Mádenıet • 29 Qańtar, 2025

Baıyrǵy mádenıet mınıstriniń ǵasyrdan syr tartqan kitaby jaryqqa shyqty

230 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Almatyda QR Ulttyq kitaphanasynda Qazaq televızııasynyń alǵashqy bas rejısseri, baıyrǵy mádenıet mınıstri Láılá Ǵalymjanovanyń ǵasyrlyq mereıtoıyna oraı jaryqqa shyqqan «Tórt dápter» atty kitaptyń tusaýkeseri ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Baıyrǵy mádenıet mınıstriniń ǵasyrdan syr tartqan kitaby jaryqqa shyqty

Atalǵan kitap Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń (VGIK) tuńǵysh túlekteriniń biri Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, KSRO Kınematografıster odaǵynyń múshesi, aktrısa, kınodramatýrg, otandyq kıno men televızııanyń kórnekti ókili Láılá Ǵalıqyzynyń (1924-2017) ótken ómirin áspetteıdi.

Kitapqa Qazaqstan men Sovet Odaǵy kezindegi ulttyń kúrdeli de  qaıǵyly tarıhyn bezbendeıtin aktrısanyń estelikteri men suhbattary engen.

pp

Tusaýkeserge Almaty qalasynyń zııaly qaýym ókilderi, keıipkerdiń kózin kórgender, otbasy músheleri men buqaralyq aqparat quraldary qatysty.

«Qoldaryńyzǵa tıip otyrǵan  Láılá Ǵalymjanovanyń 1947 jylǵa deıingi ómirin qamtıtyn kitap ózgeler úshin de qyzyqty. Menimen sóıleskende ol árqashan jazýshy, ssenarıst, dramatýrg bolǵysy keletinin moıyndaıtyn. Biraq taǵdyry basqa boldy. Osy kúndelikterdi jarııalaı otyryp, biz onyń ádebı mansap týraly ósıetin oryndaǵymyz keldi», deıdi L.Ǵalymjanovanyń nemeresi Ásel Qaraýylova.

О́ner qaıratkeri anasy erterekte qaıtys bolyp, odan keıin 1938 jylǵy stalındik qýǵyn-súrgin kezinde atalary qýǵyn-súrginge ushyrap (keıin ekeýi de qylmys quramynyń joqtyǵyna baılanysty aqtalǵan)  qıyn balalyq shaǵyna qaramastan, mektepti jaqsy bitirip, 1942 jyly VGIK Almaty qalasyndaǵy evakýasııada bolǵan kezde soǵan oqýǵa túsedi. 1947 jyly ınstıtýtty sátti bitirgen (KSRO Halyq ártisi ańyzǵa aınalǵan Borıs Babochkınniń sheberhanasy) L.Ǵalymjanova Almatyǵa oralyp, Jas kórermender teatrynyń aktrısasy retinde mánsap jolyn bastaıdy. 1948 jyly «Zolotoı rog» fılminde oınap, 1950 jyldardyń sońynda Qazaq televızııasyn uıymdastyrýshylarynyń biri bolýǵa shaqyrylady. 1959 jyly L.Ǵalymjanova QazKSR Mádenıet mınıstriniń orynbasary, al eki jyldan keıin mınıstr bolyp taǵaıyndaldy. Hrýshevtiń tusynda, uzaq jyldar boıy stalındik qýǵyn-súrginnen keıin erekshe ulttyq mádenıettiń jetkinshekteri synǵa túse bastaǵan tusta  eren qyzmet atqaryp, shyǵarmashylyq ujymdardy qorǵap, kásibı ósýine septesedi.  1970 jyldary Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń Is basqarmasynyń mádenıet bóliminiń meńgerýshisi qyzmetin atqardy. 1975-77 jyldary QazKSR memlekettik komıteti tóraǵasynyń Kınematografııa jónindegi orynbasary qyzmetin atqardy. 1977-81 jyldary osy komıtettiń basshysy retinde «Qyz Jibek», «Atamannyń aqyry», «Artymyzda – Máskeý», «Mánshúk týraly án», «Transsibir ekspresi» fılmderi túsirilgen jyldary ulttyq mádenıetti basqarady. Búkilodaqtyq jáne sheteldik sahnada «Alma-Ata jas baleti» men «Gúlder», «Dos-Muqasan» toby ansamblderi dúrkirep aty shyqty. Osy jyldary estradalyq-sırk óneri stýdııasy, Qazaq sırki, «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń kesheni, búkil Respýblıka boıynsha ondaǵan jańa kınoteatrlar salyndy.

pp

Láılá Ǵalıqyzy Qazaqstan KP OK músheligine kandıdat (1961-71 jj.), 6-shy, 10-shy saılanǵan QazKSR Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty boldy.

Qazaqstan Úkimeti múshesi retinde (1961-67 jyldary Mádenıet mınıstri jáne 1977-81 jyldary Kınematografııa jónindegi memlekettik komıtettiń tóraǵasy) qazaq mádenıetiniń damýyna eleýli úles qosqan tulǵa.

Sońǵy jańalyqtar