Mamandar salyq túsimderi men áleýmettik aýdarymdardy jınaý prosesinde oń áserler baryn alǵa tartty. Negizgi qıyndyqtardy da atap ótti.
Forýmda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Oljas Anafın byltyr Memlekettik kirister komıteti Yandex Qazaqstan-men birlesip, taksı júrgizýshilerine arnalǵan platformalyq jumyspen qamtý boıynsha pılottyq joba iske qosqanyn aıtty. Atalǵan joba arqyly taksı júrgizýshileri Astana jáne Almaty qalalarynda Yandex go qosymshasy arqyly qyzmet kórsetedi.
«Iаndeks Taksı naryqta birinshi bolyp óz júıelerin ıntegrasııalap, 1 qyrkúıekten bastap jańa mehanızm boıynsha jumys isteı bastady. Árıne, qıyndyqtar bar, biraq jumys júrip jatyr. Alda basqa da platformalardyń osy jobaǵa qatysýyn kútemiz», dedi Oljas Anafın.
Iаndeks Taksıdiń platformalyq jumyspen qamtýdy damytý jónindegi dırektory Natalıa Moskvıtınanyń sózinshe, búginde joba sheńberinde jeke kásipker retinde 36 myń júrgizýshi tirkelgen. Bıyl 1 qyrkúıekten bastap kompanııa áleýmettik jáne salyq kodeksterine engizilgen jańa túzetýlerge sáıkes, oryndaýshy salyq agenti atandy. Osy kezeńde júrgizýshilerdiń agent arqyly aýdarǵan salyqtary men áleýmettik jarnalarynyń somasy 913 mıllıon teńgeni qurady. Al olardyń jeke kásibi bar júrgizýshilerdiń tabysy 46,8 mıllıard teńgege jetken.
«Árbir jeke kásipker retinde tirkelgen júrgizýshi tabys salyǵyn tóleıdi. Sonymen qatar ol óziniń zeınetaqy jınaqtaryn qalyptastyrady. Qosymsha medısınalyq kómek pen áleýmettik qorǵaýǵa qol jetkizedi», deıdi Natalıa Moskvıtına.
Sondaı-aq, N.Moskvıtına jeke kásipker mártebesi bar júrgizýshilerdiń e-Salyq Business-te avtomatty chekter quratynyn atap ótti. Degenmen osy tusta basty kedergilerdiń biri elektrondyq qujat aınalymy (EDO) bolyp otyr. Atalǵan másele júrgizýshiler men servıs seriktesteri úshin de, platformanyń ózi úshin de kóptegen suraqtar men qıyndyqtar týdyryp otyr.
«Qujattarǵa qashyqtan qol qoıý úshin elektrondyq shot-faktýralardyń aqparattyq júıede tirkeý qajet. Bundaı tirkeýdi jeke kompıýter arqyly ǵana oryndaýǵa bolady. Biz zertteý júrgizdik. Osy turǵyda júrgizýshilerdiń 70%-y derbes kompıýterge qol jetkize almaıdy», dep qosty N.Moskvıtına.
Iаndeks Taksı júrgizýshisi ári seriktesi Nurlan Beısembaev EDO-men qıyndyqtar týyndap jatqanyn rastady.
«Osy elektrondyq qujattardyń kesirinen jeke kásipkerlikten ketkim keledi. Bul óte qıyn ári túsiniksiz. Aı saıyn osy «Atqarylǵan jumys aktisin» jáne «Elektrondyq shot-faktýrasyn» túsinbeı alańdaımyn. Bul maǵan qıyn. Sebebi men esepshi maman emes, taksı júrgizýshisimin», dedi ol.
Máseleni sheshý úshin Iаndeks Taksı júrgizýshilerge qajetti qujattardy qalyptastyrýǵa kómektesetin provaıderlerdi qosty.
