Resmı derekke júginsek, 2022 jyly jaýapty departament ókilderi alkogol ónimderin shyǵaratyn jerasty sehyn anyqtap, zańsyz kásippen aınalysqandardyń isine tosqaýyl qoıdy. Atalǵan sehta jalǵan tirkeý-baqylaý markalary bar 20 myńnan astam shólmek sýrrogat spırti anyqtalǵan. Sol jyly departament qyzmetkerleri kontrafaktilik brendterdi paıdalanyp, alkogoldik ónimderdi zańsyz satýǵa qatysty 4 qylmystyq isti anyqtaǵan edi.
Jambyl oblysy boıynsha ekonomıkalyq tergep-tekserý departamentiniń qyzmetkeri Jaǵypar Isataevtyń aıtýynsha, tirkelgen qylmystyq isterdi jedel izdestirý is-sharalary der kezinde júrgizilgen. Nátıjesinde, 99 642 shólmek nemese 41 634 lıtr alkogoldik ónim, sondaı-aq 2 765 lıtr spırt qosylǵan suıyqtyq tárkilenipti. Sýrrogat spırttiń aınalymda júrýi adamdardyń densaýlyǵyna da aıtarlyqtaı keri áser etken.
«Naqty aıtar bolsaq, 2021 jyly oblystaǵy densaýlyq saqtaý uıymdaryna sýrrogat alkogol óniminen ýlaný boıynsha 93 adam júgingen bolsa, 2022 jyly – 22, 2023 jyly 36 adam aýrýhanaǵa túsken. Keıingi ýaqyttaǵy statıstıka 2021 jylmen salystyrǵanda mundaı derekterdiń aıtarlyqtaı azaıǵanyn aıǵaqtap otyr. Áıtkenmen departament qyzmetkerleri zańsyz taýar aınalymymen toqtaýsyz kúres júrgizip jatyr», deıdi J.Isataev.
О́kinishke qaraı, aksızdeletin ónimderdiń zańsyz taýar aınalymy 2023 jyly da tirkelgen. Alkogol jáne temeki ónimderin zańsyz saýdalaýǵa bel býǵan azamattardyń zańǵa qaıshy áreketteri jaýapty departament qyzmetkerleriniń der kezinde iske kirisýiniń arqasynda toqtatylǵan. Biraz azamatqa qatysty is sotqa joldanǵan.
«2023 jyly alkogol jáne temeki ónimderiniń zańsyz aınalymy faktilerine qatysty departament Qylmystyq kodekstiń 214, 233-baptary negizinde quny 5 mlrd teńgeden asatyn aksızdeletin ónimderdi zańsyz ákelý faktileri boıynsha 23 qylmystyq isti tirkedi. Naqtyraq aıtar bolsaq, 6,5 mıllıon qorap temeki men 174 myń veıp aınalymnan alyndy. Onyń ishinde 15 is sotqa joldanyp, 3 is memlekettik bıýdjetke keltirilgen zalaldyń tolyq ótelýine baılanysty ońaltýǵa jatpaıtyn negizder boıynsha toqtatyldy. Qazirgi tańda 5 derekke qatysty tergeý amaldary júrgizilip jatyr. Osy jyly aksızdeletin ónimderdiń zańsyz aınalymyna qatysty 6 qylmystyq is tirkelip, onyń ekeýi sotqa joldandy», deıdi J.Isataev.
Qalaı desek te kóleńkeli ekonomıkaǵa ańsary aýǵandar aıylyn jımaı tur. Taıaýda ǵana «Aısha bıbi» ótkizý pýnktinde shekarashylar zańsyz jolmen ótkizbek bolǵan 3,5 mıllıon qorap temekini tárkiledi. Bul is te departamentke tapsyrylǵany belgili boldy.
Mamandardyń aıtýynsha, halyqaralyq standartqa saı kelmeıtin kez kelgen ónim adam densaýlyǵyna aıtarlyqtaı zııan keltiredi. Alaıda keıingi ýaqytta azamattar taýardyń sapasyna emes, qunyna bas aýyrtyp otyrǵany anyq. Baǵasy tómen bolǵan soń tutynýshylar arzan taýardy satyp alýǵa talpynady. Ony kúndelikti ómirde de baıqap júrmiz. Ásirese temeki ónimderin tutynatyndar kóterme baǵamen Qyrǵyz Respýblıkasynan jetkiziletin «Oris» temekisin jıi satyp alatyny belgili. О́kinishke qaraı, sertıfıkaty joq, standartqa sáıkes kelmeıtin mundaı ónimderdiń zańsyz aınalymda júrgenine birneshe jyldyń júzi boldy.
Jambyl oblysy