Kórme • 19 Qazan, 2024

Jahandanǵan «Jerūiyq»

176 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Búginde Venesııa bıennalesinde usynylyp jatqan elimizdiń Ulttyq pavılony kórmege kelýshilerdiń nazaryn aýdardy. «Jerūiyq: kókjıekten tys kózqaras» atty Qazaqstan pavılonyna halyqaralyq synshylar da jaqsy pikir bildiripti. Jalpy, kórme ashylǵannan beri mıftik ańyzdyń zamanaýı úlgisin kórsetken ekspozısııa bıennalege qatysýshylar men qonaqtar arasynda kóp talqyǵa túsken edi.

Jahandanǵan «Jerūiyq»

Elimizdiń Ult­tyq pavılony Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qol­daýymen alǵash ret bedeldi kór­mede usynylyp otyr. Onyń komıs­sary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva.

«Jerūiyq» (Jeruıyq) mıftik jer týraly ejelgi ańyzdyń zamanaýı ınterpretısııasy kórmege kelýshilerdi tańǵaldyrǵany ras. «Sheteldikter barlyq jerde» atty kezekti Venesııa óner bıennale­sine 90 eldiń sýret­shileri qatysyp otyr. Kórmeniń negizgi tujyrymdamasy kóshi-qon, máde­nı plıýralızm máselelerin jáne jahandyq Ońtústik elderden kelgen modernıstik sýretshi­ler­diń esimderin qaıtadan tanys­tyrady.

«Jerūiyq» – búginge deıin aýyz­dan-aýyzǵa tarap, urpaq­tan-urpaqqa jetken qazaq ańyzy boıyn­sha «qutty mekendi» izdeý. Ekspo­zısııada fýtýrıstik kók­jıek­ter men qazirgi portaldan bólek ólshemge deıingi qııal álemi usynylǵan. Qazaq sýretshileriniń týyndylary taqyrypty birneshe býyn turǵysynan kórsetý úshin muqııat iriktelip alynǵan: HH ǵasyrdyń 70-80-90 jyldarynda qalaı qabyldanǵany, ony jańa medıamen jumys isteıtin zamanaýı sýretshiler qaıtadan bastan keshirgeni kórinedi.

va

«Qazaqstanǵa óz ónerin kórse­tý óte mańyzdy. Tarıh pen qazirgi zamandy ushtastyrý ıdeıasy men tujyrymdamasy qyzyqty jáne maǵan unady», dedi germanııalyq art-synshy ári sýretshi Valerııa Abentrot.

Qazaqstan pavılonyn kóp­­shi­lik jyly qabyldady. Oǵan pa­vılonnyń biregeı tujy­rymdamasy men sýretshi­lerdiń urpaqtar sabaqtastyǵy baıqala­tyn erekshe jumystary sep bol­dy. Máselen, ótken onjyl­dyq­­ty beıneleıtin Kamıl Mýl­la­shev pen Erbolat Tólepbaı­dyń jumystary, Sáken Narynov pen Ser­geı Maslovtyń zamanaýı dıa­logi qazaq óneriniń modernızmnen jańa medıaǵa deıingi evolıýsııasyn kórsetedi.

Ásirese «The2vvo» sýretshi­ler tobynyń «Qatysý» saýnd-ıns­tal­lıasııasy men Anvar Músi­re­povtiń «Alastaý» beıne-essesi sııaq­ty dástúrdi jańa medıa­men úılestiretin jumystar kópshi­liktiń nazaryn aýdartty.

«Birinshiden, maǵan qatty áser etken dúnıe – sizder ata-babanyń dańqty dástúrin jal­ǵastyryp, sonymen birge ony qazirgi zamanmen ushtastyra ala­tyndaryńyz. О́tken men bolashaqty úılestire otyryp, alǵa umtylyp jatyrsyzdar. Munyń nátıjesi kere­met bolady. Bul – úlken jetis­tik, óıtkeni Batysqa jetpeıti­ni – osy», dedi Mysyr men Soltús­tik Af­rıkadaǵy ıtalııalyq ra­dıotelevızııa bıýrosynyń je­tekshisi Mark Innaro.

Dástúrli qazaq ıirimderi men zamanaýı kórkemdik táji­rıbe­lerdiń erekshe úılesimi syn­shy­lardyń ǵana emes, jalpy jurt­shylyqtyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Pavılon jumys iste­gen kúnderi kelýshiler sany artyp, jobany talqylap, pikir bil­dir­genderdiń de qarasy kóp boldy.

Aıta keteıik, otandyq sýret­shilerdiń óner kórmesine qa­tysýy «ViledFashion» JShS bas demeýshisiniń, «Qazaq oil» JShS, «Universal Energy Kazakhstan» JShS qoldaýymen uıymdastyryldy.

«Navale» murajaıynyń tarıhı ǵımaratynda ótip jatqan 60-shy Venesııa óner bıennalesi 24 qarashaǵa deıin jalǵasady.

Eske salsaq, halyqaralyq óner kórmesi alǵash ret 1895 jyly Venesııada ótip, birden óner álemindegi basty oqıǵalardyń birine aınaldy. Eki jylda bir ret ótkiziletin bıennalege jarty mıllıonǵa jýyq adam qatysady.