Otbasy • 15 Mamyr, 2025

Chempıon tárbıelegen shańyraq

90 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Aqmaral Naýatbek – qazaq qyzdary arasynan paradzıýdodan tuńǵysh álem chempıony atanǵan, Parıj jazǵy Paralımpııa oıyndarynda da alǵash bolyp altyn medal oljalaǵan sańlaq. Dańqty sport­shy­nyń jetistikke jetý­degi dańǵyl jolynda ana­synyń qoldaýy, otba­synyń demeýi orasan.

Chempıon tárbıelegen shańyraq

Aqmaral sportty 5 jasynan tańdap, úıine jaqyn sport mektebine barady. Biraq bapker shynashaqtaı qyzdyń názik beınesin qomsynady. Sportpen shuǵyldanýǵa tym erte ekenin aıtyp, mektepke oqýǵa qabyldanǵanda kelińder deıdi. Arada bir jyl ótkende sport mektebine qaıta barady. Bapker sózin jutpaı, Aqmaraldy karate úıirmesine jazady. Kileń er balalarmen birge jalǵyz qyz jattyǵýdy bastaıdy. Kóp uzamaı otbasy qalaǵa qonys aýdarady da, bul sport túrinen qol úzedi. 6-synyptan bastap Astana qalasynda oqı júrip, dzıýdo kúresiniń qyr-syryn meńgerip, biliktiligin shyń­daıdy. Osydan keıin Aqmaraldy qalyń jankúıer dzıýdo kúresinen tanydy. Talantty sportshy qar­shadaıynan-aq óziniń tegeý­rin­di ekenin baıqatyp, túrli saıys­ta olja saldy. 17 jasyna deıin jasóspirimder men jas­tar ara­syndaǵy túrli deńgeıdegi dodalarǵa top jaryp, esimi aýyzǵa ilikti. О́kinishke qaraı, kóldeneń kılikken kesel barlyǵyn bas­qasha órbitti. Kóziniń kórý qabi­leti birden kúrt nasharlady. Dárigerlerdiń tekserisinen keıin sportty doǵarý qajettigi aıtyl­dy. Biraq qaısar qyz buǵan kelisken joq. Jattyǵýdy jalǵas­tyrǵanymen, kózi qaraýy­typ, kináraty kóldeneńdeı berdi...

Aqyry aldynda eki tańdaý turdy: ne sportty múlde doǵarý bolmasa paradzıýdo kúresimen shuǵyldaný. Alty aıdaı sporttan alystap, úıde anasynyń qasynda boldy. Zamandas qurbylary, janashyr aǵaıyn-týystary da eń áýeli densaýlyq zor baı­lyq ekenin alǵa tartyp, sportty doǵarý qajet degen aqylyn jaýdyrdy. Anasy qyzynyń bolashaǵyna zor úmit artyp, paradzıýdomen shuǵyldanýyn qup kóredi. Ana júregi aldamaǵan eken. Qazaq qyzdarynyń qaısar minezin álemge áıgilep, ór rýhyn pash etip júrgen perzentine anasy árqashan qoldaý kórsetti.

«2016 jyly jastar arasynda Azııa chempıonatyna ázirlikti bas­tady. Oǵan deıin de qurlyq dodasynda eki márte top jaryp, óziniń tegeýrindi balýan ekenin pash etip, 48 kg salmaqta kóshbasshy sportshy boldy. Almatydaǵy oqý-jat­tyǵý kezinde kúnde habarlasyp júrdik. Birde úsh kún tym-tyrys, habar úzildi. Júregim birdeńeni sezgendeı atqaqtap, keýdeme syımaı soǵady. О́zimen baılanysa almaǵan soń, bapkerimen tildestim. Olar barlyq jaıdy aıtty. Jattyǵý kezinde Aqmaraldyń jambas súıegi synyp esinen tanyp qalǵan eken. Sondyqtan ózine kelip alsyn dep kútkenin aıtty. Keıin ushaqpen Astanaǵa jetkizdi, biz qarsy alǵanda qyzymnyń ótkir janary meni jigerlendire tústi. Aıaǵy tańylyp, arbada otyrǵan qyzymnyń janarynan men orasan rýhty kórdim. «Sportty doǵararsyń» desem, onyń bala kúninen armandaǵan maqsatyna balta shapqandaı bolar edim. Kerisinshe, bul synaqty da eńserip, jeńiske jetesiń» dep jigerlendirdim. Emdelip, jazyldy. Dárigerler kúresý bylaı tursyn, óz aıaǵymen júrip ketýdiń ózi neǵaıbyl degendi eskertti. Biraq em-domnyń arqasynda syrqaty­nan aıyǵyp, arada toǵyz aı ótken­de Almatyda Azııa kýboginde jeńimpaz atandy. Men sol kezde onyń kelesheginen kemel nátıje bolatynyn sezdim de, senim arttym. Sporttaǵy sara jolynda jeńis pen jeńilis qatar órbidi. Sátsizdikten súringen sátinde beldesýdi doǵaryp, tipti múldem qoısam ba degen de oı týyndady. Biraq qyzymnyń mine­zinen chempıonǵa tán rýhty baı­qaıtynmyn. Jetistikke jetsem degen maqsaty túbi oryndalatynyna sengendikten, jigerlendirdim», deıdi anasy Roza Býjigitova.

