1998–2000 jyldary paleolıt kezeńin zerttegen qazaq-orys birikken ǵylymı ekspedısııasy Muǵaljar taýlarynan alǵashqy adamdardyń alpystan astam turaǵyn tapsa, Á.H.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýty ǵalymdary Muǵaljar taýynan erte qola dáýiri metallýrgteri mys óndirip, baıytqan segiz kenish ornyn anyqtady. Olardyń eń irisi – Taranǵul qonysy.
Tóleýbulaqty erekshe qorǵalatyn eskertkishter tizimine engizbese, birer jyldan soń joǵaltyp alýymyz yqtımal. Qystyń aıazdy-borandy kúnderi, jazdyń aptap ystyǵy, kúshti jel alǵashqy adamdardyń qonysyn joıýǵa jaqyndasa, qazirgi tabıǵat búldirýshiler de olardan kem túsip jatqan joq. Alǵashqy adamdar ómir súrgen ýaqytta Muǵaljar taýynyń tasty-qyratty, kvarsqa baı sýsymaly qumdary tirshilikke qolaıly edi.
Aqtóbe jerine alǵashqy adamdar bizdiń zamanymyzǵa deıingi 500-350 myń jyl buryn erte paleolıt kezeńinde qonystana bastaǵan. Alaıda elimizde ejelgi adamdardyń amanatyn saqtaý óte ózekti máselege aınaldy. Arheologter bir obany zerttep jatsa, ashylǵan on eskertkish tonaýǵa túsedi. Elimizden tas ǵasyry adamdarynyń súıek qaldyqtary tabylǵan joq. Soǵan qaramastan qazaq-japon, qazaq-orys, qazaq-nemis ǵalymdarynyń qatysýymen paleolıt dáýirine qatysty elimiz aýmaǵynan 80 ejelgi úńgir zertteldi.
Aqtóbe oblysy
