Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Naýryz-qarasha aılary aralyǵynda aksııa 5,83 mıllıonnan asa adamdy biriktirdi, bul el halqynyń edáýir bóligin quraıdy. Is-sharalar aıasynda buqaralyq senbilikter ótkizildi, onyń barysynda 1,159 myń tonnadan asa qoqys jınalyp, 1,609 myńnan asa aǵash otyrǵyzyldy.
Aksııa aıasynda ruqsat etilmegen qoqystardy anyqtaý jóninde reıdter júrgizildi. Aýmaqtyq ekologııa departamentteri men jergilikti ózin-ózi basqarý organdary birlesip atqarǵan jumystardyń nátıjesinde kóptegen polıgon joıyldy. «Taza aýa» reıdteri barysynda 482 avtomobıl tekserilip, ekologııalyq standarttardyń 105 buzylýy anyqtaldy. 96 júrgizýshige qatysty aıyppul men eskertý túrindegi ákimshilik sıpattaǵy sharalar qoldanyldy. Bul sharalar ekologııalyq normalardy saqtaýdyń mańyzdylyǵyn taǵy bir dáleldep, jol qozǵalysyna qatysýshylardyń jaýapkershiligin arttyrdy.
Jobanyń erekshe bir jetistigi azamattarǵa ekologııa salasyndaǵy problemalar týraly habarlaýǵa, olardy sheshýge qatysýǵa múmkindik beretin @TazaQazBot sıfrlyq platformasyn qurý boldy.
Bir jyl ishinde chatbot arqyly 7 929 ótinim tústi. Onyń ishinde – 7 061 ótinim oryndaldy, 168 ótinim oryndalý ústinde, 23 ótinim qaralyp jatyr, 674 ótinim keri qaıtaryldy. Eń jıi jasalǵan ótinimder: aýmaqtardy jınaý – 2 142 ótinim, turmystyq qoqystardy shyǵarý – 668 ótinim, kóshelerdi abattandyrý – 648 ótinim, joldardy jóndeý – 595 ótinim. Chatbot ekologııalyq máselelerdi jedel sheshýge yqpal ete otyryp, azamattar men memleket arasyndaǵy dıalogtiń tıimdi quralyna aınaldy.
Aksııanyń basty nátıjeleriniń biri – qoǵamnyń túrli toptarynyń birigýi, birlesip jumys isteýi boldy. Naýqanǵa memleket, jergilikti bılik organdary, mektepter, stýdentter, kásiporyn-mekemeler, qarapaıym azamattar belsene qatysyp, barlyq aımaqtarda tazalyq jumystary tyńǵylyqty júrgizildi.
Aksııa barysynda tabıǵatty qorǵaý máselesi keńinen nasıhattaldy. Qoqysty durys tastaý, qaıta óńdeýge arnalǵan konteınerlerdi paıdalaný, aýlany tazartý, basqa da ekologııalyq sharalar týraly aqparattyq jumystar atqaryldy.
Tazalyq jumystary, senbilikter kezinde qoqysty suryptaý, qaıta óńdeý máselesi erekshe nazarda boldy. Ekologııalyq ınfraqurylymdy damytýǵa erekshe kóńil bólindi. Qoqys jınaý pýnktteri men qaıta óńdeý ortalyqtary kóbeıdi. Qoqysty suryptaý mádenıeti tek qalalarda ǵana emes, aýyldyq jerlerde de keńinen tarala bastady.
Aksııa tabıǵatqa zııan keltiretin faktorlarmen kúresýge, onyń ishinde zańsyz qoqys tógý, ormannyń joıylýy, sý kózderiniń lastanýy sııaqty máselelerge qarsy baǵyttaldy. Jergilikti bılik organdary men quqyq qorǵaý organdarynyń ekologııalyq zańnamany baqylaý men oryndaýǵa qatysty belsendiligi artty.
Aksııanyń taǵy bir jetistigi, jas urpaqty ekologııalyq máselelerge jaýapkershilikpen qaraýǵa tárbıeleý boldy. Bul sharalar mektepter men oqý oryndarynda ekologııalyq tárbıe berý, balalardy tabıǵatqa degen súıispenshilikke baýlý arqyly júzege asty.
Qol jetkizilgen nátıjelerdi nyǵaıtý, ekologııalyq sanany uzaq merzimge qalyptastyrý maqsatynda jaqynda «Halyqtyń ekologııalyq mádenıetin damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan Tujyrymdamasy» bekitildi. Qujat ekologııalyq saıasattyń negizgi baǵyttaryn anyqtaıdy.
«Taza Qazaqstan» aksııasy aýmaqtardy tazalaýdan áldeqaıda aýqymdy is-sharalar sheńberin qamtıdy. Bul – azamattardyń, bıznestiń, memlekettik qurylymdardyń, qoǵamdyq uıymdardyń kúsh-jigerin biriktiretin, ekologııalyq turǵyda sanaly ómir saltyn nasıhattaıtyn qýatty qozǵalys. Basty taǵylymy – tek tazartý ǵana emes, sonymen qatar ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý, qoǵamdy ortaq jaýapkershilikke tárbıeleý, qorshaǵan ortany qorǵaýǵa degen janashyrlyqty arttyrý. Bastama barshany biriktirip, ekologııalyq máselelerge degen kózqarasty ózgertýge yqpal etti. Kelesi jyly da aýmaqtardy kógaldandyrý, abattandyrýǵa jóninde aýqymdy aksııalar ótkizý josparlanyp otyr. Sondaı-aq shyǵaryndylardy azaıtý, ekologııalyq standarttardy baqylaýǵa qatysty vedomstvoaralyq ózara is-qımyl sharalary kúsheıtiletin bolady.