«Aqmaral Parıj Paralım­pıa­dasynyń chempıony ataný arqyly meni tárbıeledi der edim. Otbasynda chempıon ósip shyǵý úshin eń áýeli ata-ana soǵan saı bolýy kerek dep sanaımyn. Jankúıerler sportshynyń tek ómiriniń kúngeıin – jeńiske jetken jarqyn sátin ǵana kóredi. Al kóleńkeli tustaǵy qanshama ókinish, kedergiler, jazataıym jaraqattyń aýyrtpalyǵy – bári de ata-ananyń arqasyna batady. Bala sportpen kásibı shuǵyldanǵanda kóp qarjy shyǵyndaısyń, Ulttyq qurama qataryna qosylǵansha túrli deńgeıdegi jarystarǵa qatysýǵa jol shyǵyn, jatyn orny, tamaǵy – bári-bári ata-ananyń esebinen tólenedi. Jaraqattansa dári-dármegin alasyń, odan bólek ishetin dárýmenderi de arzan emes. Sondyqtan da ata-ana osyndaı jaýapkershiliktiń bolatynyn sezinýge tıis. Aqmaral el ishinde ǵana emes, halyqaralyq saıysqa shyǵarda da biz ápkesi men inisi tórteýmiz aqyldasyp keńesetin edik. Qyzymyz alańsyz jattyǵý jasasyn dep, saparyna qajetti qarajatty taýyp attandyramyz. Ápkesi jarys kezinde sińlisin úı jınaý, kir jýý sekildi sharýadan bosatady. Inisi de qolǵabys etip, qamqorlyǵyn kórsetedi. Balasy sportpen shuǵyldanatyn ata-analarǵa aıtarym – jeńis pen jeńilis qatar óriledi. Jeńilse «biz seniń jolyńa qyrýar qarjy jumsadyq, qaıtarymy qaıda» dep keıistik tanytýǵa bolmaıdy. Bul balanyń meselin qaıtaryp, rýhyn syndyrady. Kerisinshe, jeńilgen sátinde súıeý bolyp, jyly sózdi aıamaý kerek», deıdi ardaqty ana.

Aqmaral dzıýdo kúresimen shuǵyldana bastaǵanda anasy birge talqylaý maqsatynda osynaý bekzada ónerdi ózi de zerttep, zerdelep kórdi. Álemniń tańdaýly balýandarynyń, jazǵy Olımpıada dodasyn úsh márte utqan, álem chempıonatynyń altynyn birneshe ret oljalaǵan sańlaqtardyń beldesýlerin kórdi. Kimniń qandaı ádisti ońtaıly júzege asyratynyn paıymdady. Árbir ádiske qandaı baǵa beriletinin túsindi. Osylaısha ana men bala dúbirli dodalardy qatar otyryp saralaıtyn.

2021 jyly paradzıýdoǵa túbegeıli aýysyp, baqylaýdan ótip J2 sanatyna aýysty. Paradzıýdonyń álem chempıonaty múlde bólek boldy. Biraq jigerli qyz barlyǵyn jyldam ıgerdi. 2022 jyly Bakýde paradzıýdodan álem chempıony atandy. Fınaldyq synda Rıo Paralımpıadasynyń chempıony fransýz qyzy Martıne Sandrıdi aıqyn utty. Jalpy, paradzıýdo ǵana emes, dzıýdo kúresinen de qyzdarymyz Aqmaralǵa deıin álem chempıony atanǵan emes. Sol jalynan ustatpaı kele jatqan jeńiske jerlesimiz 23 jasynda qol jetkizip, jahanǵa dańqy jaıyldy. Byltyr Parıj tórinde Olımpıadanyń altyny keýdesinde jarqyrady. Bul beles asý bergenge deıin 2023 jyly Tokıo tórinde gran-prı dodasynda ozyq shyqty, Hanchjoýdaǵy jazǵy Azııa para oıyndarynda úzdik boldy. О́ziniń zar kúıinde júrgenin, naǵyz  babyna engenin dáleldedi.

Parıjde ótken Paralım­pıada oıyndaryna Aqmaraldyń anasymen birge ata-enesi de qoldaý kórsetýge bardy. «Qyzym tatamıge shyǵar sátte qyraǵy janarynan jeńistiń ushqynyn kórdim. Alǵashqy beldeýinde úndistandyq sportshy Kokılany ıpponmen aıqyn utty. Jartylaı fınalda túrik Jakhıde Ekeni de erkin utty. Fınalda syralǵy qarsylasy, óte tájirıbeli fransýz qyzy Martıne Sandrındi de ıpponmen jeńdi. Zaldaǵy jergilikti jankúıerlerdiń sportshysyn qyzý qoldaýy psıhologııalyq qysym boldy. Biraq Aqmaral osaldyq tanytqan joq. Ánuranymyz shyrqalyp, kók týymyz jelbireı kóterilip, qyzymnyń armany oryndalǵanyna Jaratqanǵa táýbe aıttym», deıdi R.Býjigitova.

Naýatbektiń ór rýhty qyzynyń endigi mejesi – 2028 jyly ótetin Los-Andjeles Paralımpıadasynyń altyny. Sol bıikke at baılaǵansha toqtamaq emes.