Papırýs ejelgi Gerkýlaným qalasynan tabylǵan. Atalǵan Ejelgi Rım qalasy Pompeıge óte jaqyn ornalasqan. Bizdiń zamanymyzdyń 79 jyly bolǵan Vezývıı janartaýynyń atqylaýynan shahardy tolyq órt shalǵan. Al papırýstyń kúli ǵana arnaıy qutyda saqtalyp qalǵan.
Ǵalymdar ondaǵy mátindi jasandy ıntellekt kómegimen oqydy. Olar kúıgen papırýstarǵa júzdegen ınfraqyzyl sáýle túsirip, proeksııasyn qaǵazǵa bederledi. Osy arqyly ǵalymdar papırýstyń aldyńǵy betin ǵana emes, artqy betin da oqýǵa múmkindik aldy. Zertteý nátıjesinde mátinnen myń sóz anyqtalǵan eken. Bul búkil mátinniń shamamen 30 paıyzyn quraıdy.
Úzindide negizinen gadaralyq fılosof Fılodemniń akademııasy týraly aıtylady. Fragmentte buryn belgisiz taǵy bir aqparat bar. Mysaly, onda Platonnyń bizdiń dáýirimizge deıingi IV ǵasyrda qurǵan akademııasy týraly maǵlumat bar. Sondaı-aq fılosoftyń Afınadaǵy, Mýseıon nemese «Mýzalar hramy» mańyndaǵy akademııanyń arnaıy baǵynda jerlengeni haqynda jazylǵan.
Bul jasandy ıntellekt kómegimen qupııasy ashylǵan alǵashqy papırýs emes. Buǵan deıin bir top baǵdarlamashy stýdentter – germanııalyq Iýsıf Nadır, amerıkalyq Lıýk Farrıtor jáne shveısarııalyq Djýlıan Shıllınger kúıgen papırýstan 2000 belgini anyqtaı aldy.
