Plenarlyq otyrysta Májilis depýtaty Abzal Quspan sóz alyp, Qarashyǵanaq – elimizdegi eń iri jobanyń biri, al onyń óńir ekonomıkasyna qanshalyqty yqpaldasýy – barlyǵymyz úshin mańyzdy dedi. Ol kompanııa jumysyndaǵy oń ózgerister qatarynda 2024 jyly jergilikti qamtý deńgeıi 65%-ǵa jetkenin, semınar, kezdesýler uıymdastyrylǵanyn, 2030 jylǵa deıin otandyq taýarlar úlesin 30%-ǵa jetkizý maqsaty qoıylyp otyrǵanyn atap ótti. Sondaı-aq 50-den astam uzaqmerzimdi kelisimshart jasalyp, jergilikti mazmunǵa qyzyǵýshylyq artyp kele jatqanyn da jetkizdi. Onyń aıtýynsha, áıtkenmen áli kúnge sheshimin tappaǵan túıtkilder de bar.
«Birinshiden, Batys Qazaqstanda jergilikti kásipkerlik orta áli de álsiz. Atyraýdaǵydaı serpilis bolmady. TShO jergilikti bıznesti damytýǵa naqty serpin bergen bolsa, Qarashyǵanaq jobasy áli ondaı deńgeıge jetken joq. Ekinshiden, offtake-kelisimsharttar jabyq kúıde qalyp otyr. Depýtattyq saýaldarǵa qaramastan, naqty tizim usynylmaı keledi. Eger qyrkúıekke deıin tıisti aqparat berilmese, bul máseleni Memleket basshysynyń deńgeıinde kóterýge májbúr bolamyn. Úshinshiden, jergilikti kompanııalar iri tenderlerge qol jetkize almaı otyr. Keri baılanys joq, baǵalaý krıterııleri túsiniksiz, al tenderlik lottar shaǵyn jáne orta bıznes úshin qoljetimsiz. Tórtinshiden, ınjenerlik jáne jóndeý qyzmetterin jergilikti deńgeıde ıgerý áli de tómen. Munda joǵary oqý oryndary, ǵylymı-tehnıkalyq ortalyqtar men tehnoparkterdi tartý mańyzdy. Biz syndarly dıalogti qoldaımyz. Biraq ol formaldy emes, nátıjeli bolýǵa tıis. Jergilikti bıznes jumys isteýge, damý men jaýapkershilik alýǵa daıyn. Eń bastysy — teń múmkindik pen ashyq qoljetimdilik qajet», dedi depýtat.
Forýmnyń tehnıkalyq seksııasynda QPO kompanııasy bas dırektorynyń orynbasary Muhtar Mankeev alıans aldynda turǵan basty meje – 2030 jylǵa deıin taýar túrindegi jergilikti mazmundy – 30%-ǵa, jumysshylar úlesin – 82%-ǵa, otandyq qyzmet kórsetýshiler arasalmaǵyn 90%-ǵa deıin jetkizý ekenin habarlady. Aıtýynsha, otandyq jetkizýshilerdi qoldaý maqsatynda erte tenderler, aldyn ala tapsyrystar, áriptestiktiń jańa formalary usynylyp otyr. Sondaı-aq kóptegen taýar – rettegish qaqpaqtar, hımııalyq reagentter, manometr jáne basqa da buıymdar qazir tek otandyq óndirýshilerden alynady.
«2020–2025 jyldar aralyǵynda jergilikti taýar óndirýshilermen arada jalpy quny 8,7 mlrd dollarǵa teń 1 300-den asa kelisimshartqa qol qoıyldy», dedi Muhtar Mankeev.
Kompanııa basshysynyń taǵy bir orynbasary, óndiris jónindegi dırektor Nıkola Allegro óz sózinde Qarashyǵanaq kenishinde qazir atqarylyp jatqan operasııalarǵa toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Qarashyǵanaq – munaı men gaz kondensaty qory jóninen álemdegi eń iri kenishtiń biri. Sońǵy esepterge qaraǵanda, munda 1,2 mlrd tonna munaı men kondensat, 1,35 trln tekshe metr gaz bar. Qazir QPO jer qabattaryn tolyq basqaryp, burǵylaý, uńǵymalardy kúrdeli jóndeý, synaq jasaý, óndiristegi barlyq jabdyqqa tehnıkalyq qyzmet kórsetý sekildi jumystardy atqaryp otyr.
QPO kompanııasyna qajet taýarlar men qyzmetterdi jetkizý, uıymdastyrý jumysyna jaýapty Dos Santos Sılvestr Karlos Antonıo da óz sózinde jergilikti taýar óndirýshilerdiń túrli tenderge qatysý múmkindigi molaıǵanyn aıtady. Máselen, 2025 jyldyń alǵashqy jartysynda QPO 127 kelisimshart jasasa, onyń 97,7%-y Qazaqstan rezıdentterine tıesili. Munyń ishinde batysqazaqstandyq fırmalardyń úlesi 25%-dy quraıdy. Kompanııa tiziminde 243 jańa jetkizýshi tirkelgen, al 421 kompanııa 2022 jyldan beri áriptestik baılanysta kele jatyr.
Batys Qazaqstan oblysy
