Festıvaldyń ashylý saltanatynda otandyq kınoındýstrııanyń damýyna qosqan úlesi men kórsetken qoldaýy úshin KSRO halyq ártisi Asanáli Áshimovke, «Turan» ýnıversıtetiniń rektory Rahman Alshanovqa jáne belgili rejısser Oraz Ábishevtiń uly Qanat Ábishevke ataýly syılyqtar tabystaldy.
HII halyqaralyq «Bastau» kınofestıvaliniń qazylar alqasyna Reseı kınematografıster odaǵynyń jáne О́zbekstan Kınoqaıratkerler odaǵynyń múshesi, belgili rejısser Rashıd Malıkov tóraǵalyq jasady. Sondaı-aq halyqaralyq qazylar quramynda Reseı kınooperatory Borıs Lıtovıchenko, Qyrǵyzstan kınosynyń prodıýseri ári ssenarıst Dalmıra Tilepbergen, Qazaqstan kıno synshysy Oraz Kereıbaev jáne otandyq rejısser Oljas Baıalbaev boldy. Kásibı qazylar alqasymen birge jeti stýdentten jasaqtalǵan qosalqy qazylyq top ta qatar jumys istedi.
«Arman» kınoteatrynda ótken kınofestıval saltanaty Alına Mýstafınanyń «Onyń ákesine, meniń arǵy atama, onyń arǵy atasyna pirándik» derekti fılmimen ashyldy. Bıyl qazan aıynda Ońtústik Koreıanyń Býsan halyqaralyq kınofestıvalinde premerasy ótken fılmniń oqıǵasy tyń ári tartymdy. Lıabıba atty orta jastaǵy áıel qyzy men nemeresin alyp, ákesi jerlengen baýyrlastar zıratyn tabý úshin Qazaqstannan Polshaǵa sapar shegedi. Jolda Tatarstan jerindegi týǵan aýylynyń topyraǵyn basyp, alysqa attanyp bara jatqan úsh býynnyń ókili atalarynyń múrdesin ǵana izdep bara jatqan joq, birin-biri joǵaltyp alǵan urpaqtyń arasyndaǵy ajyrap qalǵan týystyq baılanysty qaıta taýyp, jalǵaýǵa nıetti. Uzyn joldyń ústindegi saparda úsh urpaq ókiliniń janyna óshpesteı etip keńestik júıe salǵan postkolonıaldy jaraqattyń aýyr zardaby aıqyn kórinedi. Tamyryn joǵaltyp alǵan úsheý ózderiniń biregeıligin, týǵan shańyraq pen óz úıi ǵana syılaı alatyn erkindik sezimin izdeıdi.
Álemniń ár túkpirinen kelip, kınofestıvalǵa qatysqan jas talanttardyń kórkem jobalary taqyryp, mazmun, ıdeıa jaǵynan alýan túrli. Mysaly, «The Tie» fılminde Chengız degen prokýrordyń kóligi aıdalada qum ishinde buzylyp qalady. Aptap ystyq, ańyzaq jeldiń ótinde saly sýǵa ketip, kúni boıy kútkende, ushqan qustan basqa dóńgelegen bir kólik te ótpeı, ábden tózimin taýysady. Kenet kóz ushynda «kómektesedi-aý» dep kútken kóligi kórinip, qolyn bulǵaǵanda, ishine sottalǵan qylmyskerlerdi tıegen túrme avtobýsy bolyp shyǵady...
«Býrýl» fılminde aýyldaǵy orta mekteptiń oqýshysy Býrýl kúrespen shuǵyldanady. Jattyqtyrýshy onyń erler aınalysatyn zalda shuǵyldanýyna ruqsat bermeıdi, sondyqtan oqýshy qyz úıinde jattyǵýǵa májbúr. Býrýldyń ákesi de «kúres qyzdar aınalysatyn óner emes» dep qatań tyıym salǵan. Býrýlmen bul jóninde birneshe ret sóılesip kórmek te bolady, biraq qyzy áke qarsylyǵyna qulaq asqysy kelmeıdi. Kóp uzamaı kenet kórshi aýyldyń balasy Býrýldy alyp qashyp ketedi...
Festıvaldyń konkýrstan tys baǵdarlamasy aıasynda rejısser Elzat Eskendirdiń «Avel» atty tolyqmetrli fılminiń premerasy bolyp ótti. Kınolentanyń sıýjeti keńes odaǵy qulaǵannan keıingi qazaq aýyldaryn jaılaǵan haos týraly baıandaıdy. Bul poetıkalyq kartına taǵdyry tarıhtyń aýqymdy oqıǵalarmen tyǵyz baılanysqan «kishkentaı adamdardyń» ómirin shynaıy beıneleýdi murat tutqan.
