Álem sahnasynda – Abaı kúni

Parıjdegi eske alý

Hakimniń 179 jyldyǵyna oraı Qazaqstannyń Fran­sııa­da­ǵy elshiligi qatysýymen Parıj aqyn­darynyń alańynda eske alý sharasy ótti.

Sharaǵa Qazaqstan elshiliginiń ujymy, Parıjge kelgen otan­das­tarymyz, Qazaqstan ult­tyq quramasynyń 2024 jylǵy Olımpııa oıyndaryna qa­tys­qan sportshylar, son­daı-aq qazaq dıasporasynyń ókil­de­ri qatysyp, júrekjardy lebiz­de­rin bildirdi. Abaı kúniniń mańyzyna mán berilip, rýhanı merekede qazaq jáne fransýz til­derinde óleńder oqylyp, aqyn­nyń qara sózderimen jal­ǵasty.

Sondaı-aq fransýz áde­bıe­tiniń uly jazýshylaryna ar­nalǵan eskertkishter orna­las­qan Square des poètes saıaba­ǵyn­da Abaıdyń bıýsti ashylyp, óleń-jyrdan órnek shashyldy.

Brazılııadaǵy dostyq forýmy

Brazılııanyń Leblon aýda­ny­nyń qalalyq saıabaǵynda ornalasqan Abaı bıýstine gúl shoq­taryn qoıý rásimi ótti. Is-sha­raǵa Qazaqstannyń Brazılııadaǵy elshisi Bolat Núsipov qatysyp, «Brazılııa-Qazaqstan» dostyq forýmy aıasynda ultymyzdyń uly aqynynyń 179 jyldyǵy keleli merekege aınaldy.

Kezdesýde dostyq qo­ǵamynyń músheleri, sondaı-aq Rıo-de-Janeıro qalasy ákimdiginiń ókilderi bas qosty. «Brazılııa-Qazaqstan» dostyq forýmynyń atqarýshy dırektory, professor Edelsıo Amerıko qonaqtarǵa portýgal tilinde Abaıdyń «Qara sózder» jınaǵynan úzindiler oqydy. Abaıdyń bıýsti Rıo-de Janeıronyń ortalyq aýdanynda 2023 jyly «Brazılııa-Qazaqstan» dostyq qoǵamy men qala ákimdiginiń qoldaýymen turǵyzylǵan bolatyn. Ázirge bul – Ońtústik jáne Soltústik Amerıka elderindegi jalǵyz Abaı eskertkishi. Hakimniń «Qara sózder» jınaǵyn portýgal tiline aýdarǵan, Flıý­mı­nense ýnıversıtetiniń professory Edelsıo Amerıko ma­ńyzdy shara aldaǵy ýaqytta jalǵasyn tabatynyn aıtty.

Majarstandaǵy mereke

Majarstan astanasy Býda­pesht qalasynyń Varosh­lıget ortalyq saıabaǵynda Abaı kúni atalyp ótildi.

Sal­tanatty is-sharaǵa Ma­jarstan Syrtqy ister mı­nıstrliginiń Reseı jáne Orta­lyq Azııa departamentiniń dırektory Gabor Nad, Túrki mem­leketteri uıymynyń bas hatshysy Kýbanychbek Omýralıev, TúrkPA bas hatshysy Mehmet Er Sýrreıa, Halyqaralyq túrki akademııasynyń prezıdenti Shahın Mýstafaev, TÚRKSOI bas hatshysy Sultan Raev, TMU Býdapesht qalasyndaǵy Eýropa ókildiginiń basshysy Ishtvan Vasharı, Majar jazýshylar odaǵynyń tóraıymy Kınga Erósh, «Barys» majar-qazaq qorynyń tóraǵasy Andrash Gal, sonymen qatar Majarstanda turatyn otandastar men stýdentter qatysty.

Elimizdiń Majarstandaǵy elshisi Abzal Saparbekuly ózi­niń sózinde jınal­ǵan­dar­dy mən-mańyzy joǵary, rýhanı merekemen shyn júrekten quttyqtady. Dıplomat Mem­leket basshysynyń sheshi­mimen 10 tamyz «Abaı kúni» dep bel­gi­lenip, hakim Abaı tek qana Qazaqstanda ǵana emes, sondaı-aq shetelderde de eske alynyp, túrli mádenı is-sharalarmen atalyp ótiletinin jetkizdi. Elshi, Shandor Petófı majarlar úshin qandaı uly aqyn bolsa, Abaı da qazaq halqy úshin kemeńger, óziniń tarıhı izin qaldyrǵan uly tulǵa ekenin baıandap berdi.

Majar jazýshylar odaǵy­nyń tóraıymy Kınga Erósh óz kezeginde Abaı eskert­ki­shi­niń Býdapesht tórinde orna­tyl­ǵanyna 10 jyl tolǵanyn atap ótip, uly daladan shyqqan dara perzenttiń óleńderi adam­gershilik pen parasatqa toly ekenin aıtty. Sóziniń sońynda uly aqynnyń «Ǵylym tappaı maqtanba» atty óleńin majar tilinde oqyp, hakim jyrlarynyń adamgershilik pen gýmanızm turǵysynan mańyzyn erekshe atap ótti.

TMU men TÚRKSOI bas hatshylary Kýbynychbek Omýra­lıev pen Sultan Raev qazaq dese birden Abaı, Abaı dese birden qazaq halqy eske túsetinin, onyń mol murasy tek qazaq halqynyń ǵana emes, kúlli adamzattyń, túrki áleminiń rýhanı nári ekenin baıan etti.

Is-shara sońynda Abaı óleńderi qazaq jáne majar til­derinde mánerlep oqylyp, «Kózim­niń qarasy» áni majar halqynyń tanymal ánshisi Tamash Palchonyń oryndaýynda kóptiń qoshemetine bólendi.