«Elektrondyq qujat aınalymy kúrdeli jáne yńǵaısyz qural bolyp qala beredi. Sondyqtan biz bul prosesti qarapaıym jáne qoljetimdi etý arqyly qaıta qaraýdy usynamyz. Mysaly, qujat aınalymyn e-salyq Business-te arnaıy mobıldi qosymshany paıdalana otyryp, salyq rejımi sheńberinde platforma qoıatyn chekterge aýystyrýǵa bolady. Platformamen aınalysatyn birqatar elderde dál osylaı júzege asyryldy», dep atap ótti N.Moskvıtına.
Taksı júrgizýshilerimen jumys qalaı ózgerdi
Almaty Memlekettik kirister departamenti basshysynyń orynbasary Aıdos Muhamedjanov taksomotorlyq tasymaldardy retteý máselesi salyq organdarynyń nazarynda burynnan júrgenin ekenin atap ótti. Aıtýynsha, agregatorlar paıda bolǵanǵa deıin naryq ashyq bolǵan joq. Sol sebepti bul taksı júrgizýshilerimen jumysty qıyndatty.
Sondaı-aq, mamannyń sózinshe, salyq organdary aldaǵy ýaqytta da basqa da platformalarmen ózara is-qımyldy jalǵastyrady.
«Naryqta 18 platforma bar. Olar salyqty qalaı shegeredi, tirkeý tetikterin durys qoldana ma? Biz olardyń jumysyna taldaý jasaǵymyz keledi», dep túıindedi ol.
Salyqtyq ákimshilendirýdiń bolashaǵy
«Sıfrlyq salyq tehnologııalary» JShS bas dırektory Alena Gerýn platformalyq jumyspen qamtý úshin salyqtyq ákimshilendirýdi jeńildetýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Aıtýynsha, eń negizgi sheshimderdiń biri – deklarasııasyz salyq rejımderin engizý.
«Algorıtmder neǵurlym qarapaıym bolsa, soǵurlym kóp ınternet-platformalar jobaǵa qosylǵysy keledi. Biz muny Iаndeks taksımen bastaǵan pılottyq jobadan da kórip otyrmyz», dep qosty A.Gerýn.
Salyq sarapshysy Dmıtrıı Kazansev te osy tusta Salyqty ákimshilendirýdegi ózgeristerdiń mańyzdylyǵyn aıta ketti.
«Eger salyqtar platformalarda nemese bıýdjetke aýdarylsa, bári aıqyn túrde tólenetin ashyq júıeni kóremiz. Bul adal básekelestikti týdyryp, bıznestegi kedergilerdi joıady. Muny júzege asyrý úshin úkimet deńgeıindegi batyl sheshimder qajet», dep qosty D.Kazansev.
Sarapshy is júzinde jumys isteıtin tetikterdi ázirleý úshin Úkimetti bıznes qaýymdastyǵymen belsendi dıalog qurýǵa shaqyrady.
«Bir jyl qaldy. Úkimet kásipkerler men sarapshylardyń usynystaryna nazar aýdarady dep senemin. Sonda biz salyq jınaýdyń aıtarlyqtaı ósýine ákeletin bıýrokratııalyq qarapaıym sheshimderdi tez qabyldaı alamyz», dep qorytyndylady Dmıtrıı Kazansev.
Primeminister.kz saıtynyń redaksııasy otandastarymyzdyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa jáne elimizdiń uzaqmerzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq maqsattaryn iske asyrýǵa baǵyttalǵan bıylǵy jyldyń mańyzdy bastamalary men jetistikteri týraly sholýlar serııasyn jarııalaıdy.
2024 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap Qazaqstanda ınternet-platformalarda jumys isteıtin adamdar eń tómengi áleýmettik kepildikpen qamtyldy. Jeke kásipkerler úshin e-salyqBusiness qosymshasy arqyly áleýmettik tólem mólsherlemelerin 4%-ǵa deıin tómendetý jáne ınternet-platforma operatorlaryn salyq agentteri retinde taný arqyly jaǵdaılar jeńildetildi. Bul operatorlarǵa jeke kásipkerler atynan jeke tabys salyǵy men áleýmettik tólemderdi tóleý mindetin júkteıdi. «Iаndeks.Taksı» kompanııasymen júzege asyrylǵan pılottyq joba sheńberinde atalǵan tásil synaqtan ótkizildi.
