Sýretti túsirgen – Maqsat ShAǴYRBAI
Qazir Aıqabaq Almaty oblysy, Jambyl aýdany, Kókbastaý aýylynda jas atbegi Jambyl Bóbekbaıdyń baptaýynda. Saryarqanyń saıyn saharasyn dúbirge bólegen Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary ótkenge deıin bul janýar qatardaǵy kóp júıriktiń biri edi. Ras, birneshe báıgege qatysty, tipti topty jaryp júldeli de boldy. Biraq bir jylda birneshe avtokólik utatyn arǵymaqtar sekildi abyroıy asqaqtap, jurtshylyqtyń jadyna jattala qoımaǵan edi.
«Aıqabaqty dónenge shyǵarynda Polsha memleketinen satyp ákeldik. Eýropada báıgege qosylýy bylaı tursyn, bas asaýlyǵy basyla qoımaǵan, kóp minilmepti de. Júırikti satyp alarda tuqymynyń tazalyǵyna basa mán beremiz. Aıqabaq ta at baptaýshylarǵa etene tanys aıǵyrdyń tuqymy. Tuıaǵy ketilmegen, sińiri sozylmaǵan, dene turqy da kelisti eken. Beldi janýar ekeni birden kózge uryp turdy. Elge jetkizilgen soń, úıretip jýasyttyq. Attardy sýytyp, jaratý maýsymy kezinde kóbine Aıqabaqty ózim minemin. Júıriktiń jalynan ustap shoqtyǵyna qonǵanda-aq onyń kúsh-qýaty aıqyn ańǵarylady. Júrisinen, turysynan da júıriktigi baıqalady. Bul janýardyń minezi ashyq. Keıbir júırikti jaratý kezinde kóbirek kúsh salyp jiberseń erteńine múlgip eseńgirep qalady. Al Aıqabaq kerisinshe, qamaý terin alyp tań asyra sýytyp, erteńine taǵy minseń de qýnaq qalpynda oınaqshyp shyǵa keledi. Bala sekildi erkelep oınaǵandy qalap turady. Jaratý kezinde júktemeni arttyrsaq ta aýyrsynbaıdy», deıdi J.Bóbekbaı.
Byltyrǵy kóshpeliler oıyndarynan keıin Aıqabaqty satyp alýǵa yqylasty jandardyń qatary kúrt artypty. Tulpar bolar qulyndy tuıaǵynan tap basyp tanıtyn atbegiler, árıne, qyzyǵady. Sebebi bıyl dónennen besti shyǵady, tym jas. Alda áli talaı dodaly báıge bar. Kúıin qaıyryp baptaı alsa, baǵyn asyratyny belgili. Biraq satylmaıdy deıdi Jambyl.
Jambyldyń dańqyn asyrǵan júıriginiń Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndaryna joly qalaı túskeni óz aldyna bólek áńgime. О́ıtkeni aıtýly alamanǵa has júıriktiń qosylmaı qalýy da bek múmkin edi. Byltyr Báıge federasııasy erte kóktemnen sarsha tamyzdyń sońyna deıin elimizdiń birneshe óńirinde irikteý kezeńin ótkizdi. Irikteý maýsymyna keıipkerimiz de taı, qunan, top hám alaman báıgege jaratqan 33 arǵymaǵyn qosyp, shama-sharqyn synady. Solardyń arasynda Aıqabaq ta bar edi. Mamyr aıynda Taldyqorǵan qalasynda ótken irikteý kezeńinde bul tulpar top báıgege qara úzip keldi. Júıriktiń baýyryn jaza kósilýi, erkin tynystaýy, kómbege taıaǵanda arynyn kúsheıtip qarqyn alýy senimin nyǵaıtty. Biraq kóshpelilerdiń alaman báıgesine Bereke degen júırigin qosýdy kózdep júrgen. Kóldeneń kılikken qyrsyqty qarasańshy, kezekti báıgede bul arǵymaǵy tuıaǵyn ketirip alady.
