El mereıi: úsh altyn, eki kúmis, bir qola

Serbııada ótken jahan jarysyna álemniń ár qıyrynan 51 memleket sportshylaryn dodaǵa saldy. Elimizdiń boks federasııasy 12 salmaqta birdeı boksshylarymyzdy qosyp, baby men baǵyn synady. Bas bapker Eldos Saıdalın bastaǵan mamandarǵa zor senim artylyp edi, úmit aqtaldy. Áıelder boksynan álem chempıo­natynda Ánuranymyz sońǵy ret 2016 jyly shyrqalǵan. Toǵyz jyl boıy tolǵaǵy jetken jeńisti jigerli qyzdarymyz julyp aldy.

Aldymen ulttyq quramanyń kapıtany, Parıj jazǵy Olım­pıadasynyń qola júldegeri Nazym Abaıqyzynyń tarıhı jetistigi týrasynda birer sóz. Qyzaıbaıdyń nemeresi Serbııa rınginde 48 kg salmaqta óziniń teńdessiz boksshy ekenin taǵy bir márte dáleldedi. Fınaldyq synda reseılik Iýlııa Chým­galakovaǵa qarsy aıqasqa tús­ti. Jas boks­shy á degennen-aq ábjildigin baıqatpaqqa umtylyp, tipti túlki bulańǵa salyp psıhologııalyq qysym kórsetkisi de keldi. Oǵan syna qoıatyn Nazym ba, 17 jasynan ulttyq qurama sapyna qabyldanyp, talaı ot pen sýdan ótip, Olımpıada dýyn kórgen tájirıbeli boksshy. Jeke bapkeri Dolkýnjan Kamekovtiń qurǵan strategııalyq josparymen judyryqtasty. Qarsylasyn qýamyn dep asyqqan da joq, ońtaıly sátti kútip, qarsy shabýyldy údetip úsh raýndta da aıqyn basymdyq tanytty. Reseı boksshysy Eýropa chempıonatynda eki márte top jardy. 2023 jyly ótken álem chempıonatynyń irikteý synynda Alýa Balqybekovaǵa ese jibergen edi. Endi, mine, taǵy bir qazaq qyzynan asa almady.

Nazym Qyzaıbaı – el spor­tynyń tarıhynda bokstan úsh dúrkin álem chempıo­ny atanǵan tuńǵysh boksshy. Áıelder boksy­ álemdik dodalardyń jylna­ma­syna 2001 jyly endi. Jaz­ǵy Olımpııa oıyndarynyń baǵdar­lamasyna alǵash 2012 jyly Londonda qosyldy. 2014 jyly Ońtústik Koreıada ótken álem chempıo­natynda Nazym Qyzaıbaı asa jeńil sal­maqta álem chempıony atanyp, alǵash ret ánuranymyzdy shyrqatty. Araǵa eki jyl salyp Astanada jalaýy jelbiregen dúnıejúzilik dodada eki dúrkin chempıon atandy. Jalpy, el boksynyń tarıhynda álem chempıonattarynan eki márte altyn medal ıelengen boksshy qadaý-qadaý ǵana. Erler arasynda Serik Sápıev 2005, 2007 jyldary álem chempıonattarynda olja salsa, áıelder boksynda sol bıikke Nazym at baılady.

– Byltyr Parıj jazǵy Olımpıadasynan elge oralǵan soń Memleket basshysynyń qabyldaýynda boldyq. Sonda Prezıdentke kelesi jyly óte­tin álem chempıonatynda top jaryp, úsh dúrkin chempıon ataǵyn ıelengim keletinin aıtqan edim. Tarıhı nátıje tir­kesem dep barymdy saldym, Ja­ratqanǵa shúkirshilik, el senimin aqtadym. Bizdiń jeńisimiz – aırandaı uıyǵan ulttyq quramanyń birligine buıyrǵan nesibe. О́ıtkeni árbir jekpe-jekten keıin bizge jan-jaqty qoldaý kórsetildi. Oqý-jattyǵý jıy­ny kezinde tek fızıkalyq ázirlikti qaırap qana qoımaı, psıhologııalyq ustanymdy da shyńdadyq. Daıyndyq óte jo­ǵary deńgeıde júrgizildi. Ulttyq quramanyń kapıtany retinde qyzdarǵa aıtar alǵysym sheksiz. Syn sátinde synyp ketpeı, bapkerlerdiń aıtqanyn buljytpaı oryndady. Júldege ilinbeı qalǵan qyzdarymyzǵa da demeý bolýymyz kerek, olar da baryn saldy, – dedi Nazym Qyzaıbaı.

50 kg salmaq dárejesinde Alýa Balqybekova fınaldyq jekpe-jekte Qytaı boks­shysy Hý Meııden basym tústi. Raýnd saıyn shıyrshyq atyp, álem chempıonatynyń altyn medalin oljalady.

– Bapkerlerdiń qurǵan tak­tıkasynan aýytqymaı judy­ryqtastym. Qarsylasym álem chempıonatynyń fınalyna tuńǵysh ret shyǵyp otyr. Men 2022 jyly Túrkııada ót­ken álemdik dodanyń altyny úshin ótken aıqasta jergilikti boksshyǵa ese jibergen edim. Sol kezde el senimin aqtaı almadym dep qatty ókindim, sátsizdik osy jeńiske bastaǵan eken. Eki jyl buryn Úndistanda jartylaı fınaldyq saıysta súrinip, qola medal buıyrdy. Bizge qoldaý kórsetken barsha jankúıerge alǵys aıtamyn, – dedi 28 jastaǵy A.Balqybekova.

Úshinshi altyn medaldy Aıda Ábikeeva baılady. Fınaldyq saıysta ol Taıland eliniń boksshysy Tananıa Somýnekti súrindirdi. Qarsylasy táji­rıbeli bolǵanymen, bizdiń boksshy qorǵanysyn shegendep, shabýyldy da údetip otyr. Parıj jazǵy Olımpıadasynda qatysqan Somýnek Ábikeevaǵa osymen ekinshi ret ese jiberdi. Byltyr Taılandta ótken Azııa chempıonatynda da joldary túıisip, Aıda basym túsken edi.

– Bul – meniń álem chempıo­natyna alǵash at baılaýym. Maǵan zor senim artqan boks federasııasynyń jetekshilerine, ulttyq qurama bapkerlerine alǵysym sheksiz. Eldegi jan­kúıer­lerdiń de ystyq qoldaýyn estip, qanattandyq. Serbııaǵa týǵan aǵam Aslan arnaıy kelip, qol­daý kórsetti. Qaraǵandydaǵy qara­ shańyraqqa týystarymyz jına­lyp bári de tikeleı efırden aı­qasty tamashalady, – deıdi A.Ábikeeva.

60 kg salmaqtyń fınaldyq aıqasynda Vıktorııa Grafeeva reseılik Nýne Asatrıanǵa ese jiberse, +81 kg salmaq dáre­jesinde Eldana Tálipova qytaı­lyq Chjan Ilıannan óte almady. Eldananyń álem chempıonatyna tuńǵysh qatysyp turyp kúmis medal enshileýi az tabys emes. Jartylaı fınalda súringen Natalıa Bog­da­novaǵa (70 kg) qola medal buıyrdy.

Nısh rınginde ombylyq etnostyq qazaq Saltanat Mede­nova (81 kg) Reseı quramasy sapynda álem chem­pıony atandy. Fınalda ol tú­rik boksshysynan basym tústi.

Ulttyq quramanyń bas bap­keri Eldos Saıdalın shákirt­teri­niń senimdi aqtaǵanyna alǵysyn aıt­ty.

– Eldiń qoldaýyn sezindik, senim artqan barsha jankúıerdiń úmitin aqtadyq. Qyz­darymyz baryn salyp aıqasty. Dári­gerlik quram, bapkerler bir úıdiń balasyndaı birlik tanyttyq. Bul tabysty maldanyp otyrýǵa bolmaıdy, aldaǵy ýaqytta mańyzdy dodalarǵa ázirlikti bastaımyz, – dedi bas bapker.

Serbııa tórinde Álem chempıony atanǵan boksshyǵa –100 myń, kúmis medal alǵanǵa 50 –myń, qola júldegerge 25 myń, shırek fınalda súringen sańlaqtarǵa 10 myń dollar mólsherinde syıaqy berildi. Jalpy esepte 4 altyn, 1 kúmis, 2 qola medal enshilegen Reseı quramasy kósh bastasa, úshtikti 1 altyn, 2 kúmis, 2 qola medal alǵan Túrkııa boksshylary túıindedi. Qytaı, Serbııa, Soltústik Koreıa, Marokko elderiniń quramasyna ­1 altyn medaldan buıyrdy.