28 naýryz kúni «ÓzgeEpic» kreatıv habynda «Ǵylymı kesh» jobasy aıasynda QR Parlamenti Senatynyń depýtaty, Ulttyq Quryltaı tóraǵasynyń orynbasary, medıamenedjer, belgili jýrnalıst Bıbigúl Jeksenbaıdyń «Medıadaǵy kommýnıkasııa: Aqparat tasqynyndaǵy dáldik pen jaýapkershilik» taqyrybyndaǵy ashyq dárisi ótti.
Is-shara barysynda zamanaýı medıadaǵy aqparattyq aǵynnyń qarqyndylyǵy, qoǵam sanasyna áseri, kommýnıkasııa sapasy men etıkasy týraly mańyzdy máseleler qozǵaldy. Dáris aıasynda qatysýshylarǵa medıa salasynda kásibı biliktiligin arttyrý, kommýnıkasııa quraldaryn tıimdi qoldaný jáne aqparatty jaýapkershilikpen taratý joldary aıtyldy.
Sonymen qatar, spıker óz sózinde qazirgi aqparat dáýirinde medıa mamandary men jýrnalısterge qoıylatyn talaptar, aqparatty durys taldaý men baǵalaýdyń mańyzdylyǵy týraly kelesi mańyzdy máselelerdi atap ótti:
«Áleýmettik medıa men jasandy ıntellekt kúndelikti ómirimizdiń ajyramas bóligine aınaldy. Bul ózgeris shyndyqtyń tabıǵatyn da ózgertti — endi ol áldeqaıda kúrdeli, kópqyrly jáne san túrli ınterpretasııalarǵa ashyq qubylys retinde kórinis tabady. Aldaǵy ýaqytta biz osy kózqarastar men túsindirmelerdi jan-jaqty taldaýǵa nazar aýdaratyn bolamyz.»
«Zamanaýı tehnologııalar árbir adamǵa jeke bilim alýǵa jáne ózin-ózi damytýǵa mol múmkindik beredi. Bul — úlken artyqshylyq. Sondyqtan tek balalarǵa emes, eresekterge de úzdiksiz bilim berý asa mańyzdy. Degenmen, jańa dáýirdiń qundylyqtaryn jas urpaqtyń boıyna erte jastan sińirý erekshe mánge ıe.»
Sońǵy onjyldyqta tehnologııanyń qarqyndy damýy kóptegen salalarǵa yqpal etip, jumyssyzdyqtyń artýyna qatysty alańdaýshylyq týǵyzǵany belgili. Osydan 10-12 jyl buryn tehnologııalyq progress dástúrli mamandyqtardy yǵystyryp, ásirese jýrnalıstıka salasyna qaýip tóndirýi múmkin degen pikirler aıtyldy. Alaıda ýaqyt bul boljamnyń orynsyz ekenin kórsetti. Tehnologııa qanshalyqty alǵa jyljysa da, kásibı jýrnalıstıkaǵa degen suranys kemigen joq. Kerisinshe, qoǵamda senimdi aqparatqa degen muqtajdyq artyp, bilikti jýrnalısterdiń eńbegi burynǵydan da mańyzdy bola tústi.
Jýrnalıstıkanyń ózgermeli tabıǵatyn eskersek, kásibı jýrnalıst qandaı bolýy kerek degen suraqtyń ózektiligi artyp keledi. Bul suraqqa mán bermeý – úlken qatelik. Sebebi dál osy suraqty qoıý – bolashaqta myqty jýrnalıst bolýǵa jasalatyn alǵashqy ári mańyzdy qadam. Jaqsy jýrnalıst bolý úshin kásibı daǵdylardy meńgerýmen qatar, ózindik ustanym men baǵytty durys qalyptastyrý qajet. Sondyqtan ár jýrnalıst osy suraqty ózine qoıyp, óz qyzmetiniń maqsaty men qundylyqtaryn aıqyndaýǵa tıis.
Zamanaýı jýrnalıstıkada tehnologııalyq múmkindikterdi jetik meńgerý mańyzdy faktor ekeni anyq. Degenmen, kásibı jýrnalıst úshin eń bastysy – synı kózqaras. Jýrnalıst kez kelgen oqıǵanyń ortasynda bolyp, únemi “Nege?” degen suraq qoıyp, oqıǵanyń astaryna tereń úńilýi kerek. Sebebi ár adam shyndyqty óz kózqarasymen qabyldaıdy. Al jýrnalıstiń mindeti – osy túrli kózqarastardy saraptap, oqıǵanyń ár qyryn zerttep, aýdıtorııaǵa shynaıy ári tolyqqandy aqparat usyný. Tek osylaı ǵana kásibı jýrnalıstiń sózi qundy ári bedeldi bolmaq.
Aqparattyq aǵynnyń qarqyndy artýy medıasaýattylyq máselesin kún tártibine shyǵardy. Medıasaýattylyq pen synı oılaý daǵdysyn qalyptastyrýda kontenttiń sapasyna erekshe kóńil bólinýi qajet. Bul rette qoǵamnyń aqparattyq mádenıetin qalyptastyrý tek eresektermen ǵana shektelmeýi tıis. Balabaqshadan bastap balalarǵa eldiń tarıhy, ulttyq múdde men qundylyqtar týraly aqparatty olardyń jas ereksheligine saı, túsinikti ári qabyldaýǵa jeńil formada jetkizý asa mańyzdy. Jas urpaqtyń boıyna durys qundylyqtar men sanaly oılaý júıesin qalyptastyrý – qoǵamnyń bolashaǵyna salynǵan mańyzdy ınvestısııa.
Is-sharaǵa medıa mamandary, jýrnalıstıka stýdentteri jáne aqparattyq keńistikke qyzyǵýshylyq tanytatyn tulǵalar qatysty. Dáris barysynda qatysýshylar medıadaǵy jaýapkershilik, jalǵan aqparatpen kúres tásilderi, sıfrlyq medıanyń jańa múmkindikteri men qaýipteri, sondaı-aq jasandy ıntellekt tehnologııalaryn ıgerý sııaqty ózekti máseleler boıynsha qundy maǵlumat aldy.
Jýrnalıstıka salasyndaǵy mol tájirıbesi negizinde Bıbigúl Jeksenbaı kásibı jýrnalıstiń jańa dáýirdegi mindetteri men qundylyqtary týraly oı bólisip, jas mamandarǵa mańyzdy keńester berdi.
