Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Bul qundy eńbektiń túpnusqasy (orys tilinde) V.K.Rıabısev, A.F.Kovshar, V.A.Kovshar, N.N.Berıozovıkov syndy ǵalymdardyń qurastyrýymen alǵash 2014 jyly jaryq kórgen edi. Endi, mine, Qazaqstandaǵy bıoalýantúrlilikti saqtaý qaýymdastyǵy «Shevron» kompanııasymen seriktestikte júzege asyratyn «Students for Nature» jobasy aıasynda qazaq tiline aýdarylyp, buryn ketken kem-ketikterin túzetip, qaıta shyǵaryp otyr. Anyqtaǵyshty qazaq tiline kásipqoı zoologter, qazaq tilindegi zoologııa oqýlyqtarynyń avtorlary Birlikbaı Esjanov pen Qylyshbek Musabekov aýdardy.
Kitaptyń tusaýkeser keshinde Qazaqstandaǵy Ulybrıtanııanyń elshisi Ketı Lıch, Parlament Májilisiniń depýtaty Janarbek Áshimjan, Orman sharýashylyǵy men janýarlar dúnıesi komıtetiniń tóraǵasynyń orynbasary Andreı Kım, Qazaqstandaǵy bıoalýantúrlilikti saqtaý qaýymdastyǵy (QBSQ) ǵylymı dırektory Sergeı Sklıarenko, Shevron kompanııasynyń áleýmettik ınvestısııa jónindegi keńesshisi Leıla Aıtmuhanova jáne kitaptyń qurastyrýshysy, ornıtolog Vıktorııa Kovsharlar qatysty.
Jıynda sóz alǵan Ulybrıtanııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Ketı Lıch hanym: «Kitap qazaq tilinde bolǵandyqtan, sózimdi túgel qazaqsha aıtaıyn» deı kele, eńbekti joǵary baǵalady.
«Qazaqstan qustaryn zerttep, úlken jumys atqarǵan kitap avtorlary men aýdarmashylaryn quttyqtaımyn. Tusaýkeserge kelýimniń eki sebebi bar: birinshiden, QBSQ – biz úshin erekshe seriktes, óıtkeni bul uıym RSPB-men birge kóp jyl boıy aqbókendi zertteý salasynda jumys istep keledi. Aıtpaqshy, men de RSPB-da jumys istegenmin. Sol sebepti QBSQ-tyń jumysyn joǵary baǵalaımyn jáne olarǵa qoldaý kórsetkim keledi. Ekinshiden, tabıǵatqa kóńil bólip, ekojúıege, janýarlar men ósimdikterge qamqorlyq jasaý – qazirgi kezde óte mańyzdy. Jastarǵa tabıǵatty qorǵaýdy úıretý qajet. Bıoáralýandyqty saqtaýǵa talpynǵan jumystaryńyz berekeli bolsyn. Bolashaq urpaqtyń sizderdiń bul isterińizge rıza bolatynyna senimdimin», dedi elshi hanym.
Kitap ornıtologııa men qustarǵa qyzyǵatyn adamdarǵa arnalǵan. Árbir qustyń birneshe sýreti, taralýynyń syzba kartasy men sıpattamasy berilgen. Bul eńbek ýnıversıtetterge, mektepter men kitaphanalarǵa tegin taratylmaq.
«Mundaı qundy kitaptyń shyǵýyna muryndyq bolý – biz úshin úlken mártebe. Oryssha shyqqan nusqasyna 10 jyl boldy. Endi bul kitaptyń quny arta tústi. Ornıtolog retinde aıtsam, rasynda elimizdegi qustar álemi áli kúnge deıin tolyq zerttelmegen edi. О́ıtkeni kásibı turǵyda ornıtologııamen aınalysatyn mamandar saýsaqpen sanarlyq. El aýmaǵy óte úlken. Qazaqstan qustarynyń tizimi jyldan-jylǵa artyp keledi. Jyl saıyn qonys aýdarý kezinde buryn elimizde tirkelmegen qustardyń túrleri ushyp ótedi. Sonyń bári osy eńbekte qamtyldy. Sondyqtan bul eńbektiń mańyzy zor», deıdi QBSQ ǵylymı dırektory, bıologııa ǵylymynyń kandıdaty, ornıtolog Sergeı Sklıarenko.
Is-sharada kitap avtorlary ornıtolog ǵalymdar jáne basqa da resmı ókilder óz lebizderin bildirdi. Sondaı-aq tusaýkeser keshinde «National Geographic Qazaqstan» jýrnaly uıymdastyrǵan «Qazaqstan qustary» fotokórmesi ashyldy. Kórmede elimizdiń ornıtofaýnasynyń áralýandyǵyn sýretke túsirgen kásibı fotograftardyń jumysy qoıyldy.
