Basylym • 06 Naýryz, 2025

«Aı astyndaǵy áńgime» áserleri

71 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Esimi elge tanymal teatr jáne kıno rejısseri, kınodramatýrg, Qazaq­stannyń halyq ártisi Talǵat Temenovtiń «Aı astyndaǵy áńgime» atty kitaby oqyrmanymen qaýyshty. Avtordyń keıingi jyldarda jazylǵan esserleri men ocherkteri, suhbattary toptastyrylǵan jınaqtyń tanys­tyrylymy elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótti.

«Aı astyndaǵy áńgime» áserleri

«Basqalardy bilmeımin, ózim týraly birdeńe jazý qıynnyń qı­yny eken. Ishteı qanshama ýaqyt daıyndalǵanmen, báribir bolmaıtyn sııaqty. Ásireletip jazsam, maqtanshaqtyq bolady. Al bireýge qolushyn berip, birdeńe istegenimdi qaǵazǵa túsirmesem, ol da durys bolmaıtyn sekildi. Deı­turǵanmen, nartáýekel...» dep bastalǵan kitap álqıssasynan-aq atalǵan jı­naq­tyń avtorǵa qanshalyqty qundy ekendigin túısinýge bolatyndaı. Al ónersúıer oqyrman úshin onyń baǵasy tipti teńdessiz. Memleket jáne qoǵam qaıratkeri Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń alǵy­sózi­men jaryq kórgen jınaq «Ún­jarııadaǵy utqyr oılar», «О́mir sýretkerleri týraly tolǵanys» jáne «О́mirdiń ózi – pesa» atty úsh bólimge toptastyrylypty. Ár taraý tanymdyq hám taǵylymdyq turǵydan mazmundyq mánge baı.

Aqyn, Jazýshylar odaǵynyń Astana fılıalynyń bas­­­shysy Baýyrjan Babajanuly tizgindegen jıynǵa Ǵalym Jaılybaı, Álıhan Baımenov, Darhan Qydyráli, Amangeldi Keńshilikuly, Talǵat Batyr­han, Qudaıbergen Tursyn, Sáýlebek Asylhan, Nurlan О́nerbaev, Gúljan Áspetova, Janat Chaıkına, Serikzat Dúısenǵazy, Qalqaman Sarın syndy ádebıet pen óner maıtalmandary qatysyp, rejısserdiń jańa jınaǵy týraly jyly lebizderin bildirdi.

«Kitap ataýynyń ózi-aq oqyrmandy aıryqsha qyzyqtyrady. Romantıkalyq lep esip tur. Jalpy, qolymyzdaǵy bul kitap pen Talǵat degen esimniń arasynda da aıryqsha bir úndestik bar sekildi. Arab tilinen aýdarǵanda «Talǵat» esiminiń ózi «Aı astyndaǵy adam» degen maǵynany bildiredi eken, ıaǵnı «Aı astyndaǵy adamnyń» «Aı astyndaǵy áńgimesi» de áserli bolaryna senemiz. Romantık Talǵat Dosymǵalıulyn bolashaqta romanıst retinde tanyp jatsaq, tańǵalmaımyz», degen Parlament Senatynyń depýtaty, akademık Darhan Qydyráliniń júrekjardy lebizin ádebıet synshysy Amangeldi Keńshilikuly ári qaraı jalǵady: «Talǵat aǵamen meniń eń alǵashqy tanystyǵym «Gúlnaz» hıkaıa­tyn oqý arqyly bastalǵan edi. Osy povesten keıin qazaq ádebıetine ǵajap jazýshy kelgen eken dep oıladym. Biraq ol kisiniń, shyny kerek, kıno salasynda júrgenin bilmedim. «Gúlnazdy» oqyp otyryp rıza bolǵanym, ol kisiniń áńgimeleý sheberligi, oqıǵany jetkizýdegi modernıstik tásilderi, keıipkerin onyń psıhologııasy arqyly tereńnen ashý formalary meni tań-tamasha qaldyrdy. Keıin móldiretip jazǵan esselerin oqyp, maqalasynyń ishinde lırıkalyq sheginister men psıhologııalyq ıirimderdi sheber ustaı otyryp, keıipkeriniń minez-bolmys erekshelikterin ashýdaǵy sheberligine bas ıdim. О́zim de esseıst bolǵannan keıin maǵan jazýdaǵy bul tásilder aıryqsha áser etti», dep sózin túıindedi synshy.

Rasymen de rejısser Talǵat Temenovtiń kıno men teatr ǵana emes, jazý salasyndaǵy súbeli eńbegi de aýyz toltyryp aıtýǵa, irgeli zertteýlerge arqaý etýge turarlyq qundy dúnıe ekeni sózsiz. Ony qolyńyzydaǵy «Aı astyndaǵy áńgime» jınaǵy taǵy bir márte dáleldeı túsedi.

Sońǵy jańalyqtar