Teatr álemindegi tyń joba

Iá, teatr – shyǵarmashyl jan­nyń bar ýaqyty men kúsh-jigerin talap etetin óner. Ásirese balet ár­tis­teri­niń ómiri kishkentaı qaýip-qa­terlerge toly ekeni de ras. Turaq­­ty dene biti­min saqtaý, densaýly­ǵyn kútý, tez qa­lypqa kelý – balet bıshileriniń jazylmaǵan zańdy­ly­ǵy syndy. Aıaq­tyń ushy­men sheber bılep, birin-biri kó­terip, bıikten óner kórsetetin ba­let ártisterin­de kútpegen tosyn oqı­­ǵalar, kásibı jaraqattar kóp bo­­lady. Osy oraıda jańa jyl qar­sa­­ńynda «Astana Opera» teatry ja­nynan elimiz­degi alǵashqy ma­man­dandyrylǵan ońal­tý orta­ly­ǵynyń ashylýy aıtýly jańa­lyq bolǵanyn atap ótemiz. Teatr salasyndaǵy bul ıgiliktiń eń birin­shi el astanasynyń mádenı jaý­hary «Astana Opera» ujymy­na buıyrǵany da beker bolmasa kerek. Árıne, bekzat ónerge jańa tynys alyp kelgen ońaltý orta­lyǵyn kórýge biz de asyqtyq. Arnaıy at basyn burdyq.

Mádenıet jáne aqparat mı­nıstr­­­liginiń qoldaýymen «Astana Opera» teatr salasynda jańa stan­dart­tardy engizýdi jemisti jal­ǵas­­tyryp keledi. Sonyń bir dáleli – «Samuryq-Qazyna» qorynyń qar­­jylandyrýymen iske asqan ıgi bas­tama ártister men tehnıkalyq ujym­nyń belsendi fızıkalyq qoz­ǵalys­tan jáne jaraqattardan keıin qalpy­na kelýi úshin jasalyp otyr.

Jalpy, mundaı ortalyqty ashý máselesi – biraz jyldan beri qozǵa­lyp kelgen taqyryp. Teatr ujy­my túıtkildiń sheshimin tapqany­na shyn qýanyshty. Endi jumys ba­rysynda densaýlyǵyna zaqym keltirý qaýpi joǵary balet bıshileri men deko­ra­sııalardy quratyn sahna mashı­nısteri mamandandyrylǵan ońaltý kabınetiniń kómegine júgine alady.

«Biz úshin qyzmetkerlerdiń den­saýlyǵy – birinshi oryndaǵy másele. Nege deseńiz, olar – teatrdyń jany, osy sahnanyń shamyn jaǵýshylar. О́z talanttarymen ónerimizdi ómir­sheń etip keledi. Sondyqtan ártis­teri­mizdiń densaýlyǵyna beıjaı qa­raı almaımyz. Osynaý joba­nyń ma­ńyzdylyǵyn túsinip, qoldaý kór­setkeni úshin «Samuryq-Qazy­na» qo­ryna rızashylyǵymyzdy bil­diremiz. Bul – teatrymyz úshin ǵana emes, eli­mizdiń tutas teatr salasy úshin ja­saǵan eleýli qadam», dep atap ótti teatr basshysy Ǵalym Ahmedıarov.

Sondaı-aq ol balet ártisteri da­ıyndyq nemese spektakl kezinde jıi jaraqat alatynyn atap ótti.

«Orkestr ártisteri únemi kásibı júıke-bulshyqet aýrýlaryna ushy­raıdy, sahna mashınısteri, ási­rese sahna operatorlary aýyr dekorasııalardy únemi kóterý jáne ornatý saldarynan jıi jaraqat alady. Dál osy sanattaǵy teatr qyz­metkerleriniń densaýlyǵy únemi ári turaqty ońaltýdy qajet etedi», deıdi teatr dırektory.

Iá, ásirese balet ártisterinde kásibı jaraqattarǵa alyp keletin fızıkalyq júkteme ekeni sóz­siz. Osy ýaqytqa deıin olar óz kúshine ǵana senetin, bolmasa oqys jaǵdaıda jalpy beıindik emha­na­larǵa júgine­tin. Endi ońaltý kabı­netiniń arqasyn­da kásibı kómek qol­jetimdi bola tús­ti. Ári jaqyn, ári tegin. Kabınet­tiń ishi bulshyq etti qalpyna kelti­rý­ge, aýyrsy­ný­dy basýǵa ári túrli em-sharalardy júr­­­gizýge arnalǵan zamanaýı qural­­dar­men jabdyqtalǵan. Dál osy jerde ártisterdiń qalypty ju­my­syna tezirek oralýyna qalaı kó­mektesýdi biletin reabılıtolog mamannyń da keńesin alýǵa bolady.

Búginde ońaltý ortalyǵyna kú­­ni­ne 30 shaqty ártis keledi. Ár­kim­­­niń em alý barysy ártúr­li. Aıta ke­­­teıik, ońaltý ortaly­ǵyn­da fı­zıo­­­terapııalyq em-sharalardyń to­­lyq kesheni bar. Tolyqtaı av­to­­mat­­­­tandyrylǵan, sensormen basqa­ry­lady.

Bas dáriger Edýard Varýshkın­­niń aıtýynsha, ártisterdi eń aldy­­men ózi qabyldap, aıtqan shaǵymda­­ry­­na baılanysty qajetti birneshe kún­dik em taǵaıyndaıdy.

