent qalasynda ashyldy.
- 15 mamyrdan bastap keńes áskerlerin Aýǵanstannan shyǵarý bastaldy.
- 17 qyrkúıek - 2 qazan aralyǵynda XXIV Jazǵy olımpıada oıyndary Seýlde ótti. Osy dodada Qazaqstannyń aýyr atletteri alǵash ret olımpıada medalin ıelendi. 90 keli salmaqta sheberlik synasqan ziltemirshi Anatolıı Hrapatyı olımpıada chempıony atandy. Jalpy, XXIV olımpıada oıyndarynda KSRO qurama komandasynda 30 Qazaqstan sportshysy qatysty. Olar ártúrli dárejedegi 18 medaldi ıelendi.
1976 jyl
- Qańtarda jer sharynyń 4 mıllıardynshy turǵyny dúnıege keldi.
- 16 aqpanda Keńes Odaǵynda alǵash ret «KAMAZ» kóligi shyǵaryldy.
- 7 mamyrda - Bas hatshy Leonıd Brejnevke Keńes Odaǵynyń Marshaly ataǵy berildi.
- Almatynyń «Qaıraty» Qazaqstan fýtbol tarıhynda alǵash ret KSRO birinshi lıga klýbtarynyń chempıonatynda jeńiske jetti.
- 17 shilde - 1 tamyz arlyǵynda XXI Jazǵy olımpıada oıyndary Kanadanyń Monreal qalasynda ótti. KSRO qurama komandasynyń sapynda 14 Qazaqstan sportshysy 11 sport túrinen baq synap, 8 altyn jáne 2 kúmis medalǵa ıe boldy.
- 18 qyrkúıekte Qytaı halqy kósemderi Mao Szedýndi aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy.
1964 jyl
- Dinmuhamed Qonaev Qazaqstan Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshylyǵyna keldi.
- 14 qazanda SOKP Ortalyq komıtetiniń qazan plenýmynda N.Hrýshev barlyq partııalyq qyzmetinen bosatyldy. Birinshi hatshylyqqa L.Brejnev keldi.
- 16 qazanda Qytaı alǵash ret ıadrolyq qarýyn synaqtan ótkizdi.
- 10-24 qazan arylyǵynda XVIII Jazǵy olımpıada oıyndary Tokıoda ótti. Bul olımpıada alaýynyń alǵash ret Azııa qurlyǵynda jaǵylýy edi. Olımpıadany Tokıoda ótkizý 1940 jyly da belgilengen bolatyn. Biraq Japonııanyń Qytaıǵa basyp kirýine baılanysty ol Helsınkıge aýystyrylyp, artynsha Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń bastalýynan múldem ótpeı qaldy.
