ASTANA. 27 sáýir. Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy kezekten tys Prezıdent saılaýy barysynda zańdylyqtyń saqtalýy týraly málimdemesin jarııalady. Bul týraly Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti habarlady.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys
saılaýy barysynda zańdylyqtyń saqtalýy týraly
MÁLIMDEME
Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy Konstıtýsııaǵa sáıkes bolyp ótken Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy barysynda zańdylyqty qamtamasyz etý boıynsha qajetti barlyq sharalardy qabyldady. Saılaý naýqanynda saılaý prosesiniń barlyq qatysýshylarymen zańnama talaptaryn jáne azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn múltiksiz saqtaý máseleleri prokýratýra organdary úshin jumystyń basty basymdylyǵy boldy. Bas prokýratýra buqaralyq aqparat quraldary arqyly saılaý prosesine qatysýshylarǵa saılaý týraly zańnamanyń normalaryn túsindirýmen jáne olardy buzǵany úshin jaýapkershilik týraly eskertýmen eki ret (2015 jylǵy 26 naýryzda jáne 24 sáýirde) resmı úndeý jasady. Júrgizilgen qadaǵalaý is-sharalary kezinde saılaý komıssııalary nemese memlekettik organdar tarapynan qandaı da bir buzýshylyqtar anyqtalǵan joq. Saılaý naýqanynda prokýratýra organdaryna saılaýmen baılanysty nebári 4 ótinish tústi, olardyń 3-ýi zańnamany buzý faktileri týraly aqparat nemese shaǵymdardy qamtymaǵan. Eki ótinishte zańdardyń normalaryn túsindirý suranysy mazmundalǵan, úshinshisinde Prezıdenttikke kandıdattarǵa zańnamamen qoıylǵan keıbir talaptarmen kelispeıtini aıtylǵan. Bul 3 ótinish quzyreti boıynsha Ortalyq saılaý komıssııasyna máni jaǵynan qaraý úshin joldandy. Sondaı-aq, saılaý kúni Semeı qalasynyń prokýratýrasyna bir otbasy jubynyń aryzy kelip tústi. Onda olar turǵylyqty jeri boıynsha ýchaskeniń saılaýshylar tiziminde bolmaýyna shaǵymdanǵan. Degenmen, olardyń tıisti aýmaqta turatyndyǵy rastalǵannan keıin atalǵan saılaýshylarǵa ózderiniń saılaýǵa qatysýǵa konstıtýsııalyq quqyqtaryn júzege asyrý múmkindigi berildi. Saılaý kúni qandaı da bir eleýli buzýshylyqtarsyz, tynysh jaǵdaıda ótkenin atap ótemiz. Daýys berý kúni qarsańyndaǵy kezeńde tek qana saılaý aldyndaǵy úgitti ótkizý, sondaı-aq, qoǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin jarııalaý sharttarynyń jekelegen buzýshylyqtary tirkelgen, olar boıynsha aldyn alý sıpatyndaǵy sharalar qoldanyldy. Mysaly, osy jyldyń 30 naýryzynda Almaty qalasynyń prokýratýrasy feısbýktegi ózderiniń paraqshalarynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattardyń ar-namysy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin pikir aıtýǵa jol bergen eki azamatqa zańdy buzýǵa jol berilmeıtini týraly aldyn ala eskertý jarııalady. Saılaý zańnamasynyń buzýshylyq faktileri boıynsha ákimshilik jáne (nemese) qylmystyq ister qozǵalǵan joq. Búkil elektoraldyq kezeńde Qazaqstan Respýblıkasynyń sottaryna saılaý prosesine qatysty 7 aryz tústi, olardyń 1-i keri qaıtaryldy, 3-i boıynsha qabyldaýdan bas tartyldy, 1 aryz qaıtaryldy, 1-i qaraýsyz qaldyryldy jáne 1 shaǵym boıynsha ákimshilik óndiris toqtatyldy. Máselen, 2015 jylǵy 20 sáýirde S.J.Itegýlov Oral qalasynyń mamandandyrylǵan ákimshilik sotyna óziniń saılaýshylar tiziminde joq bolýyna baılanysty shaǵymdandy jáne kináli tulǵalardy ákimshilik jaýapkershilikke tartýdy surady. Sot S.J.Itegýlovtyń saılaýshylar tizimine qosylǵanyn anyqtady. Al sotqa júginýge Call-ortalyqtyń operatorynan alynǵan aqparatty qate túsiný faktisi sebep bolǵan. 21 sáýirde ákimshilik óndiris quqyq buzýshylyq oqıǵasynyń bolmaýyna baılanysty toqtatyldy. Keltirilgen derekter, sondaı-aq, saılaý zańnamasynyń buzýshylyqtary týraly qandaı da bir shaǵymdardyń bolmaýy ótken saılaý prosesiniń barynsha aıqyndyǵyn jáne zańdylyǵyn kórsetedi. Salystyrý úshin aldyńǵy prezıdenttik saılaý barysynda (2011 jylǵy sáýir) prokýratýra organdarynda 87 ótinish qaralǵanyn, anyqtalǵan buzýshylyqtar boıynsha 16 ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly is qozǵalǵanyn, 2012 jylǵy qańtarda ótken parlamenttik saılaý barysynda prokýratýraǵa 536 aryz túskenin, 76 prokýrorlyq qadaǵalaý aktileri engizilgenin, 45 ákimshilik isterdiń qozǵalǵanyn habarlaımyz. Jalpy, elektoraldyq kezeńdegi qadaǵalaý qyzmetiniń nátıjesi Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń jáne «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańy talaptarynyń saqtalýymen ótkizildi dep tujyrymdaýǵa múmkindik beredi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy Derek: Bas prokýratýranyń baspasóz qyzmeti. Sýret: prokuror.gov.kz.
