Mádenıet • 19 Shilde, 2025

О́nerin óristetken Qasymbek áýleti

230 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

«О́nerli áýlet órnegi» kórmesi — elimizdegi eń jar­qyn shyǵarmashylyq áýletterdiń biri sanalatyn Qasym­­bekovter otbasyna arnalǵan erekshe mádenı is-shara. Bul ekspozısııa urpaqtar sabaqtastyǵynyń tereń ta­myryn, óner men rýhanııat­tyń birtutas jelisin pash etedi. Qasym­be­kov­ter áýletiniń túp-tamyry — Jetisý (Jońǵar) Alataýynyń ete­gin­degi qasıetti Taldy ólke­sinen taraıdy. Bul — tabıǵat pen tarıh, ult­tyq rýh pen shyǵar­mashylyq óner bite qaınasyp, úılesim tapqan qut­ty meken.

О́nerin óristetken  Qasymbek áýleti

Ańyzdarǵa ar­qaý bol­ǵan, tasta­ryn­da­­ǵy pet­ro­glıf­te­­ri­men únsiz syr shertetin, ara­san bulaqtarymen shıpa da­ryt­qan, kóne órkenıetterdiń izi­men tarıh tunǵan bul ólke­den shyqqan áýletke tereń dú­nıetanym, qajyrly eńbek, tózimdilik pen názik te kórkem talǵam daryǵan. Kórmege áýlet­tiń birneshe býyny – aǵa ur­paqtan bastap shóberelerge deıin qatysyp otyr. Olardyń qata­rynda soǵys ardageri, sýretshi ári ónertapqysh Ahmetqalı Qasymbekov jáne onyń urpaqtary: balalary Bolat, Manarbek, Janargúl, Begaıym, nemereleri Aıǵa­nym Dýlatqyzy, Gúlmıra Appasova, Nazerke Manarbekqyzy, Ilııas Slıam­ǵazy, О́rken Qasym­bekov, Ádemi Nurtileý, son­daı-aq shóbereleri – Hamza Dýlatuly men Alen Izba­sarov bar. Ekspozısııa qol­danbaly óner, músin, zer­ger­lik óner jáne dızaın sala­­la­ryndaǵy týyndylardy qam­tı­dy. Áýlet músheleriniń shy­ǵarma­­shylyǵy sheberlik deńgeıiniń joǵa­ry bolýy­men, stıldik san alýan­dyǵy­men jáne materıalǵa degen tereń qur­me­timen erekshelenedi. Kór­mege kelý­shiler kórkem tildiń ýaqyt aǵy­myn­daǵy evolıý­sııasyn, ár avtordyń dara shyǵar­­ma­­shylyq qoltańbasyn, son­daı-aq otba­sy­lyq dástúr­lerdiń ár týyndyda qalaı kórinis tabatynyn tamashalaı alady.

ll

ttt

Á.Qasteev atyndaǵy Memle­ket­tik óner mýzeıinde Qasym­bekov­ter áýle­tiniń shyǵar­ma­shy­lyǵyn tanys­tyrýǵa arnal­ǵan «О́nerli áýlet órnegi» kórmesinde músinshi Bolat Qasymbekovtiń óneri erekshe oryn alady. Nazarǵa avtordyń ár kezeńdegi – erterektegi jáne keıingi jyldardaǵy jumystary usynylǵan. Olardyń qata­rynda: «Qorqyt» (2013), «Abyz ata» (qola, 2012), «Alma usta­ǵan bala» (gıps, 2012), «Abaı Qunanbaıuly» (gıps, 2019), «Dinmuhamed Qonaev» (gıps, 2020), «Shahmat fıgýralary» (qola, 2023–2024), sondaı-aq 2024–2025 jyldary jańadan qoladan quıylǵan týyndylary bar. Kórmede Almaty, Uzynaǵash, Jarkent jáne Mań­ǵystaý qalalarynda orna­tylǵan monýmentaldy shyǵar­malardyń fotomate­rıaldary qoıylǵan: «Eltindi batyr» (2006), «Shoqan Ýálıhanov» (2008), «S.Nurmaǵambetov» (2013), «Baǵaı ­batyr» (granıt, 2004) jáne basqalar.

«О́nerli áýlet órnegi» — bul tek kór­kem jetistikterdi ǵana emes, sony­men birge otbasylyq dástúrlerdiń, rýhanı qundylyqtar men ónerge degen súıispenshiliktiń qýatyn beıneleıtin shyǵarmashylyq áýlettiń tiri shejiresi. Kórme mádenıettegi sabaqtastyqtyń mańyzyn eske salyp, ulttyq kórkem murany saqtaý men damytýǵa shabyt beredi», deıdi «Qazaqstan beıneleý óneri» bóliminiń ári kórme jetekshisi G.Jubanova.

 vv

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar