Alańdatqan másele óńirge jumys saparymen kelgen Májilis depýtaty Aıdarbek Qojanazarovtyń qatysýymen ótken jıynda sóz boldy. Kásipkerler palatasynda ótken basqosýda Qazaqstan fermerler odaǵy oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Marat Ahmetov nesıeniń 5 paıyzdyq mólsherlemesi dıqandarǵa aýyr tıetinin aıtty.
«Kanada, Amerıka tárizdi damyǵan elderde bolyp júrmiz. Ol jaqta nesıe 1,5-2%-ben 15 jylǵa deıin beriledi. Osyǵan deıin jaǵdaı onsha bolǵan joq, sýbsıdııany alyp tastasa tipti qıyndap kete me dep kúmándanamyn. О́ıtkeni dándi daqyldyń baǵasy quldyrap ketti, logıstıka jaǵy da qymbat. Maıly daqyldy ótkizý tipti qıyn. Qostanaı óńiriniń sharýalary kólemi 50 mlrd teńgeden asatyn sýbsıdııasyn ala almaı otyr. Úkimettiń bereshegi qordalanyp qaldy. Biraq beriletin túri joq. Jyldan-jylǵa sozbaqqa salynyp keledi», dedi Marat Ahmetov.
Jıynda 2024 jylǵy sýbsıdııa boıynsha ótelmegen bereshek, qarsy mindettemelerdi engizý, sondaı-aq «Keń dala 2» baǵdarlamasy boıynsha qos kepildik berý tárizdi ózekti máseleler de talqylandy.
Májilis depýtatynyń aıtýynsha, atalǵan máseleler túrli deńgeıde qarastyrylyp, qaıta súzgiden ótkizilip jatyr. Buǵan deıin berilýi tıis sýbsıdııalar sharýalardyń qolyna aldaǵy naýryz aıynyń sońyna deıin tıetin bolady.
«Bul paıyzdyq mólsherlemeni óteý boıynsha beriletin sýbsıdııalar ǵana. Fermerler 20-24% nesıe alyp, keıin memlekettiń paıyzdyq mólsherlemeni qaıtaryp berýin kútedi. Keıbir fermerler mundaı qarjylyq júktemege tótep bere almaıdy. Shyn máninde, bankter osydan aqsha tabady. Endi sýbsıdııalaýdyń osy túrin alyp tastaý jáne aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerin nesıeleýge qarajat bólý týraly sheshim qabyldandy. Al qalǵan sýbsıdııalar ózgerissiz qalady. Sýbsıdııanyń óz ýaqytynda tólenbeýine ótken jyly kóktemde bolǵan alapat sý tasqyny sebep bolyp otyr. Bıýdjettegi qarjynyń deni tasqynnyń zardaptaryn joıýǵa jumsaldy. Memlekettiń qarjysy da shekteýli bolady ǵoı. Meniń bilýimshe, oblys boıynsha 52 mlrd teńge kóleminde sýbsıdııa tólenbeı otyr. Bul máseleni Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń aldynda kótergenmin. Másele sheshiledi. Aldaǵy 3-4 aıdyń kóleminde bul qarjy tólenedi», dedi depýtat.
Aıtýynsha, sýbsıdııanyń ornyna jeńildetilgen nesıe beriledi. Bul rette tek banktiń jyldyq syıaqysyn ótep beretin sýbsıdııalar alynyp tastalmaq.
«Onyń ornyna jeńildetilgen nesıe beriledi. Al hımııaǵa, tyńaıtqyshtarǵa beriletin ınvestsýbsıdııa burynǵysha ózgerissiz qalady. Buǵan deıin sharýalar 22%-ben jyl saıyn nesıe alyp kelgen edi. Onyń 14%-yn Úkimet ótep beretin. Biraq ol úshin aldymen sol 22%-dy sharýa óz qaltasynan bankke tóleýi kerek. Al Úkimet sýbsıdııany árdaıym keshiktiredi. Sharýalar jylda osynyń zardabyn tartyp, qarjysyn anda tartsa munda jetkize almaı jatady. Mundaı jaǵdaıǵa jol bermeý úshin qazir búkil paıyzdy óteý sýbsıdııasy joıyldy. Onyń ornyna 5%-ben jeńildetilgen nesıe beriledi», dedi Aıdarbek Qojanazarov.
Jıynda kóterilgen máseleler men usynystardyń bári biryńǵaı tizimge resimdelip, Úkimet pen «Atameken» UKP-nyń nazaryna usynylady. О́tken jylǵy qarasha aıynyń sońynda otandyq fermerlerge berilýi tıis sýbsıdııa bereshegi 194,8 mlrd teńgege jetken edi. Bul qaryzdar kezeń-kezeńimen kóktemge deıin ótelmek.
Qostanaı oblysy