«Kez kelgen kópbeıindi aýrýhana mundaı ońaltý ortalyǵyna qyzy­ǵar edi. Ońaltý ortalyǵy to­lyq­taı avtomattandyrylǵan, sen­sor­lyq basqarýy bar sońǵy býyn tehno­logııalarymen jabdyqtal­ǵan. Mun­da fızıoterapııalyq pro­sedý­ralardyń tolyq kesheni bar. Iаǵnı kelýshiniń máselesine jan-jaqty kómek kórsete alamyz. Dál qazir alty apparatpen emdep jatyrmyz», deıdi reabılıtolog Edýard Varýshkın.

Atalǵan ortalyq aptasyna alty kún boıy tańerteńnen keshke deıin jumys isteıdi. Shtattyq quramda rea­bılıtolog dáriger men eki medbıke bar. Al teatr qyzmetkerleri­ne ortalyqqa barýǵa bólingen arnaıy ýaqyt joq: árkim óz daıyndyǵy­nyń ýaqytyna qaraı keledi.

Balet bıshileriniń aıtýynsha, qoıylym barysynda aýyrsy­ný, dene jaraqattaryna jıi ushy­raı­dy. Kemi jarty jyl em al­ǵan kez­deri bolypty. Mundaı keleń­sizdik­terdiń aldyn alý úshin ońaltý or­ta­lyǵy jaqsy múmkindik boldy. Son­daı-aq teatrdyń ishinen ashyl­ǵan ortalyq ýaqyt jaǵynan da, qar­jy turǵysynan da tıimdi.

«Jumysymyzǵa baılanysty de­ne­­­mizge keletin zaqymdar kóp. Ási­­rese aıaq jaraqattaryn kóp ala­myz. Aýyr kótergendikten arqa men belge salmaq túsedi. Sondyqtan osy or­talyqtyń ashylýy biz úshin óte yń­ǵaıly. Jumys rejimimiz óte ty­ǵyz bolǵandyqtan teatr janynan ashyl­ǵanyna qýanyshtymyz. Ádet­te tájirıbeli mamandardy syrt­tan izdep, ýaqyt pen qarajat jo­ǵal­­ta­tyn edik. О́z basym birneshe kún­nen beri lımfodrenajda em alyp júr­min. Áserin sezip jatyrmyn», deıdi balet-solısi Sultanbek Ǵumar.

Atap aıtsaq, ońaltý orta­ly­ǵyn­da joǵary jıilikti lazer, lım­fo­d­renaj, tekar terapııasy, soq­qy­ly-tolqyndy terapııa, jo­ǵary qar­qyndy magnıt jáne ýltra­dybys­tyq terapııa syndy em-shara túr­leri jasalady.

«Samruk-Kazyna Trust» áleý­met­tik jobalardy damytý qory­nyń bas dırektory Alfııa Adıeva­­nyń aıtýynsha, ıgi bastama álemdik táji­­rıbege súıene otyryp, óner maı­talmandary men mamandaryn qol­daý maqsatynda júzege asy­rylǵan.

«Astana Opera» teatrynda ashyl­­­ǵan ońaltý kabınetinde fızı­kalyq júktemeler men jaraqat­tar al­ǵan ártister men tehnıka­lyq qyzmet­ker­ler tolyq tekseristen óte alady. Jyl saıyn 600-ge tarta maman ońaltýdan ótetin bolady. Jalpy, budan bólek elimizde 3 jasqa deıingi erekshe balalar úshin erte arala­sý ortalyqtary, aýtızmi bar bala­lar­ǵa arnalǵan or­ta­lyqtar, 18 jas­qa deıingi bala­lar­ǵa jáne eresek­ter­ge arnalǵan orta­lyqtarymyz bar. Teatr janynan ashylǵan ortalyq – qor qol­daýymen ashylǵan 45-ońal­tý ortalyǵy. Bıyl da osy áleý­met­tik mańyzdy bastamamyzdy jal­­ǵastyratyn bolamyz. Máse­len, Almaty jáne Qyzylorda qalala­ryn­da 3 jasqa deıingi balalar ońal­tý ortalyǵyn, Qaraǵandy, Túr­kis­tan, Mańǵystaý oblystarynda aýtızmi bar balalarǵa arnalǵan orta­lyqty ashýdy josparlap otyr­myz», dedi ol.

Jańa ortalyqtyń aýmaǵy 114 sharshy metrdi quraıdy, atalǵan oryn buǵan deıin balet zaly bol­ǵan. Aıta keteıik, bu­dan bólek teatr­da shuǵyl kómek kór­setetin medı­sınalyq kabınet bar.

Ońaltý ortalyǵynyń ashylýy teatr ómirindegi jańa kezeńniń, tyń leptiń bastamasy bolary anyq. О́zi­niń aýqymdy qoıylymdary hám trýppanyń joǵary kásibıligi­men tanymal «Astana Opera» kezek­ti ret ınnovasııalyq izdenis­tiń úlgi­sine aınalyp otyr. Endi teatr­ ár­tisteri densaýlyqtaryna esh alań­damaı, bar zeıini men ýaqy­tyn shy­ǵarmashylyqqa aýdara ala­­ty­ny qýantady. Árıne, teatr ále­­min­degi tyń bastama basqa óner ujym­­darynda da jalǵasyn tapsa eken deımiz.