Endigi meje – grant baıqaýy

326 adam tyıym salynǵan zatty alyp kirmek bolǵan

Áýeli úmitkerler arasynda «naǵyz UBT» atalyp ketken testileýdiń qorytyndysyna úńileıik. 210 myńnan asa adam 2025 jylǵy negizgi synaqty tapsyrdy, olardyń ishinde 681-i – erekshe bilim berý qajettilikteri bar oqýǵa túsýshiler. Talapkerdiń 76,5%-ǵa jýyǵy – qazaq tilinde, 23,5%-y – orys tilinde, 149 adam aǵylshyn tilinde testileýden ótti.

Testileý qorytyndysynda 161 myńǵa jýyq talapker shekti ball jınady, bul jalpy qatysýshy sanynyń 76%-yn quraıdy. Bes pán boıynsha UBT-nyń ortasha baly 69-dy qurady. Eń joǵary 140 baldy UBT-ny ótkizýdiń birinshi aptasynda Túrkistan oblysynyń túlegi Ábilhan Jánibek jınady. 598 adam 130 baldan joǵary nátıjege qol jetkizdi.

Bıyl apellıasııaǵa 92 myńnan kóp ótinish qabyldanyp, sonyń ishinde 104 biregeı test tapsyrmasyna qatysty ótinishter qanaǵattandyryldy. Apellıa­­sııa boıynsha respýblıkalyq komıssııa jumysyn aıaqtady, talap­kerlerdiń sertıfıkattary jeke kabınette qol­jetimdi.

Negizgi UBT-ny ótki­zý kezeńinde 711 ereje­ buzýshylyq tirkeldi. Smartfon­dar, smart-saǵat­tar, mıkroqulaqqaptar sııaqty tyıym salynǵan qurylǵylar men shpargalkalardy alyp ótýge tyrysý jaǵdaılary jıi boldy. Sol sebepterge baılanysty 326 talapker testileýden óte almady. Synaq barysynda aýdıtorııalardan 380 qatysýshy shyǵarylyp, olardyń nátıjesi de joıyl­dy. Beınejazbalar qaralǵan soń, taǵy 5 adamnyń nátı­jesi jo­ıyldy. Beınejazbalarǵa taldaý júr­gizý osy jyldyń 31 qazanyna deıin jalǵasa­ty­nyn eske sala ketý kerek. Bul barlyq qatysýshy úshin nátıjeler­diń adaldyǵy men obektıvtiligin qamtamasyz etýge múmkindik bermek.

Kóp kúttirgen konkýrs

Endi konkýrs máselesine oıyssaq, talapkerlerden granttar konkýrsyna qatysý úshin ótinishter 2025 jylǵy 13–20 shilde aralyǵynda qabyldanady, qabyldaý bas­talyp ketti. Bilim granty ıegerleriniń tizimi 10 tamyzǵa deıin jarııalanady.

Talapkerlerge negizgi UBT-ny eki ret tapsyryp, eń úzdik nátıjemen grant konkýrsyna qatysý múmkindigi usynyldy. Osylaısha, 210 myń talapker UBT-ny 381 myń ret tapsyrdy.

Konkýrsqa ótinish qa­byldaý ótken jeksenbide bastalǵanyn joǵary­da jaz­dyq, sol birinshi kúnniń qo­ry­tyn­dysyna qarasaq,
10 myńnan asa úmitker grant báıgesine qatysýǵa nıet bildirip, qujattaryn joldap úlgeripti.

Eń kóp ótinish «Peda­gogıkalyq ǵy­lymdar» jáne «Injenerlik, óńdeý jáne qurylys salalary» baǵyttaryna túsken.

Bıyl qujattardy egov.kz portaly arqyly onlaın nemese joǵary oqý oryndaryndaǵy qabyldaý ortalyqtary arqyly (kez kelgen jaqyn ornalasqan JOO-da) tapsyrýǵa bolady.

Grant konkýrsyna qa­tysý úshin talapkerler jeke kýálik, UBT sertıfı­katyn, 3h4 kólemindegi foto, orta bilim týraly attestat (tehnıkalyq jáne kásiptik bilim uıymdary­nyń túlekteri úshin dıplom) tapsyrý kerek. Sondaı-aq jeńildetilgen sanat boıynsha konkýrsqa qatysý úshin rastaıtyn qujattar usynylady.

Shekti ball men múmkindikter

Bilim granttary konkýrsyna qatysý jáne aqyly negizde oqýǵa túsý úshin UBT nátıjeleri boıynsha kelesi shekti ball belgilendi:

- «Quqyq» jáne «Peda­gogıkalyq ǵy­lymdar» ba­ǵyttary boıynsha – keminde 75 ball;

- «Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik qamtamasyz etý (medısına)» baǵyty boıyn­sha – keminde 70 ball;

- ulttyq joǵary oqý oryndaryna túsý úshin – keminde 65 ball, biraq Qazaq ulttyq sý sharýashylyǵy jáne ırrıgasııa ýnıversıtetine túsý úshin – keminde 50 ball bolyp otyr;

- basqa joǵary oqý oryndaryna túsý úshin – keminde 50 ball;

Dese de akademııalyq erkindik talaptaryna saı joǵary oqý oryndary bilim granttaryn taǵaıyndaý konkýrsy­na qatysý jáne aqyly negizde oqýǵa qabyldaý úshin óz shekti baldaryn ózderi belgileýge quqyly ekenin eske salǵan jón.

Aýyldyq jerlerden shyqqan jáne áleýmettik osal toptarǵa jatatyn ta­lap­kerlerdi qoldaý maq­satynda qa­byldaý naýqany aıasynda arnaıy sharalar qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, granttar konkýr­sy­na qatysý barysynda memleket bekitken kvotalar bar. My­saly, kóp jyldan beri júzege asyrylyp kele jatqan «Serpin» jobasy bar, ońtústik óńirlerden Soltústik Qazaqstan, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Qaraǵandy, Qostanaı oblys­tarynda, sondaı-aq Abaı jáne Ulytaý oblystarynda ornalasqan joǵary oqý oryndaryna tegin oqýǵa múmkindik beretin joba bo­ıynsha bıyl 2 myńnan asa grant qarastyrylmaq. Oǵan qosa ár oblystyń óz granttary men arnaıy kvotalary bolady, bul talapkerlerdi, ásirese myqty maman bolý­ǵa suranyp turǵan áleýeti joǵary úmitkerlerdi óz óńi­rinde oqýyn jalǵastyrýǵa jaǵdaı jasaıdy. Sonymen qatar oqýǵa túsýshilerde alys-jaqyn shetelderdegi jetekshi joǵary oqý oryndarynyń elimizdegi fılıaldarynda bilim alýǵa múmkindigi bar. Qazaqstandaǵy sheteldik bi­lim ordasy fılıalyna tús­kisi keletin talapker qandaı qujattar kerek ekenin qalaǵan oqý ornynyń ózinen  ǵana bile alady, óıtkeni ár ýnıversıtet qa­byldaýdy ózinshe júrgizedi.