«Taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekoaksııasy el aýmaǵyn kógaldandyryp, abattandyrýdy, senbilikter uıymdastyryp, ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartýdy mindet etken. Naýqan aıasynda bıyl Astana men Almaty qalasyndaǵy jáne Qyzylorda, Túrkistan oblysyndaǵy aýlalar tolyqtaı tazartyldy.
Al respýblıkadaǵy saıabaqtardyń 99 paıyzy jáne áleýmettik nysandardyń 98 paıyzy qoqystan arylǵan. Sala mamandary «aksııaǵa Almaty qalasynyń qosqan úlesi óte kóp» deıdi.
«Almaty qalasy respýblıka boıynsha alǵashqy qalalardyń biri bolyp, osy aksııany 8 sáýirde bastady. «Taza Qazaqstan» aksııasynda Almaty qalasy boıynsha 2 myń tonnadan artyq qaldyq jınalyp, polıgondarǵa shyǵaryldy», dedi Ekologııa departamentiniń bas mamany Nurjan Bólekbaev.
Ásem shahar Almatynyń «Baqsha qala» mártebesi da ýaqyt óte jandana bermek. Bul maqsatty júzege asyrý úshin 2023 jyldan beri 650 myńǵa jýyq kóshet otyrǵyzyldy. Al 2025 jyly bıiktigi 4 jáne 6 metrden asatyn 27 myń aǵash egiledi. Sonymen qatar megapolıstegi 4 myńnan astam aýla aýmaǵyn kútip ustaý úshin bólinetin qarjy 2025 jyly bıylǵymen salystyrǵanda 3 mıllıardqa artady.
«Jergilikti atqarýshy organdardyń jáne Almaty qalasy ekologııa departamentiniń bastamasymen bıyl «Taza Qazaqstan» naýqany aıasynda shaharda aýqymdy 13 is-shara ótkizildi. Naýqanǵa 432 myńnan astam adam qatysty. Sondaı-aq 600-den astam tehnıka jumyldyryldy», dedi Ekologııa departamentiniń bas mamany Dıana Aslanqyzy.
Atap óter jaıt, jasyl jelekterdi otyrǵyzý jáne kútip ustaý boıynsha qoldanylǵan jańa tásilderdiń nátıjesinde aǵashtardyń qulaý deńgeıi 2 jylda 20 paıyzǵa azaıǵan. Al jasyl jelekti avtomatty túrde sýarý úshin 2 jyl ishinde 500 shaqyrym jeli salynǵan. 2025 jyly kórsetkish taǵy 290 kılometrge ulǵaımaq.
«Aýqymdy «Taza Qazaqstan» naýqannyń maqsaty tek qoqys jınaý ǵana emes. Ekosaýattylyqty arttyrý, aınalany taza ustaýdy kúndelikti ádetke aınaldyrý. Naýqanǵa jastar belsendi qatysty», dedi «Jasyl el» jastar jasaǵynyń basshysy Ádil Nurpeıisov.
«Taza Qazaqstan» naýqany aınalany kútip ustaýǵa baǵyttalǵandyqtan, Almatyny kóriktendirý men kógaldandyrý jumysy da odan ary jalǵasa beredi. Al ony júzege asyrý úshin bólinetin bıýdjet keler jyly bıylǵymen salystyrǵanda 40 paıyzǵa kóbeıedi.
Jalpy, «Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda zańsyz qoqys úıindilerin anyqtaý boıynsha reıdter júrgizildi. Aýmaqtyq ekologııa departamentterimen jáne jergilikti bılik organdarymen birlesip kóptegen qoqys orny joıyldy.
«Taza aýa» reıdteri barysynda 482 avtokólik tekserilip, ekologııalyq standarttardy buzýdyń 105 faktisi anyqtaldy. 96 júrgizýshige aıyppul men eskertý túrindegi ákimshilik sıpattaǵy sharalar qoldanyldy. Bul sharalar ekologııalyq normalardy saqtaýdyń mańyzdy ekenin kórsetedi, jol qozǵalysyna qatysýshylardyń jaýapkershiligin arttyrdy.
