Sýretti túsirgen – Igor Býrgandınov
Is-sharada Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Aıbek Sydyqov, IýNFPA-nyń Qazaqstandaǵy ókili Chınve Ogbonna, Májilis depýtaty Juldyz Súleımenova sóz alyp, forýmnyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Ákeler odaǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Maqsutbek Aıtmaǵanbet kirispe sózinde alqaly jıyn toı toılaý emes, jyl boıy atqarylǵan jumystyń esep berýi ispetti is-shara ekenin aıtty. Buǵan deıin óńirlerde ótken forýmda bala tárbıesinen bastap densaýlyq jaǵdaıy, durys tamaqtaný mádenıet qalyptastyrý isi de qamtylǵanyn atap ótti.
«Jas býynnyń sıfrlyq tehnologııaǵa táýeldi ekeni belgili. Balasy ýansyn dep, ata-ana da «jan tynyshtyǵy úshin» qolyna telefondy ustata salady. Balalar arasynda artyq salmaq arqalap júrgender az emes. Túrli syrqatqa shaldyqqandar da bar. Mektep ashanalarynda oqýshylarǵa beriletin taǵam máziri qandaı bolýy qajet ekenin kóterip, usynysymyz qabyldandy. Buǵan deıin ótken forýmdarda da osyndaı qadaý-qadaý máseleniń túıinin qalaı tarqatý kerektigi aıtyldy», dedi M.Aıtmaǵanbet.
Forýmda laıyqty ata-ana bolý, bala tárbıesi, olardyń qaýipsizdigi men densaýlyǵy orta tanýdaǵy ereksheligi syndy mańyzdy máseleler jan-jaqty sóz boldy. Forýmnyń paneldik sessııadaǵy taqyryptary Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Býrabaıda ótken bıylǵy Ulttyq quryltaıda aıqyndaǵan baǵyttarymen órbidi. «Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy». Sondyqtan bilimmen qatar tárbıege aıryqsha nazar aýdarý óte mańyzdy», dedi Memleket basshysy Býrabaıdaǵy Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde.
Ákeler forýmy 10 jyl qatarynan ata-analardy, tárbıeshilerdi, psıhologter men sarapshylardyń basyn qosyp, tájirıbe, bilim, ozyq úlgi almasý alańyna aınaldy. Basty maqsat – qaýipsiz, otbasylyq úılesimdi ortada, zorlyq-zombylyqsyz hám ómirlik baǵyty túzý jańa urpaqty qalyptastyrý.
Forým barysynda «HHI ǵasyr ákesi: áreketke shaqyrý» deklarasııasy qabyldandy. Qujatta HHI ǵasyrda áke bolý tek mindet emes, sonymen qatar alǵashqy kúnderden bastap balanyń ómirine belsendi aralasyp, qamqorlyq pen jaýapkershilikti bólisetin ıgi is ekeni jazylǵan. Sondaı-aq Deklarasııa HHI ǵasyrdaǵy ákeniń qundylyqtaryn anyqtaıdy. Atap aıtqanda, súıispenshilik, qamqorlyq pen qurmet kórsetetin, balany tárbıeleýge, bilim berýge jáne damytýǵa belsendi aralasatyn, zorlyq-zombylyqsyz ortanyń qalyptasýyna yqpal etetin, áıelder quqyǵyn qurmetteıtin, genderlik teńdikti saqtaıtyn, óziniń psıhıkalyq ári fızıkalyq densaýlyǵyn kútetin, úıdegi mindetter men turmystyq jaýapkershilikti bólisetin adam, sonymen qatar óskeleń urpaqqa úlgi bola alatyn tulǵa. Mańyzdy qujatta 2030 jylǵa deıin ata-ana tárbıesi, reprodýktıvti jáne psıhıkalyq densaýlyq baǵdarlamalaryna erlerdiń qatysýyn arttyrýǵa, búkil el boıynsha ákeler klýbtary men qoǵamdastyqtaryn quryp, jumysyn qoldaýǵa baǵyttalǵan mindettemeler de qamtylǵan.
Alqaly jıynda qoǵamnyń keseline aınalǵan turmystyq zorlyq-zombylyq, esirtki qylmysy, vandalızm syndy qaterlerdiń aldyn alý jaıy da keńinen talqylandy.
