Sońǵy oda

Sýretshige talant pen sheberlikten bólek shynaıylyq ta kerek. Jansyz kartına kó­ńildi qozǵamaıdy. Al shynaıylyqty qan­daı tústermen, qandaı detaldarmen be­retinin naǵyz sýretshi sózsiz biledi. Oral Tańsyqbaevtyń atyn aspanǵa shyǵa­ryp, qoltańbasyn tanytqan da osy shyǵarma­la­ryn­daǵy názik shynaıylyq. Ásem tabıǵat pen ólke tynysy, ystyq kúnniń nury avtor qyl­qalamynda ózgeshe beınelendi. Biri­men-biri talasqan boıaýlar tolqynyna erekshe bir jylylyq, áýezdi áýen qosyldy. Eń bastysy, árqashan óz zamanynyń kelbeti menmun­dalaıdy: malyn baqqan baqtashy, ónim ter­gen maqtashy, qarbyz ekken, ketpen kóter­gen dıqanyn saldy. Sýretterinen sol ýaqyt­tyń lebi, adamdardyń jan tolqynysy, kóńil kúıi sezilip turady. Baıqasańyz, klassık keskindemeshiniń árbir kórkem týyndysyn­da reń, boıaý úndestigi, forma, kólem, plas­tı­kalyq anatomııa, aýqymdy keńistik zańdy­lyqtary qatań saqtalǵan. Sheberdiń sheber­ligine talas joq. Boıaý qanyqtylyǵy, reńder­diń úndestik nıýanstary, baılanys qupııasyn dál taýyp, kórkemdikke ulastyryp, úılestire bilýi de tek ózine tán avtorlyq stılge aınaldy. Alǵashqyda turmystyq janrda, eń­bek taqyrybynda sýretter salyp bastasa, qyr­qynshy jyldardan peızaj janryna birjola bet buryp, tabıǵattyń ár kúıine, ár sátine, ár túsine tereńdeı qarady. Ár tereńdegen saıyn qylqalamy da ushtala berdi. Peızaj serııasyndaǵy jumystary «Tańsyqbaevtyń tabıǵaty» deıtindeı avtorlyq deńgeıge jetti.

Iá, tabıǵatpen shyn talant qana talasa alsa kerek. Osyndaı shyǵarmashylyq izdenisten týǵan bir týyndy – «Meniń ánim». Avtordyń 1972 jyly salǵan kartınasy tabıǵat kórinisimen qatar ómirdiń ózin jyrlaıdy. Jalpy, adam janyn tebirentip, oıyn teńizdeı tolqytatyn kez kelgen shyǵarmanyń boıynda názik bir ıirimge ilesken áýen bolady deımiz. Bálkı, bul sýretkerdiń kóńil túkpirinen syzylyp jatqan óz mýzykasy shyǵar. Tabıǵattyń qushaǵyna enip, tynyshtyq pen talanttyń túıisken tusynda álgi áýez kenep be­tine boıala túsýi tańǵajaıyp kúı emes pe? Tabıǵattan tolqynys, tynyshtyqtan án iz­degen sýretshiniń qylqalamy da mundaı sátte taýdan túsken bulaqtaı júıtkı jóneleri haq.

О́mir degen úılesim dep jatamyz. Mahabbat pen ǵadaýat, sáttilik pen sátsizdik, baqyt pen qaıǵy qatar júretin tirshiliktiń úılesimin saqtaýymyz kerek-ti. Keń polotnoǵa toly «Meniń ánime» zerdeleı qarasaq, osy úılesim zańdylyǵy eriksiz eske túsedi. Sýretshiniń kemeldengen shaǵynda salǵan bul jumysynda qabat-qabat maǵyna bardaı. Tústerdiń, aspan men jerdiń, taý men tastyń, qııýlasqan taǵdyrdyń, úmitke toly ómirdiń úılesimi kórinedi. «Meniń ánim» – Oral Tańsyqbaevtyń ómir, meıirim men izgilik hám ózi týraly sońǵy odasy. Sýretshi úshin tabıǵat – tynyshtyq stıhııasy. Sol únsizdikte jaryqqa toly poetıkalyq peızaj beıneledi. Jumystyń jalpy kolorıti kúnge kómkerilgen taý shyńdaryndaǵy kókshil tústerden bastap, shatqalda kóktegen kók shalǵynǵa deıin sýyq tústerde salynǵan. Kartınanyń shynaıylyǵy sonshalyq, qarsy aldynda turyp, taýdan esken kóktemgi samal jeldi sezip turǵandaı kúı keshesiń. Kompozısııa qurýda avtordyń aýa atmosferasyn berýdegi ózindik tásili de birden baıqalady. Ashyq sary gúlderdiń fondaǵy taýlarmen kontrasty, sheberlikpen túsken kún sáýlesi, ıirim jol, artqy fondaǵy taýlar men zeńgir aspan – kartınanyń boıaýyn ústep, tereńge tartady. 

Jalpy, Oral Tańsyqbaevtyń sońǵy peızajdary keńistiktiń keńdigimen, sheksizdigi­men erekshelenedi. Munda da sol stıl, sol qoltańba. Taý men aspannyń ushtasqan tusynda máńgilik meken bardaı. Máńgilik mekende máńgilik mýzyka yńyldaıdy. Tabıǵattyń ishki áýenin tyńdaı alatyn sýret­shi sol áýezdi shyǵarmalarynda da beıneleı aldy. О́ziniń ánine aınaldyrdy.