Jobanyń erekshe jetistigi – azamattarǵa ekologııa salasyndaǵy problemalar týraly habarlaýǵa jáne olardy sheshýge qatysýǵa múmkindik beretin @TazaQazBot sıfrlyq platformasynyń qurylýy.
Osylaısha, bir jyl ishinde chat-bot arqyly 7 929 ótinim kelip tústi. Olardyń ishinde 7 061 ótinim oryndaldy, 168-i oryndalý satysynda, 23-i óńdelýde jáne 674 ótinim joıyldy.
Olardyń arasynda eń jıi kelip túsken ótinimder: aýmaqtardy tazalaý – 2 142 ótinim, turmystyq qoqysty shyǵarý – 668 ótinim, kóshelerdi abattandyrý – 648 ótinim, joldardy jóndeý boıynsha – 595 ótinim.
О́ńirler arasynda Almaty kósh bastap tur – 2 014 ótinim. Odan keıingi orynda Astana tur – 1 587 ótinim. Úshinshi orynda Qaraǵandy oblysy – 757 ótinim.
Chat-bot ekologııalyq máselelerdi jedel sheshýge yqpal ete otyryp, azamattar men memleket arasyndaǵy dıalogtyń tıimdi quralyna aınaldy.
Qol jetkizilgen nátıjelerdi nyǵaıtý jáne ekologııalyq sanany uzaqmerzimdi perspektıvada qalyptastyrý maqsatynda «Halyqtyń ekologııalyq mádenıetin damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy» bekitildi. Bul qujat ekologııalyq saıasattyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaıdy.
Tujyrymdama basymdyqtarynyń biri – jastardy ekologııalyq jobalarǵa tartý. Jyl boıy leksııalar, eko-saǵattar jáne ekologııalyq zerthanalarǵa ekskýrsııalar uıymdastyryldy. Osylaısha, bıyl 90 myńnan astam erikti azamat abattandyrý jáne kógaldandyrý aksııalaryna qatysty.
Halyqtyń ekologııalyq saýatyn arttyrý maqsatynda qaldyqtardy qaıta óńdeý, lastaný deńgeıine monıtorıng júrgizý taqyryptaryn jarııa etý, abattandyrý jáne ekovolonterlikti damytý jóninde konkýrstar ótkizý jumystary júrgizilip jatyr.
Sondaı-aq Tujyrymdamanyń negizgi baǵyty – azamattardyń belsendi qatysýyna jaǵdaı jasaý. О́z tıimdiligin dáleldegen @TazaQazBot sekildi sıfrly platformalardy damytýǵa erekshe kóńil bólingen. Odan bólek, ekologııalyq normalardyń saqtalýyna jáne ekologııalyq standarttardyń engizilýine baqylaý kúsheıtilip jatyr.
Sonymen qatar kelesi jyly turaqty ekologııalyq basqarý júıesin qurý úshin turaqtandyrý qorlarynyń jumysyn kúsheıtý kózdelgen. Aýmaqtardy kógaldandyrý jáne abattandyrý boıynsha aýqymdy respýblıkalyq aksııalar ótkizý josparlanǵan.
Buǵan qosa, shyǵaryndylar kólemin azaıtý jáne ekologııalyq standarttardy baqylaý úshin vedomstvoaralyq ózara is-qımyl kúsheıtiledi. Sıfrly tehnologııalar men medıa resýrstardy qosa alǵanda, halyqqa ekologııalyq bilim berý baǵdarlamalaryn damytý kózdelgen.
«Taza Qazaqstan» bastamasy aýmaqtardy tazalaýdan áldeqaıda aýqymdy mindetterdi qamtıdy. Bul – azamattardyń, bıznestiń, memlekettik qurylymdar men qoǵamdyq uıymdardyń kúsh-jigerin biriktiretin, ekologııalyq turǵydan sanaly ómir saltyn nasıhattaıtyn qozǵalys.
Keshendi sharalar men ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýdiń arqasynda Qazaqstan ekologııalyq saýlyqqa, ornyqty damýǵa jáne bolashaq urpaq úshin qolaıly orta qurýǵa mańyzdy qadamdar jasap otyr.
