Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
Egemen el atanǵaly bergi turlaýly kezeńde, taǵdyrly jyldary memlekettiń ár qadamy, árbir isi osy qasıetti de qasterli táýelsizdigimizdi qorǵap, ony máńgilik etýge baǵyttalyp keledi. Bul – yntymaǵyn yrysqa aınaldyryp, birligin bekemdeı alǵan, tatýlyǵyn tynyshtyǵy men turaqtylyǵynyń tuǵyry ete bilgen eldiń ǵana qolynan keletin uly mindet. Eldiń birligi men tatýlyǵy – táýelsizdikti myzǵymastaı etip ornyqtyrýdyń eń qudiretti quraly.
Bizdiń jadymyzda 1 mamyr – Halyqaralyq yntymaq kúni retinde oryn alǵan. Bala kúnimizde osy kúndi asyǵa kútetin edik. Kún uzaryp, jer aıaǵy keńip, dala tósi jasyl jelekke bólene bastaıtyn mereke qarsańynda búkil jerde senbilikter kóptep uıymdastyrylyp, qala, aýyl-aımaq bir tazaryp, jańaryp, silkinip qalýshy edi.
Mamyrdyń maısa merekesin jalpyhalyqtyq dýmanǵa aınaldyrǵan azamattar, úlkender qaýymy osy is-shara arqyly óskeleń urpaq boıyna birlikti, yntymaqty, dostyqty sińirýge tyrysýshy edi. Endi, mine, bul kún zaman talabyna saı ózgerip, Qazaqstan halqynyń birligi kúni dep atap ótilip keledi. Teginde yntymaq, birliktiń túp negizi bir, maqsat-muraty ortaq uǵymdar.
Táýelsizdik bastaýynda el ómirine túbegeıli ózgerister ákelgen áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası betburystardy halyqtyń jappaı qoldaýyna yqpal etken negizgi ustyn qoǵamdyq kelisim bolǵany belgili. Qoǵamdyq kelisim birlikpen ushtasyp, turaqtylyqqa negiz bolyp, el damýynyń, memlekettik saıasattyń eń basty qaǵıdasyna aınaldy. Osy qanatty qaǵıda elimizdegi barsha etnostardyń tilin, dilin saqtap, ultyna, násiline qaramastan, barsha azamattardyń teń quqyly ekenin áıgileı otyryp, olardyń barlyǵyn el men jer ıesi – memleket quraýshy ult qazaq halqynyń mańyna biriktirýdiń, sol arqyly barsha buqarany uly isterge jumyldyrýdyń biregeı qurylymy – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylýyna alyp keldi. Assambleıa alǵash qurylǵan kúnnen bastap birligimizdiń bastaýy, tirligimizdiń arqaýy bola bildi. Ol tatýlyq pen birlikti saqtaýdyń biregeı ınstıtýty retinde qalyptasty. Qasıetti qazaq jerin beıbitshiliktiń besigine aınaldyryp, ózgege úlgi etti.
Bul kúnde atalǵan qalaýly qaǵıdalar árbir azamattyń sanasyna nyq ornyǵyp, tutas bir mádenıetke aınaldy. Jaqynda ǵana ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti HHHIII sessııasynyń «Birlik. Jasampazdyq. О́rleý» taqyrybynda da osyndaı syndarly astary bar. Kezekti sessııa ádettegideı elimizdiń qoǵamdyq, áleýmettik ómirindegi mańyzdy oqıǵa, elimizdegi qoǵamdyq kelisim men ulttyq birlikti nyǵaıtýdyń aıtýly belesi boldy. Assambleıanyń tipti ishki áleýmettik-saıası múddelerden de joǵary, jalpyazamattyq, jalpyhalyqtyq ınstıtýtqa aınalyp kele jatqanyn taǵy bir pash etti.
Birlik pen qaıyrymdylyq – qustyń qos qanaty sekildi qashanda qatar júretin qasıetter. Ony biz osy jyldyń basty synaǵy bolǵan kóktemgi tasqyn sýmen kúres barysynda aıqyn ańǵardyq. Memleket basshysy atap ótkendeı: «Ortaq isten eshkim shet qalǵan joq. Búkil aımaqta qoǵamnyń barlyq ókilderi bir kisideı jumyldy. Otandastarymyz zardap shekken jandarǵa jappaı qolushyn sozdy. Bir-birine shynaıy janashyr boldy». Bul – týǵan elge degen shynaıy janashyrlyqtyń, azamattyq jaýapkershiliktiń naqty kórinisi.
Assambleıanyń basym baǵyttarynyń biri – onyń aımaqtardaǵy jumysy. Aımaqtyq assambleıalardy damytýdyń arnaıy, baptalǵan tujyrymdamasy bar, ol árbir óńirdiń ózindik erekshelikteri men qajettilikterine sáıkes jemisti jumys júrgizýine baǵyt-baǵdar bolyp otyr. Jer-jerlerde jyl sanap qatary kóbeıip kele jatqan Dostyq úıleri beıbitshilik pen kelisimniń, azamattyq bastamalardyń jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń jan-jaqty resýrstar ortalyǵyna aınalyp úlgerdi. Ortalyqtardyń jumysyn neǵurlym júıeli etip, ózine júktegen mindetterge sáıkes jumys isteýin qamtamasyz etý úshin respýblıkalyq Dostyq úıleri dırektorlarynyń ádistemelik keńesi qurylǵan. Assambleıanyń qoǵamdyq kelisim keńesteri de aımaqtyq turaqtylyq pen kelisimdi qamtamasyz etýde aıryqsha mańyzǵa ıe. Qurylym barlyq azamattyq qoǵam ınstıtýttary men kúlli áleýmettik kúshterdi óńirlerdegi áleýmettik-ekonomıkalyq ózgeristerdi tıimdi júzege asyrýǵa jumyldyrýǵa jumys isteıdi.