«Aıqabaqty top báıgede synaǵanymyzben alamanǵa qosyp, aýrasyn sezindirýdiń múmkindigi bolmady, ýaqyt óte qysyltaıań edi. Biraq janýardyń minezine, qajyr-qaıratyna senim arttym. Astanaǵa arǵymaqtarymyzdy kólikpen kúni buryn jetkizip, jergilikti aýa raıyna beıimdedik. Biraq Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń alamanyna Aıqabaqtyń qosylý, qosylmaýy dúdámaldaý boldy. Sebebi elimizdiń atynan qosylatyn tulparlar sany shekteýli. Báıge federasııasynyń basshylyǵy atymyzdy rezervte ustaý jóninde sheshim qabyldady. Jazataıym jaǵdaı ornap, elimizden qatysatyn tulparlardyń biri aýyrsa, ne bolmasa sýytý kezinde jaraqattansa ornyn almastyratynyn aıtty. Doda bastalatyn kún taıaǵanda Talhız júıriktiń belgili bir sebeppen qosylmaıtyny aıtyldy da, Aıqabaqty qosýǵa ruqsat etti. Janýardyń baby kelip báıge tilep zar kúıinde júrgen-di. Alamannyń aldy bolyp altyn medal oljalaıtynymyzǵa da ishki túısigim beriktene tústi. Dese de Qyrǵyzstannan ákep qosqan Qaraqyz, elimizde talaı báıgeniń aldyn bermeı dańqy shyqqan Jumyrtuıaqtan eptep qaımyqqanym da ras. Qansha degenmen mundaı dúbirge ábden tóselgen tulparlar tájirıbesi kemshin júırigimdi shańǵa kómip kete me degen oı qaýmalaǵany da shyndyq», deıdi atbegi.
Atbeginiń kóshpeliler oıyndarynyń alaman báıgesine Aıqabaqty táýekelmen qosqanyna tańdandyq. Buǵan deıin alaman báıgege shappaǵan, uzaq qashyqtyqta baǵyn synamaǵan tulpardy túmen jurt kózin sýarǵan dodaǵa saldy.
Kóshpeliler oıyndarynyń alaman báıgeden túsirilgen beınejazbasynyń úzik-úzik kórinisteri áleýmettik jelide júr. Soǵan baıyptap qarasańyz, Aıqabaqty tizgindegen shabandoz Ańsar Arystanbek sońǵy aınalymǵa deıin aldyńǵy toptyń ortasynda úzeńgi qaǵystyra qatar júıtkip keledi de, tek kómbege 500 metr qalǵanda qoıandaı ytqyp sýyrylyp alǵa shyǵady. Bul da shabandozdyń eptiligin, salqynqandylyǵyn ańǵartsa kerek. Sebebi keıbir jetkinshekter sórege jaqyndaǵanda at aıdaýshynyń sońǵy aınalym qaldy degen qulaqtandyrýyn estı sala elirip tizgindi qoıa beredi de, atynyń kúshin sarqyp alady. Ańsar ondaı ushqalaq emes. Bul da atbegi Jambyldyń shákirt tárbıeleýdegi orasan tabysy.
Dúıim elge Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynan keıin dańqy jaıylǵan dúldúlin atseıis Jambyl bıylǵy maýsymǵa da baptap júr. Ulystyń uly kúnimen tuspa-tus el ishinde báıgeniń jańa maýsymy da túńligin túredi.
Jambyldyń ákesi Serik Maımaqov 2016 jyly Qyrǵyzstanda ótken II Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń alamanyna arǵymaǵyn baptap qosyp, qalyń qyrǵyzdyń ózegine órt sala otyryp bas báıgeni qanjyǵasyna bókterip edi. Sol soqpaqty jańǵyrtyp balasy da zaý bıikke kóterildi. Qandaı keremet tarıhı nátıje! Sáıgúligiń súrinbesin, atbegi!
