Aýdan ákimi Shota Ospanovtyń aıtýynsha, jaǵdaı áneýkúngideı emes, birtindep turaqtalyp keledi. Sý deńgeıi ájeptáýir tómendegen. Biraq birneshe aýyl áli kúnge deıin sýmen arpalysyp jatyr.
«Táýish aýlyna Qońyraýly men Tekeden kelip jatqan sý Arqalyq – Torǵaı tasjolynyń ústinen ótip ketti. Eki ýchaskede sý boı bermeı jatyr. Qazir jol máselesi qıyn bolyp tur. Shıli aýlymen aralyqtaǵy joldy da sý birneshe jerden jyryp ketken. Sony qalpyna keltirý úshin jantalasyp jatyrmyz. Munyń syrtynda qıyndyq tartyp, túrli muqtajdyq kórip otyrǵan aýyldar az emes. Eni 10 aýylǵa elektr jaryǵyn ótkizip, 9 aýyldyń jolyn jóndeý kerek. Biraq qazir oǵan tehnıkanyń múmkindigi kelmeıdi. Qulaǵan baǵandardy qaıtadan ornyna keltirý úshin, mamandardyń qaýipsizdigi úshin sýdyń tartylǵanyn kúte turýǵa týra keledi. Qyzbel aýlynda sýdyń beti azdap qaıta bastady. Bir-eki kúnde ashylyp, mal shyǵarýǵa múmkindik bolady dep oılaımyz. Tek bul aýyldyń joly, jaryǵy joq. Aqkól aýlyndaǵy jol da birtindep jóndelip jatyr. Bul eldi mekendegi azamattar óz betinshe qam-qareket jasap jatyr. Ol jaqta asa qaýip joq. Osy sharýaǵa jumyla kirisip, janashyrlyqpen aralasyp jatqandaryna alǵys bildiremin», dedi ákim.
13 sáýirde Jangeldın aýdanynyń tótenshe jaǵdaı bólimi Jarkól aýyldyq okrýgine qarasty Táýish aýlyna arnaıy jasaq, oǵan qosa bir «KamAZ» kóligin kómekke jibergen. Aýdan ákiminiń orynbasary Erenbol Almatov ta sol jerde júr. Jalpy, Táýishtiń tusyndaǵy Qısyqqarasý sýaǵaryn aman alyp qalý úshin bolyp jatqan kúrestiń bastalǵanyna on kúnnen asyp barady. Biraq tasqyn boı bermeı, kóptiń kúshimen turǵyzylǵan tosqaýyldy álsin-álsin buzyp ketip jatyr.
«Táýish aýlynyń jastary, aýdannan kelgen jol mamandary, mekeme qyzmetkerleri, jaýyngerler kómektesip, osy jerdegi tasqyndy on kúndeı ustap turdyq. Biraq sý ústi-ústine kelip jatyr. Boı bermeı, sýaǵardy jyryp ketti. Sol jerlerdi qaıta biteýge tyrysyp jatyrmyz. Jalpy, tek osy mańda az jumys atqarylǵan joq. Eki shaqyrymdaı damby saldyq. Qaz-qatar qappen qalap jatyrmyz. Nátıje az. Degenmen barymyzdy salyp, jumys istep jatyrmyz. Sýaǵardy qalaıda aman alyp qalý kerek», deıdi aýyl ákimdiginiń bas mamany Erenbol Almatov.
Aınalasyn sý qorshap, aralda qalǵan Qyzbel aýly da qıynshylyq kórip otyr. Qyzbel aýyldyq okrýgi boıynsha jaryq joq. 2 úıge sý kirgen. Qyzbeldegi eń basty másele – jol qatynasy. Arqalyq qalasynyń turǵyny Eljan on shaqty kúnnen beri úıin, jumysyn tastap, osy kindik qany tamǵan Qyzbel aýlynda júr.
«Qatynas bolmaı tur, joldy úsh jerden buzyp ketken. K-700 traktoryn da, jaı traktordy da salyp kórdik, eshqandaı tehnıka júre almaıdy. Qaıyq ta júre almaıdy, keı jerlerde asty tıip qalady, keı jerlerde shylaý shópterdi jınap alady. Bizge eń birinshi kezekte jol qatynasy kerek bolyp tur. Birinshiden, aýyldan evakýasııamen ketken áıel, bala-shaǵany jetkize almaı otyrmyz. Ekinshiden, jaryq joq. Elektr qýatyn beretin 15 avtonomdy qurylǵy aldyrtqanbyz, sonyń kómegimen kúnine eki ret uıaly baılanysqa shyǵamyz. Qazir janarmaı jaǵy qat bolyp tur. Syrtta júrgen azamattar jınaǵan 1 tonna janarmaıdy aýylǵa jetkize almaı otyrmyz. Ony jetkize almasaq, jaǵdaıymyz qıyndaıdy. Bizge tek tikushaq arqyly jetkizýge bolady», deıdi Eljan.
Aqshyǵanaq, Shegen aýyldary da sý qyspaǵynda otyr. Jangeldi aýdany ákimdiginiń resmı málimetinshe, Aqshyǵanaq aýyldyq okrýginde jaǵdaı qalypty, sý deńgeıi 5 sm-ge túsken. Munda №27 órt sóndirý bóliminen 1 tehnıka, 2 adam, aýdan ákimdigi jibergen 3 arnaıy tehnıka jumys júrgizip jatyr.
Sonymen qatar sý tasqyny saldarynan bolǵan shyǵyndardy esepteıtin arnaıy komıssııa búginge deıin óńirde 901 bas maldyń ólgenin rastaǵan. 214 bastyń ótemaqysy mal ıeleriniń esepshotyna aýdarylǵan. Mal shyǵynyna qatysty tólemder zań aıasynda, tabıǵı sıpattaǵy tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty zalaldy óteý erejelerine sáıkes iske asyrylyp jatyr.
«Qazirgi ýaqytta tólemder sý tasqynynan zardap shekken Arqalyq qalasy men Amangeldi, Jangeldın aýdandaryna júzege asyrylyp jatyr. Atalǵan aýdandarda sýǵa ketken aýylsharýashylyq janýarlarynyń tizimi jasalyp, olardyń mal ıelerine tıesili ekenin rastaıtyn qujattar sáıkestendirildi. Bul veterınarııa mamandary bergen pasport nemese AShJS bazasynan alynǵan kóshirme qujattar arqyly anyqtalady. Sonyń negizinde janýardyń jynysy, jasy, túsi, tuqymy belgilenedi. Budan ári jınalǵan qujattar baǵalaý kompanııasyna jiberiledi. Olar óz kezeginde ólgen maldyń ortasha naryqtyq qunyn shyǵaryp, zalal somasyn anyqtaıdy», deıdi oblystyq veterınarııa basqarmasy basshysynyń orynbasary Aınagúl Kúshúbenova.
Jaýapty tulǵanyń aıtýynsha, qazir veterınarııa mamandary aýylsharýashylyq janýarlaryn ótildeý oryndaryn dezınfeksııalaý jumysyn júrgizip jatyr. Sý tasqyny bolǵan jerlerden tabylǵan janýarlardyń ólekseleri transheıalarda órtenip, keıin kómiledi.
Amangeldi, Jangeldın aýdandary men Arqalyq qalasynda jergilikti atqarýshy organdardyń janynan ótemaqy tóleýdi júzege asyratyn komıssııalar uıymdastyrylǵan. Turǵyndar mal shyǵynyna baılanysty ótemaqy alý úshin osy komıssııalarǵa júginýleri qajet.
Qostanaı oblysy