Qazaqstan halqy Assambleıasy memlekettik tildiń tuǵyryn nyǵaıtý, qoldanys aıasyn keńeıtý maqsatynda da birqatar jumys atqaryp keledi. Barlyq etnomádenı birlestikter janynda túrli etnos ókilderiniń memlekettik tildi úırenýine qajetti tildik kýrstar turaqty jumys isteıdi. Búginde el aýmaǵyndaǵy qaı etnostyń ókili bolmasyn qazaq tilin úırenýge yntaly, yqylasty. Tilimizdi úırenip qana qoımaı, ulttyq salt-dástúrlerimizdi ulyqtaýǵa, nasıhattaýǵa da belsene atsalysyp kele jatqan basqa etnos ókilderiniń qarasy mol. Oǵan biz bıyl jańasha tujyrymdamamen atalyp ótken Naýryz meıramy barysynda barynsha kýá boldyq. Túrli etnomádenı birlestikter qazaqy salt-sanaǵa qurmet kórsetýmen qatar, ózderiniń de ulttyq ádet-ǵuryptaryn ortaǵa salyp, ulyq merekeniń sánin keltirdi, mereıin tasytty. Osy is-sharalardyń bári – ózgelerge ónege-úlgi, tatymdy tálim-tárbıe, árbir basqa etnos ókiliniń qazaq tilin úırenýine, jergilikti halyqtyń salt-dástúrin bilýine, qurmetteýge yntalandyrý ispetti. Bir sózben, shańyraǵy bıik, bosaǵasy berik, irgesi el bolýymyzǵa Qazaqstandy Otanym dep sanaıtyn árbir azamattyń ózindik úlesi bar. Elimizde tiline, dinine, násiline qaramastan, barlyq azamattarǵa birdeı múmkindik jasalǵan, teń quqyq berilgen. Olar qalaýlaryna qaraı, keń kólemdi bilim alyp, eńbek etip, turmys-tirshilik quryp jatyr.
Syndarly etnosaralyq qatynas saıasaty árbir azamattyń ulttyq bolmysyn saqtaýyna tolyq múmkindik beredi. Elimizde etnomádenı birlestikterdiń 15 tilde 52 buqaralyq aqparat quraly bar. Orys, nemis, ózbek, uıǵyr, koreı teatrlary – shyńdalǵan shyǵarmashylyq mektebi, ulaǵatty rýhanııat uıasy. Elimizdiń etnosaralyq tatýlyq pen birligi saıasaty búginde kóp elge úlgi. Assambleıanyń jumysy men bizdegi birlik, yntymaq taǵylymynyń tamyrlaryn tereń zerdeleýge kóptegen alys-jaqyn memleketter qyzyǵýshylyq, yqylas tanytyp otyrady. Sonyń nátıjesinde halyqaralyq qatynastar aıasy da jyl sanap keńeıip keledi.
Al el birligi degenimiz, eń aldymen – memleket quraýshy ult, qazaqtyń birligi, halqymyzdyń mańyna toptasqan barsha etnostardyń birligi. Eshkimdi ultyna, dinine, tiline qarap bólmeý, kemsitpeý – zaıyrly, mádenıetti eldiń belgisi. Kez kelgen saladaǵy saıasat baıyptylyqpen, baısaldy túrde júrgizilse ǵana baıandy bolatynyn ómirdiń ózi kórsetip otyr.
Dúnıejúzilik geosaıası qurylym men álemdik ekonomıka kún ótken saıyn shıelenisip, kúrdelenip barady. Elimiz de keıingi jyldary asa kúrdeli synaqtardyń taǵy bir tarıhı kezeńin bastan ótkerip jatyr. Sol turǵyda biz, Memleket basshysy aıtqandaı, birlik pen yntymaqtyń arqyly bul qıyndyqtyń bárin jeńýge, shynyǵyp, shırap, burynǵydan da myqty bolyp shyǵýǵa tıispiz.
Mamyrdyń maısa shýaǵyndaı meıirban mereke – Qazaqstan halqynyń birligi kúni qasıetti qazaq topyraǵynda taǵdyr toǵystyrǵan týystarǵa, bir týǵan baýyrlarǵa aınalǵan san túrli etnos ókilderi aıtýly datany keń aýqymda atap ótip, bir-birine júrekjardy quttyqtaýlaryn arnaıdy. Barlyq ta, baılyq ta, baqyt ta birlikte ekenin árdaıym este tutyp, baǵalaı bileıik. Táýelsizdik tiregi – ishtegi yntymaq pen syrttaǵy yqpaldastyq, búginge degen tózim men sabyr, erteńge degen úmit pen senim. Qazaqstan halqynyń birligi – júzdegen halyq pen mıllıondaǵan adamnyń baqyty, zeınetiniń kepili.
