Infografıkany jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
«2022 jyly munaıdyń ortasha baǵasy barreline – 99 dollardy, al 2023 jyly – 81 dollardy qurasa da, qara maı baǵasy shamamen 20%-ǵa tómendedi. Sonymen qatar el ishinde ósip kele jatqan suranys aıasynda gaz eksportynyń kólemi qysqardy. Bul rette ishki naryqtaǵy gaz baǵasy eksporttyq baǵadan áldeqaıda tómen. Taza paıda boıynsha 2022 jylmen salystyrýǵa bolatyn nátıjelerge biz ótimdilikti tıimdi basqarý jáne qazynashylyq portfeldiń arqasynda qol jetkizdik. Memlekettik holdıng ulttyq kompanııalarda bos qarajatty basqarýdyń biryńǵaı saıasatyn qabyldady, banktermen kelissózder júrgizip, qordyń aqshasyn ornalastyrý sharttaryn jaqsartty. Biz erkin ótimdilik boıynsha kiristilik jaǵynan josparly kórsetkishten eki ese asyp kettik», dedi Jaqypov.
Qoǵamdyq keńes otyrysynda sóz alǵan ekonomıka jáne qarjy jónindegi basqarýshy dırektor Aıdar Rysqulov Qaraǵandy oblysyndaǵy Dostyq-Moıynty temirjol ýchaskesindegi ekinshi joldy salýǵa qarjy Ulttyq qordan alynǵanyn aıtty.
«Samuryq-Qazyna» Ulttyq qordan strategııalyq mańyzy bar ınfraqurylymdyq jobalarǵa qarjy alady. Mysaly, Dostyq-Moıynty ekinshi jolyn salý jobasy tranzıttik jáne eksporttyq áleýetti arttyrýǵa baǵyttalǵan. Dostyq-Moıynty ýchaskesinde ekinshi jol salý jobasyndaǵy qazaqstandyq qamtý úlesi 85%-dan asady. Mundaı jobanyń ótelý merzimi 20 jyldan asatyndyqtan, ony naryqtyq resýrstar esebinen qarjylandyrý múmkin emes. Sonymen qatar Qazaqstanda 400 mlrd teńgeden astam kólemde uzaqmerzimdi qarjylandyrý shektelgen, ıaǵnı qarjylandyrý kózderi joq. Munda eki mańyzdy másele bar: qor qaıtarymdy negizde qarajat jınaıdy. Biz oblıgasııalardy tartý arqyly qarjyny qaıtaryp alamyz», dedi A.Rysqulov.
Nurlan Jaqypov 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirý josparynan birqatar enshiles kompanııalardyń alynyp tastalǵanyn túsindirdi. Negizinen bul «QazaqGaz» kompanııasynyń qurylymdyq bólimshesi – «QazMunaıGaz-Servıs NS» qurylys kompanııasyna baılanysty. Degenmen gaz kompanııasynyń ózi bıyl IPO-ǵa shyǵarylýy múmkin eken. Biraq bul tek Úkimettiń tarıftik saıasat reformasynan keıin júzege asady. Qazirgi kezde tarıf qalyptastyrýdyń qoldanylyp otyrǵan tásili ekonomıkanyń osynaý asa sezimtal sektoryna ınvestor tartýǵa múmkindik bermeıdi.
BJZQ-nyń trln teńgeden astam qarajatynyń eskirgen energetıkalyq nysandardy jańǵyrtýǵa jáne jańalaryn salýǵa jumsalatyny da osy otyrys barysynda aıtyldy.
«Bul – 10 jylǵa negizdelgen uzaqmerzimdi naryqtyq qaryz berý. Kómir generasııasy jobalary úshin qarjy tartý óte qıyn, óıtkeni bankter tarapynan shekteý bar. Biz BJZQ-dan alǵan qarjyny osy kómir generasııasy jobalaryna jumsaýdy josparlap otyrmyz. Josparlanyp otyrǵan 1,5 trln teńge – jalpy, aldyn ala ótinim. Sheshim qabyldaý úderisi memlekettik komıssııa tarapynan maquldaý arqyly ótkiziledi. Iаǵnı Úkimet ár jobany jeke qarastyrady. Qazirgi ýaqytta negizgi operatorlar – «Samuryq-Qazyna» men «Báıterek». Qazaqstan Damý banki «Báıterekte» bolǵandyqtan, holdıngte basymdyq bar. QDB bizdiń energetıka, temirjol jáne ózge de salalardaǵy jobalardy qarjylandyrady. Onyń aralasýy jobany otandyq mazmunǵa sáıkes qylady jáne mýltıplıkatıvti áserin tıgizedi», deıdi Aıdar Rysqulov.
Qor usynǵaly otyrǵan jobalar qatarynda reseılik energetıkalyq kompanııalardyń qatysýymen júzege asatyn 3 JEO qurylysynyń jobasy jáne Ekibastuz GRES-2-niń renovasııasy bar.
«Ekibastuz boıynsha 3 jáne 4-blokqa qarajat tartýdy josparlaımyz. Sondaı-aq reseılik seriktestermen birge úsh JEO qurylysyn júzege asyrýdy talqylap jatyrmyz. Iаǵnı belgili bir bóligin birlese qarjylandyramyz dep otyrmyz. Biz oblıgasııa tartamyz, demek barlyq qarajat qaıtarylady. Memlekettik qarjyny basqarý boıynsha tujyrymdamaǵa sáıkes tartý mólsherlemesi tarıhı ınflıasııa deńgeıinde tur. Bul qunsyzdanýdan saqtaýǵa kepildik beredi. Barlyq joba Ulttyq qor basqarý keńesiniń sheshimimen jáne Memleket basshysynyń maquldaýymen qabyldanady», deıdi basqarýshy dırektor.
2023 jyly 12 otyrys ótkizilip, qordyń satyp alý tártibin, kompanııalardy básekeles ortaǵa berý úderisin, damý josparyn, portfeldik kompanııalardyń qyzmetin qosa alǵanda, keń aýqymdy máseleler kóterildi.
