Uıaly baılanys operatorlary ınternet jyldamdyǵynyń baıaý bolýyna radıofobtar kináli degendi únemi alǵa tartady. «Beeline» kompanııasy ókiliniń aıtýynsha, turǵyndarmen kelisimge kelý qıyn sharýa.
«Ádette antennalardy alyp tastańdar degen talap iri qalalarda kóp qoıylady. Ásirese Astana, Almaty, Jezqazǵan, Shymkent, Aqtaý, Pavlodar sııaqty abonentter sany kóp jáne jeli júktemesi joǵary óńirlerde bolady. Jyl saıyn abonentter sany men olardyń tutynatyn ınternet trafıgi ósip otyrǵandyqtan, bazalyq stansalardy kóbirek ornatý qajettiligi týyndaıdy. Osyǵan baılanysty operatorlyq jabdyqqa qarsy kózqarastaǵy radıofobtarmen jıi ushyrasamyz. Mundaı adamdar qoldanystaǵy stansalardy alyp tastaýdy talap etedi nemese jańasyn ornatýǵa qarsy bolady. Taǵy bir másele – shatyrdaǵy oryndardyń jaldaý qunynyń tym qymbat bolýy», deıdi «Beeline» kompanııasynyń ókili Anara Smaılova.
«Kcell» baılanys operatory byltyr elimiz boıynsha 115 bazalyq stansany demontajdasa, bıylǵy alǵashqy toǵyz aıda 165 bazalyq stansany alyp tastaýǵa májbúr bolǵan. Sondaı-aq olar da stansalar ornatatyn orynnyń jaldaý quny joǵary degen shaǵym aıtyp otyr.
«Memlekettik mekemelerge tıesili ǵımarattarda bazalyq stansalardy memlekettik organnyń nusqaýymen alyp tastaımyz. Al turǵyn úı keshenderinde stansalar turǵyndardyń kópshiligi daýys bergen jaǵdaıda ǵana alynady. Demontajdyń taǵy bir sebebi – jaldaý qunynyń birneshe ese kóterilýi», deıdi «Kcell» ókili.
Aıtýlarynsha, keıbir menshik ıeleri jaldaý qunyn 500-700 myń teńgege deıin kóteredi, bul tym qymbat ári tıimsiz. Eger operator mundaı sharttarǵa kelisetin bolsa, barlyq jerde jaldaý quny kóterilip ketedi. El boıynsha on myńdaǵan bazalyq stansa bar ekenin eskersek, shyǵyn birneshe ese artyp ketýi múmkin.
«Beeline» uıaly operatorynyń málimdeýinshe, zań boıynsha bazalyq stansany ornatýǵa turǵyndardyń kóbi kelisýi qajet. Alaıda keı jaǵdaıda radıofobtar qatań qarsylyq tanytady. Olar kórshilerin kelispeýge úgitteıdi, janjal shyǵaryp, jabdyqty, syndyryp tastaýǵa deıin barady. Sondyqtan keıde basqa turǵyndar janjal shyǵarmaý úshin qarsylyq bildirgenderdiń talabyna kónýge májbúr bolady.
«Kompanııa jergilikti turǵyndarmen kelisimge kelý úshin bar kúshin salady. Injenerler radıotolqyndardyń qaýipsizdigi týraly túsindiredi, ólsheý jumystaryn júrgizedi. Qorytyndylaryn dálel retinde usynady, kelissózderge ákimdik pen jaýapty mınıstrliktiń ókilderin shaqyrady. Alaıda radıofobııa – aqylǵa qonymsyz qubylys, sondyqtan tehnologııanyń qaýipsizdigi aıqyn bolǵanymen, adamdardy sendirý múmkin bolmaı otyr. Memlekettik organdardyń ókilderi de bul jaǵdaıǵa yqpal ete almaıdy», deıdi «Beeline» ókili A.Smaılova.
«Kcell» kompanııasy da mundaı jaǵdaıda baılanys salasyndaǵy ýákiletti organǵa, ákimdikke kondomınıým keńesine júginetinin aıtady. Biraq másele únemi ońynan sheshile bermeıdi. Degenmen Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi osy jaǵdaıdy retteý maqsatynda «Baılanys týraly» zań jobasyn ázirleýge kirisken.
Sondaı-aq qurylys júrip jatqan nysandar da ınternet jyldamdyǵyna aıtarlyqtaı áser etetin kórinedi. Qurylys júrip jatqan qalalarda jańadan salynǵan ǵımarattar radıosıgnaldy jaýyp tastaǵandyqtan, operatorlarǵa bazalyq stansany ornatýǵa basqa oryn izdeýge týra keledi. Radıosıgnal fızıka zańdylyqtaryna sáıkes ǵımarattar arqyly óte almaıdy. Sonymen qatar qurylysshylar baılanysqa arnalǵan ınfraqurylymdy josparlamaıdy jáne operatorlarǵa qurylys josparlary týraly eskertpeıdi, sol sebepti jańa turǵyn úılerdiń turǵyndary jıi baılanyssyz qalady.
Bazalyq stansany ornatýǵa ketetin ýaqyt ta, qarajat ta az emes. Mysaly, «Beeline» ókili bir stansaǵa 100 mıllıon teńge ketedi deıdi. Baılanys operatorlary kóbine memlekettik satyp alý salalarynda kedergilerge ushyrasady eken. Sondyqtan bul úderisti jeńildetse, jaǵdaı túzeler me edi dep otyr. «Bir bazalyq stansany ornatýǵa 6 aıdan bir jylǵa deıin ýaqyt ketedi. Bul úderistiń kezeńderi arnaıy syzbada kórsetilgen. Qurylys, SES, memlekettik satyp alý salalarynda kedergiler bar. Ony jedeldetý úshin buny zańnamalyq deńgeıde jeńildetý qajet», deıdi «Kcell» kompanııasynyń mamany.
Úderis jeńildese, «Kcell» kompanııasy 2027 jylǵa deıin el boıynsha 5G-diń 3527 bazalyq stansasyn ornatýdy josparlap otyr. «Beeline» baılanys operatorynyń da jyldamdyǵy joǵary bazalyq stansalardy ornatyp jatqany belgili boldy.
