Aqyldyń altyn bastaýy

Uly aqynnyń 180 jyldyq mereıtoıy qarsańynda 2013 jyly «Uly dala tulǵalary» serııasymen ja­ryq kórgen «Abaı (Ibrahım) Qunan­baıuly» atty kitapta M.Áýezov 1927 jáne 1933 jyly jazǵan Abaı ómirbaıanynyń alǵashqy shynaıy nusqasy jarııalanypty.

Osy nusqada baıandalǵandaı, Qunan­­baıdyń syılas, turǵylas Qara­taı atty zamandasy bolypty. Bul kisini kózi qaraqty oqyrman «Abaı joly» týyndysy arqyly jaqsy biledi. Qarekeń sózge usta, sheshen adam eken.

Osy Qarataı bir kúni májilis quryp otyrǵan Abaı bastatqan bir top jastyń ústinen túsip, jastardyń zamanyn jamandap, óz zamanyn maqtaı jóneledi. Jas Abaı sózge aralasyp: «Sizdiń zamanyńyzda tobyqty men syban eli arasynda urlyq, qarlyq, barymta kóp boldy emes pe? «Áne, alyp ketti, mine áketti» dep kempir-shal, qatyn-qalash, jas bala tynyshtyqpen asyn ishe almaýshy edi. Jaqsy zamanyńyz osy ma?», deıdi.

Qarataı sheshen jas Abaıǵa bir qarap alyp:

 – Bizdiń zaman senderge qaraǵanda paıǵambarǵa bir taban jaqyn boldy, – deıdi. Sonda Abaı:

 – Bıik taýdyń basy kúnge jaqyn, biraq ol jerde máńgi muzdaq qar jatady. Al tómengi baýraıynda neshe túrli ósimdik, alýan jemis ósedi. Alla raqmeti alys-jaqynǵa qaramaıdy. Siz paıǵambarǵa haziret Álıdiń áke­sinen jaqyn emessiz, ol kápir kúıinde óldi emes pe, – deıdi.

Sózden tosylǵan Qarataı sheshen dosy Qunanbaıǵa kelip bolǵan jaıdy baıandaıdy. Qunekeń balasyn shaqyryp alyp, sýyq kózin qadap otyryp, kóp ursady. Abaı úndemeıdi. Qarataı kelip:

– Eı, bala, qaısymyz jaqsy eken­biz? – deıdi. Abaı:

– Bizdiń tobymyzǵa siz kelip sóz aıtqanda, bárimiz úndemeı tyńda­dyq. Al sizderdiń ortaǵa kelip edim, qyrýar adamdy qańtaryp qoıyp jalǵyz shal aýyzǵa uryp sóıletpedi, – deıdi. Qarekeń basyn bir shaıqap attanyp ketipti. 

* * *

Abaı – ataqty qaz daýysty Qazybek bıdiń tuqymy Alshynbaı­ǵa kúıeý bala. Iаǵnı báıbishesi Dildá – osy el­diń qyzy. Birde Abaı atasy Alshyn­baı bıge sálem bere barady. Qaıtar­da qaıyn jurty qazaqy salt bo­ıynsha «Abaıjan, qalaǵan-sura­ǵan buıymtaıyń ne?» deıdi. Abaı qysyraq salǵan shubar aıǵyr­dyń úıirin suraıdy. Jylqysyn qıma­ǵan Alshekeń «sen odan da batamdy almadyń ba?» deıdi. Sonda Abaı:

– Ondaı batagóı shal ózimde de bar, – dep, attyń basyn buryp júre beripti.