Tulǵa • 17 Sáýir, 2025

Baǵdarynan aınymaǵan baıypty qalamger

0 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada qaladaǵy mýzeıler birlestiginiń jáne Jazýshylar odaǵynyń uıymdastyrýymen belgili qoǵam jáne mádenıet qaıratkeri, halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, aqyn Ádilǵazy Qaıyrbekovtiń mereıtoıyna oraı «Ǵazalǵumyr» atty aqyn benefısi ótti.

Baǵdarynan aınymaǵan baıypty qalamger

Qazaq ádebıeti men mádenıetin damytýda jemisti eńbek etip kele jatqan sóz she­be­ri Á.Qaıyrbekovtiń ómiri men shyǵar­ma­shy­lyǵyn nasıhattaýdy maqsat tutqan is-sharany jýrnalıst, belgili qoǵam qaıratkeri Ámirjan Qosan júrgizip otyrdy. 22 jyl qazaq baspasózinde jan-jaqty tanylyp, shırek ǵasyr boıy qazaq ádebıetiniń klassıkteri Sábıt Muqanov pen Ǵabıt Músirepov mýzeı keshenin basqaryp kelgen aqynnyń rýhanııatqa sińirgen eńbegin laıyqty baǵalap, quttyqtaý hatyn joldaǵan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń lebizin Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Azamat Qaldybekov oqyp berdi. «Siz qazaq ádebıetin­de ózindik qoltańbasymen tanyl­ǵan belgili aqynsyz. Shoqtyǵy bıik shyǵarmalaryńyz ben týyn­dylaryńyz ult rýhanııa­tyn baıytýǵa qyzmet etip jatyr. Ǵylymı zertteý jumysyn júrgizýge atsalysyp, buqaralyq aqparat quraldarynyń damýy­na úles qostyńyz. Sizdi 70 jas­qa tolǵan mereıtoıyńyzben quttyqtaı otyryp, kóp jyldyq qajyrly eńbegińiz úshin alǵy­symdy bildiremin» delingen el Prezıdentiniń quttyq­taý hatynda. Shahar áki­miniń orynbasary Azamat Beskempiruly qazaq áde­bıe­tiniń órisin keńeıtip, oqyrmanyna kórkem ári kesek dúnıeler usynyp kele jatqan baısaldy qalam ıesin tósbelgimen marapattady. Sondaı-aq bar sanaly ǵumy­ryn ádebıetke arnaǵan qarym­dy qalamger, ádebıet zertteýshisi, tájirıbeli synshy, daryndy aýdarmashyny quttyqtaǵan Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva men Abaı oblysynyń ákimi Berik Ýálıdiń de yqyl­asy hattary arqyly mereıtoı ıesine jetkizildi.

Poezııa – jýrnalıstıka­ – ǵylym. Bul úshtaǵan – Ádil­ǵa­zy Qaıyrbekov shy­ǵar­­ma­shylyǵynyń adastyrmas sham­shy­ra­ǵy, buljymas baǵdary. Ádebı jıyn­­­­da sóz alǵan Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov, «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory Baýyrjan Jaqyp, fılologııa ǵylymdarynyń doktorlary Qanseıit Ábdezuly, Nurdáýlet Aqysh, sýretshi Erkin Nurazhan, belgili jýrnalıst Qaınar Oljaı rýhanııat sardarynyń azamattyq bolmysy, qalamgerlik kelbeti men tulǵalyq qasıetin ár taraptan ­zerdelep, tarqatyp jatty. Aqyn­nyń ánge áýestigin, beımálim bo­lyp kelgen sazgerlik qyryn bel­gili ánshi Erkin Shúkiman oryn­da­ǵan «Án-ǵumyr» áni áıgiledi.

Eńbek jolyn S.Muqa­novtyń ádebı-memorıaldyq mýzeı-úıiniń tuńǵysh ekskýrsııa júrgizýshisi bolyp bas­taǵan Á.Qaıyrbekov keıin túrli aqparat qural­darynda eń­bek etip, ásirese ádebıet, máde­nıet, óner taqyryptaryna kóbi­rek qalam tartty. «Ár maqa­la­sy ýaqyt sha­ńyna kómilip qal­maı, búginde qaıtalap oqýǵa jete­leýiniń bir syry bir kúndik emes, ózekti, máńgilik máselelerdi, ult múddesin, halyq kókeıindegi oılar­dy qaýzaǵanynda dep bile­miz», deıdi moderator Á.Qosan.

«Ádilǵazy – lırık aqyn. Biraq lırıkasynyń arǵy jaǵynda úlken fılo­so­fııalyq oı jatady. Aqyn jan-jaqty bilimdi bol­masa, jalǵyz talant azdyq etedi. Ádilǵazy jasynan bilim qýyp keledi. Aqyn­nyń ensı­klo­pedııalyq bili­miniń arqasynda Sábıt Muqanov pen Ǵabıt Músirepovtiń ómiri men shyǵar­ma­shylyǵyn qamtyǵan qanshama eńbek, maqa­­lalar jaryq kórdi. Músire­povtiń ómir jolynyń derekterin, shyǵarmalarynyń jazylý tarıhyn, hattaryn jı­naqtap, klassık týraly ensıklopedııa qurastyryp shyǵarý – ol týraly tereń biletin adamnyń ǵana qolynan keletin is. M.Áýezovtiń mýzeı úıinen keıingi keńestik kezeńde jasaqtalǵan mýzeılerdiń biri de biregeıi S.Muqanov pen Ǵ.Músirepovtiń memorıal­dy keshenine Ádil­ǵazy­nyń dı­rektor bolýy, sol qara­shańy­raqta tal­maı, mańdaı terin sypy­ryp qyz­met etýi mýzeı mereıin ústem ete tústi», deıdi Mereke Qulkenov.

Á.Qaıyrbekov ádebıetimiz­diń bıik tulǵalary S.Muqanov pen Ǵ.Músirepovtiń ómiri men shyǵar­mashylyǵyna qatysty 50-den asa kitaptyń alǵysózin jazǵan, qurastyrýshysy, redak­tory, redaksııa alqa­synyń múshe­si boldy jáne qos klassıkke baılanysty 50-den asa halyq­aralyq, respýblıkalyq ǵylymı kon­fe­rensııalarda baıandama jasa­ǵan. Aqynnyń benefısinde «Ádil­ǵazy­nyń ádemi álemi» atty beınebaıan kórsetildi. Aqyn alpys ja­synda ontomdyq shyǵarmalar jı­na­ǵyn shyǵarsa, 70 jasynda úsh kita­bymen oqyrmany aldyn­­da esep berip otyr. Belgili qalam­ger­ler, ádebıet zert­teý­shileri, mýzeı qyzmet­ker­leri qatysqan bene­fıs­te «Ǵazalǵumyr», «Kók dáp­­­ter» ma­qalalar jınaǵy men «Bıb­lıo­gra­fııalyq kór­setkish» sııaqty jańa kitap­ta­rynyń jibekbaýy kesilip, kitaphanaǵa tartý etildi.

 

ALMATY