Tórt kún boıy eń úzdik kórkem jobalardyń jármeńkesine aınalǵan kınofestıvaldyń «Úzdik qysqametrajdy fılm» atalymynda bas syılyqty polshalyq rejısser Domınık Mıreskııdiń «Son of Happiness» kartınasy jeńip aldy. Eń «Úzdik anımasııalyq týyndy» bolyp ýkraınalyq «Obirých» fılmi atandy. Al derekti fılmder seksııasynda bas júldeni otandyq «Menin Terminatorsham» kartınasy utty. Sonymen birge qazylar alqasy Slovakııadan kelgen «Kásibı ata-ana» atty týyndyny erekshe atap ótti. «Kınoda eń qıyny – bastaý. Sol sebepti bizdiń basty maqsatymyz osy daryndy jastardyń alǵashqy qadamyna qoldaý kórsetý, damytý, olardy tanytý. Bul – qajyrly eńbek. Uıymdastyrýdyń qıyndyqtaryna, qarajattyń joqtyǵyna qaramastan, bıyl festıvaldy taza entýzıazmmen ózimiz ótkizdik. Bizge dem bergen búkil seriktester men qoldaýshylarǵa myń alǵys», dep atap ótti «Bastau» kınofestıvaliniń prezıdenti, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Sergeı Ázimov.
Festıvalda jumys istegen stýdentterdiń qazylar alqasy da óz jeńimpazdaryn tańdady. Jastardyń tańdaýy Polshadan kelgen taǵy bir kartına – Aleksandr Pakýlskııdiń «Hi grandpa» fılmi. Stýdentter, sonymen qatar debıýtant Mahambet Myrzanyń «Qarasha» atty týyndysyna da aıryqsha nazar aýdardy. «Bul – meniń debıýttik jumysym. Birinshi kýrsta túsirgenmin. Qazir óner akademııasynda ekinshi kýrsta oqımyn. Mundaı kınobáıgege osymen úshinshi ret qatysyp otyrmyn. Máskeýde jáne kúni keshe Túrkııada boldym. Biraq alǵashqy júlde Qazaqstannan buıyrdy. Bul – men úshin úlken mártebe. Meniń fılmim aýylda adal eńbekpen ómir súretin ata men áje týraly», deıdi debıýtant, tanymal tıktoker Mahambet Myrza.
Sonymen qatar Túrkııanyń «Vaziyet» atty týyndysy NETPAK – Azııa kınosyn ilgeriletý jónindegi dúnıejúzilik uıymnyń júldesin jeńip aldy. Al festıval prezıdentiniń «Jarqyn debıýt» atty arnaıy júldesimen otandyq rejısser Alına Mustafına «Onyń ákesine, meniń arǵy atama, onyń arǵy atasyna pirándik» derekti fılmi úshin marapattaldy.
Festıval sheńberi aıasynda qysqametrli kórkem jáne derekti debıýttik fılmder jobasymen kelgen jas rejısserlerge arnalǵan «Almaty Film Lab» sheberhanasy bıyl ekinshi ret jumys istedi. Al 14 jeltoqsan kúngi festıvaldyń jabylýynda AlmaU-diń Atrium Grand Hall-ynda ótken saltanatty rásimde «Almaty Film Lab» sheberhanasynyń ekinshi pıtchıng jeńimpazdarynyń esimderi ataldy. Olar óz jobalaryn odan ári óristetip, óndiriske jetkizý úshin qarjylyq qoldaý alady. Jeńimpazdardyń qataryn «Aıaýlym» jobasymen Mıra Abdrahmanova jáne «Toıymsyz adamdar» týyndysymen Dastan Túsipbekov tolyqtyrdy. Saltanatty shara byltyrǵy pıtchıng jeńimpazdarynyń úsh qysqametrli fılminiń kórsetilimimen aıaqtaldy. Olar: Jámılá Saharıdyń «Jolaýshylar», Iаna Áljanovanyń «Ań» jáne Farıza Tanaıdyń «Ádemi» derekti týyndysy. «Bul meniń qaladan tys jerge uzap shyǵyp túsirgen eń alǵashqy fılmim, pırotehnıka qoldanǵan tyrnaqaldy tuńǵysh týyndym. Qarjylandyrǵan «Bastaý» kınofestıvaline zor alǵysymdy bildiremin. Bizge, debıýtanttarǵa, túsinistikpen, tózimmen qaraǵany – óz aldyna bólek áńgime. Festıvaldyń arqasynda jobama jetekshilik jasaǵan kreatıvti prodıýser Dıana Ashımovamen tanystym», deıdi kıno ónerinde alǵashqy qadamyn bastaǵan Iаna Áljanova.
Festıvalda jetekshi kıno mamandarynyń sheberlik synyptary men halyqaralyq kınematografısterdiń qatysýymen dóńgelek ústel uıymdastyryldy. Stýdentter men debıýttik fılmderdiń HII halyqaralyq kınofestıvali «Tanaris Production A Team» kınokompanııalarynyń uıymdastyrýymen jáne Almaty qalasy ákimdiginiń qoldaýymen ótkizildi.
ALMATY
