Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesin damytý, ony jańǵyrtý məselelerine únemi nazar aýdaryp, qoǵamnyń úılesimdi damýy ult densaýlyǵyn qamtamasyz etken jaǵdaıda ǵana múmkin bolatynyn únemi aıtyp júr. Medısına salasyn damytý – elimizdiń əleýmettik saıasatynyń basty basymdyqtarynyń biri. Medısınalyq qyzmet kórsetý deńgeıi arqyly ulttyń damý kórsetkishi aıqyndalady.
– Eń aldymen, bizdiń ǵylymı qaýymdastyq halyqtyń barlyq toptary men əleýmettik sanattaryna medısınalyq qyzmetterdiń teń qoljetimdiligin qamtamasyz etý məselesin sheshýdiń joldaryn tabýy qajet. Bul məseleniń sheshilmeýi – qazirgi ýaqytta ýrbanızasııa úderisiniń jedeldeýiniń, aýyl halqynyń údere kóshýiniń negizgi sebepteriniń biri. Medısınalyq mamandardyń tapshylyǵyn sheshý, olardyń daıyndyǵy men biliktiligin arttyrý joldaryn tabýymyz kerek, – dedi akademııa prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev.
Akademııa basshysy qazirgi ýaqytta, klımattyń ózgerýi men ekologııalyq jaǵdaı shıelenisip turǵan jaǵdaıda, medısına men densaýlyq saqtaý júıesin damytý məseleleri erekshe ózekti. Ásirese medısına salasyndaǵy ǵylymı zertteýlerdi qoldaýǵa qatysty másele kóp. Ulttyq ǵylym akademııasynyń mindeti – Densaýlyq saqtaý mınıstrligine salany ǵylymı qamtamasyz etýdiń tıimdi júıesin qurýǵa jərdemdesip, óńirlik Ǵylym jəne tehnologııalar jónindegi keńesteri arqyly jergilikti atqarýshy organdarǵa óńirlerdegi halyqqa medısınalyq qyzmet kórsetýdiń ózekti məseleleri men mindetterin ǵylymı turǵydan sheshýge kómektesý ekenin aıtty.
Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova ǵylymı zertteýler men ázirlemelerdiń básekege qabilettiliginiń kórsetkishteriniń biri Scopus jáne Web of Science derekqorlarynda ındeksteletin halyqaralyq resenzııalanatyn basylymdardaǵy zertteýshilerdiń jarııalanymdarynyń kólemi ekenin atap ótti.
– Sońǵy 3 jylda zertteýshilerimizdiń maqalalar sany 2 eseden astam ósti, máselen, 2020 jyly 469-dan 2023 jyly 955 maqalaǵa deıin ulǵaıdy. Sońǵy 3 jylda Hırsh ındeksi bar ǵalymdar úlesiniń artýy – 7,7 paıyzdan 15 paıyzǵa deıin ósip, oń úrdis baıqalyp otyr, – dedi mınıstr.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek elimizde naqty óndiristik mindetterdi sheshýde ǵylym men bıznes arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý, qoldanbaly ǵylymdy damytý qajettiligin atap ótti. О́ńir basshysy Ermaǵanbet Bólekpaev medısına salasynda asa mańyzdy bolyp otyrǵan kadr məselesin sheshýde qolǵa alynǵan jumysqa toqtaldy.
– Əsirese aýyldyq eldi mekenderde maman tapshylyǵy qatty seziledi. Əleýmettik qoldaý aıasyn arttyrý arqyly mamandardy aýyldyq eldi mekenderge tartý jalǵasyn taýyp jatyr. Bıyl medısınalyq, farmasevtıkalyq 100 mamandy aýylǵa jiberýge 407 mln teńge bólindi. Sonymen qatar dərigerlerdiń rezıdentýrada oqyp, shetelde taǵylymdamadan ótýine mən berip otyrmyz, – dedi Ermaǵanbet Qabdýlauly.
Kóshpeli otyrysta baıandama jasaǵandar medısına salasynda eńbek etip júrgen ǵalymdardy qoldaý, balalar medısınasyndaǵy problemalar men ınnovasııalar, onkologııa, mıkrobıologııany damytý, MƏMS reformasyna qatysty oılaryn ortaǵa saldy.
Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti Aqylbek Kúrishbaev qarjylandyrýdyń jetispeýshiligi, maman tapshylyǵy, medısınanyń qoljetimdilik deńgeıi týraly sóz qozǵady. Osy máselelerdiń aldyn alý, dıagnostıkany jaqsartý men emdeýge tehnologııany tıimdi paıdalaný kerektigine basa nazar aýdaryldy. Munymen qosa dərilik zattar men sıfrlyq medısınanyń otandyq óndirisin damytý qajettigi aıtyldy. О́ńir basshysy E.Bólekpaev osyndaı mańyzdy otyrysqa muryndyq bolǵan Ulttyq ǵylym akademııasyna alǵysyn bildirdi.
– Qaraǵandy óńiriniń osy otyrysty ótkizý alańy retinde tańdalǵany qýantady. Kenshiler shaharynda otandyq medısına salasynyń damýyna úles qosqan kóptegen medısına maıtalmandary bilim alǵan Qaraǵandy medısınalyq ýnıversıteti ornalasqan. Biz Qaraǵandynyń medısınalyq kadrlar daıarlanatyn otandyq densaýlyq saqtaý salasynda ózindik orny bar ortalyqqa aınalǵanyn maqtan tutamyz. Densaýlyq saqtaý júıesin jańǵyrtýǵa yqpal etetin zamanaýı ınnovasııalardy engizý arqyly medısınalyq bilim, ǵylym jəne praktıkanyń ıntegrasııasyna úlken mən beremiz. Bul baǵyttaǵy mańyzdy qadamnyń biri – medısınalyq qyzmetterdi sıfrlandyrý konteksinde telemedısınanyń belsendi damýy. Atalǵan oń ózgeris shalǵaıdaǵy eldi mekenderde de bilikti medısınalyq kómekke qoljetimdilikti jaqsartýǵa múmkindik berdi, – dedi ákim.
Aldaǵy ýaqytta kóshpeli otyrysta kóterilgen máseleler men olardy sheshý joldaryna arnalǵan Jol kartasy ázirlenedi. Kóshpeli otyrys sońynda meımandar qaraǵandylyq ǵalymdardyń ǵylymı jańalyqtary men ónimderin usynǵan ǵylymı-ınnovasııalyq kórmeni tamashalady.
Qaraǵandy oblysy
