Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Kólik baǵasy
Eń tómengi kórsetkish tek 2022 jyly tirkelgen, byltyr naryqtaǵy tapshylyq saldarynan kólik satyp alý kórsetkishi nebári 5 paıyzǵa ǵana ulǵaıypty. Tutynýshylardyń kóbi naryqtaǵy ortasha baǵasy 12 mln teńge bolatyn sedan kólikterine basymdyq beredi eken. 12-20 mln teńge aralyǵyndaǵy krossoverler de táýir suranysqa ıe. Al eń kóp satylatyn marka – Chevrolet bolyp shyqty. Byltyr jeltoqsan ortasyndaǵy derek boıynsha otandyq avtodılerler 156 myńnan asa kólik satty.
«Jyldy jabar tusta bizdiń avtodılerler túrli aksııa, jeńildikter jasap, qýantyp jatyr. Ásirese osy jeltoqsan aıynda barlyq modelge baılanysty bizdiń resmı avtodılerlerimizden usynys óte kóp jáne olardy asa qyzyqty qarjylyq usynystar dep te aıtýǵa bolady. Olar negizinen 2 paıyz jáne odan da joǵary mólsherlemelermen nesıe usynyp jatyr. Sondyqtan dál qazirgi ýaqytty kólik satyp alý úshin óte yńǵaıly kezeń dep aıta alamyz», degen edi Qazaqstan avtomobıl odaǵynyń prezıdenti Anar Maqasheva.
Sarapshylar orta segmenttegi kólik baǵasynyń kúrt ósýi bolmaýy kerek degen pikirde.
«Baǵa ósimi bar, biraq ótken jylmen salystyrǵanda kúrt qymbattaý joq. Qandaı da bir jahandyq tótenshe oqıǵa bolyp qalmasa jaqyn arada baǵanyń baıypty ósimi jalǵasady. Alaıda onyń sondaı úlken qarqynmen júrip jatpaǵany qýantady», deıdi Táýelsiz avtomobıl odaǵynyń tóraǵasy Edýard Edokov.
Aıyppul ósedi
Bıyl jyldamdyqty asyratyn kólik ıelerine salynatyn aıyppul kólemi ósedi. Jyldamdyqty saǵatyna 10-20 kılometrden asyrǵan júrgizýshilerge salynatyn aıyppul mólsheri – 5 aılyq eseptik kórsetkish (AEK). 2024 jyly 1 AEK 3 692 teńge bolatynyn eskersek, bul aıyppul shamamen 19 myń teńgege jýyqtaıdy. Sonymen qatar júrgizýshiler beldik taqpasa, kólik toqtatý erejesin buzsa jáne shlem taqpasa da dál osyndaı mólsherde aıyppul tóleıdi.
Eger baǵdarshamnyń qyzyl túsine ótip ketse 10 AEK (2024 jyly 36 920 teńge) aıyppul arqalaıdy. Jaıaý júrginshige jol bermegen, jyldamdyqty saǵatyna 20-40 kılometrden asyrǵan, múgedekterge arnalǵan turaqqa kólik qoıǵan azamattar da 36 920 teńge aıyppul tóleıdi.
Jol erejesin buzǵany úshin salynatyn eń joǵary aıyppul – 50 AEK (184 600 teńge). Júrgizýshi kýáliginen aıyrylǵan adam rólge otyrsa, tıisinshe qazynaǵa dál osyndaı mólsherde aqsha quıady. Sondaı-aq ol 10 táýlikke qamalady. Oqıǵa ornynan ketip qalǵan júrgizýshi de osynsha kólemde aıyppul tóleýge mindetteledi nemese bir jylǵa kólik basqarý quqyǵynan aıyrylady.
