Azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý mindeti

Áýeli áleýmettik dúken­derge zer salaıyq. Mun­daǵy sóre­ler­ge taýar deldalsyz, óndi­rý­shi­­ler­den qosymsha shyǵynsyz tike­leı jetkiziledi. Bul saýda oryn­da­rynyń bárin áleýmettik-kásip­kerlik korporasııalar (ÁKK) qar­jylandyrady, sondyqtan naryqtaǵydan tó­men baǵada satady. Halyqtyń al­dy­­men baratyny da – osy saý­da or­talyqtary. Qaltaǵa kóp sal­­­maq salmaıdy ári qalaǵan za­tyń­dy tabýǵa bolady. «Jetisý» ÁKK departamentiniń dırektory Baqtııar Sembekovtiń aıtýynsha, óńirde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵasyn turaqtandyrý boıynsha júıeli jumys júrgizilip jatyr.

«Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵa­syn turaqtandyrý sheńberinde turaqtandyrý qoryn qalyptas­tyrý, kásipkerlik sýbektilerine «aınalym shemasy» negizinde jeńildikti nesıe berý jumystary júrgiziledi. Osy tetikterdi iske asyrýǵa keıingi 2 jylda 9,2 mlrd  qar­jy qarastyryldy. Taýar óndi­rý­shimen kelisimsharttar jasaldy. Onyń ishinde 263 myń bólke áleýmettik nan, 452 tonna birinshi surypty un, 15 myń tonnadan astam qant, 668 tonna kúrish, 568 myń lıtr kúnbaǵys maıy, 62 tonna qara­qumyq, 4 tonna as tuzy, 3 tonna taýyq eti, 4,4 mln dana 1 sanatty jumyrtqa, 150 tonna sıyr eti, 233 tonna sút ónimderi jáne 4654 tonna kókónis ónimderi bar», dedi B.Sembekov.

Búginde óńirde 8 áleýmettik saýda núktesimen qosa «Smoll», «Mag­ným», «Toımart» saýda jeli­leri bar. Sonymen qatar «úı ja­nyndaǵy» dúkender arqyly qalyp­tastyrylǵan qorlarǵa úzdik­siz taýar ıntervensııalary júr­giziledi. «Sardar Export» JShS-nyń áleýmettik qalypty nany Taldyqorǵan qalasyna, jaqyn ornalasqan aýdandardaǵy «úı janyndaǵy» júzden astam dúkenge jetkiziledi. Odan bólek, «Lıazzat-2016» JShS-nyń sút ónimderi oblys ortalyǵyndaǵy 49 saýda núktesine tikeleı tasymaldanady. Birinshi surypty jumyrtqa qaladaǵy 10 saýda obektisine, úlken sýpermarketterge aparylady. «Sardar Export» JShS áleýmettik nanǵa baǵany turaqtandyrý aıasynda oblystyń  22 naýbaıhanasyna arzan, un jetkizýdi qamtamasyz etedi.

Kórsetilgen merzimde ká­sip­kerlik sýbektilerine jeńil­detilgen nesıe berýge 8 mlrd teńge bólingen. Bul «Jetisý» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy» óńirlik damý ınstıtýty» aksıonerlik qoǵamy fermerlerden azyq-túlik ónimderin keıinnen naryq baǵa­synan tómen baǵamen satyp alýǵa belgilengen baǵamen kelisimshart jasaýǵa múmkindik berdi.

«Bıyl 32 gektar jerge kartop ektim. 130 tonna eginniń kılosyn 120 teńgeden satamyn. О́ıtkeni kóktemde «Jetisý» áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy» óńirlik damý ınstıtýty» aksıonerlik qoǵamynan 0,01 paıyzben nesıe aldym. Bul óte qolaıly boldy. Sebebi paıyzdyq mólsherlemesi az. Sondyqtan bir aıdyń ishinde búkil nesıeni jabýdy josparlap otyrmyn», deıdi Kóksý aýdanyndaǵy sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Qızat Ábırov.

Kókónis ósirýmen aınalysatyn sharýa qojalyǵynyń meńgerýshisi tórt jyldan beri áleýmettik kásip­kerlik korporasııasymen tyǵyz baılanysta jumys istep keledi. Onyń aıtýynsha, sharýashylyq 10 gektardan 400-500 tonna sábiz alady.

Jalpy, kelisimshartqa otyr­ǵan kásiporyndardyń ishinde Aqsý qant zaýyty, jumyrtqa, qus fabrıkalary, sút zaýyty, naý­baıhana, birqatar sharýa qoja­lyǵy, mal bordaqylaý alańdary bar. Maýsymdyq kókónister sáýir-qarasha aılarynda satyla bastaıdy. Bul jumys áleýmettik dúkender men saýda núkteleri arqyly júzege asady.

Saýda oryndarynda satylatyn taýarlardyń baǵasy naryq baǵasynan orta eseppen 10-15 paıyzǵa tómen. Mysaly, búginde dúken sórelerinde 1-sanattaǵy jumyrtqanyń quny 460 teńgeden, kúnbaǵys maıynyń 1 lıtri 510 teńge bolsa, kúrishtiń kılosy 340 teńge, birinshi sortty bıdaı unynyń kılosy 180 teńge, as tuzy 60 teńgeden aspaıdy. Kartop – 190, pııaz – 110, sábiz 160 teńgege baǵalanǵan.

«Qazir azyq-túlik baǵasy sha­ryqtap tur. Bul rette áleýmet­tik dúkenniń kómegi kóp. Búgin men jarma, kókónister men jumyrtqa alýǵa keldim. Shynynda da, naryq­taǵydan tómen baǵada eken. Dúken qolaıly jerde, aıaldamaǵa jaqyn or­nalasqan. Bizdiń aýdanda egde jas­taǵylar kóp turady. Endi bizge or­ta­lyq bazarǵa jıi barýdyń qaje­ti bolmaıdy», deıdi Gúlgúl Qanapııaqyzy.

Aıta keteıik, búginde «Jetisý» ÁKK-niń 8 áleýmettik saýda oryndary jumys isteıdi. Onyń tórteýi Taldyqorǵanda bireýi Úsh­tóbe qalasynda, sondaı-aq Taldy­qor­ǵan­daǵy kommýnaldyq bazarda, ortalyqtaǵy bazarda, «Kókbazar» saýda úıinde ornalasqan. Atalǵan saýda oryndaryna jetkiziletin taýarlardyń quny naryqtan birshama arzan.

Jetisý oblysy