О́til alymy qymbattaıdy
Alymdy esepteýde qoldanylatyn bazalyq mólsherleme (50 AEK) 172 500 teńgeden 184 600 teńgege ósedi dep josparlanǵan. Koeffısıentke baılanysty motor kólemi 1000 tekshe sm-den aspaıtyn jeńil avtomobıl ákelý úshin 276 900 teńge tóleýge týra keledi. Al motory 2000 tekshe sm-ge deıingi mashına úshin – 646 100 teńge, 3000 tekshe sm-ge deıin 923 000 teńge tóleısiz. Kólemi 3 lıtrden asatyn mashına úshin alym 2 122 900 teńge bolady.
Elektromobıl kirgizetinder úshin eshteńe ózgermeıdi, tasymaldyń bul túri ótil alymynan bosatylǵan.
Kólikti esepke qoıý quny ózgeredi
Mashınaǵa tólenetin eń arzan bastapqy tirkeý aqysy (0,25 AEK) 862,5-ten 923 teńgege ósedi. Shyǵarylǵanyna 3 jyl tolmaǵan kólik úshin 172 500 emes, 184 600 teńge tóleýge týra keledi. Al úsh jyldan asyp ketken kólikterdi tirkeý aqysy (500 AEK) 1 725 000-nan 1 846 000 teńgege joǵarylaıdy.
Bul tólemge elektromobıl nemese gıbrıd bolsa da, motor kólemi áser etpeıdi. Kóliktiń shyqqan jylyna mán beriledi. Dástúrli motormen júretin avtomobıl úshin kólik salyǵy da qymbattaıdy, óıtkeni ol da AEK-ke baılanysty.
Avtogaz baǵasy
2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap kólikke quıylatyn gaz baǵasy ósedi. Energetıka mınıstrligi tıisti qaýly jobasyn «Ashyq NQA» portalynda ornalastyrǵan. Ol boıynsha suıytylǵan munaı gazy baǵasyn kelesideı ózgertý josparlanyp otyr:
- Astanada – lıtrine 70-ten 76 teńgege;
- Almatyda – lıtrine 75-ten 81 teńgege;
- Shymkentte – lıtrine 60-tan 64 teńgege;
- Pavlodar oblysynda – lıtrine
74 teńgege. Alys aýdandarda – 79 teńgege; - Shyǵys Qazaqstan oblysy, Aqmola, Qostanaı, Qaraǵandy, Abaı, Jetisý jáne Ulytaý oblystarynda – lıtrine 70-ten 76 teńgege. Oblys ortalyǵynan shalǵaı ornalasqan aýdandarda – 81 teńgege deıin;
- Almaty jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda – lıtrine 75-ten 81 teńgege. Alys aýdandarda – 86 teńgege deıin;
- Aqtóbe, Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynda – lıtrine 50-den 54 teńgege. Alys aýdandarda – 59 teńgege deıin;
- Batys Qazaqstan, Qyzylorda jáne Túrkistan oblystarynda – lıtrine 60-tan 64 teńgege deıin. Alys aýdandarda –
69 teńgege deıin; - Jambyl oblysynda – lıtrine 65-ten 71 teńgege deıin. Alys aýdandarda –
76 teńgege deıin.
Energetıka mınıstri Almasadam Sátqalıevtiń aıtýynsha, atalǵan ónimniń ózindik quny – 110 teńge.
«Biraq biz bul baǵany birden bekitip tastaýdy josparlap otyrǵan joqpyz. Iаǵnı ósim kezeń-kezeńimen júzege asady. Suıytylǵan munaı gazy ishki naryqqa ózindik qunnan tómen jetkizilip jatqandyqtan óndirýshilerdiń de yntasy tómendeıdi. Gazben júretin kólikter sany joǵary qarqynmen ósetin bolsa, onda bizdegi óńdeýdiń qysqa merzimdegi qýattylyǵy ony qamtamasyz etýge jetpeıdi. Eger suıytylǵan munaı gazyn ımporttaıtyn bolsaq, onda múlde basqa baǵa bolady. Iаǵnı baǵa benzın qunymen teńesip ketedi», dedi mınıstr.
