Jádiger • 06 Tamyz, 2025

Qoqystan tabylǵan temir dombyra

130 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Jaqynda Oral qalasynyń turǵyny Nurlan Rahymjanov metall qaldyǵyn tapsyratyn jerden temir dombyra kórgenin aıtyp, áleýmettik jelige jazba jarııalaǵan bolatyn.

Qoqystan tabylǵan temir dombyra

Sýretti túsirgen – avtor

Tot baspaıtyn qańyl­tyrdan jasalǵan, sary tústi qazaqy oıýlar­men qaptalǵan dombyra kádimgi qazaqtyń ulttyq aspabynan aı­ny­maıdy eken. «Dombyrany túrli aǵashtan jasaǵandy bilemiz ǵoı. Temirden jasalǵan dombyrany alǵash kórýim. Bul dombyrany jasaýǵa qanshama eńbek ketti deseńizshi... Temir qaldy­ǵyn qabyldaıtyn jerden kórip qalyp, ala almaı kettim. Satatyn qojaıyny bolmaı qaldy. Biraq «dombyranyń orny ol jer emes edi ǵoı» dep ishteı qynjyldym» dep jazypty Nurlan.

– Nurlannyń jazbasyn kórip qalyp, birden oqıǵa orny­na asyqtym. О́zim mýzeı qyz­met­keri bolǵandyqtan, erekshe jádi­gerdiń baǵasyn bilem ǵoı. Metall qabyldaýshylar bul dom­byraǵa jurttyń nazary aýa bastaǵanyna alańdady ma, áýeli «qojaıyny joq» degen syltaýmen satýdan bas tartty. Ortaǵa tártip saqshylaryn aralastyryp, erekshe aspapty aqyry satyp aldym. Qujatyn tolty­ryp, Oral qalasyndaǵy dombyra mýzeıine tapsyrǵaly otyrmyn, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń qor saqtaýshysy Muhtar О́tes.

Árıne, metall qabyldaı­tyn jerdegi jigitterge eshkimniń ókpesi joq. «Bul qazaqtyń kıeli aspaby ǵoı» dep joǵary ilip qoıǵan eken, soǵan rıza boldym!» dep Muhtardyń ózi aıtyp otyr. Tek ókinishtisi – bul dombyrany kim jasaǵan, ıesi kim, tarıhy qandaı? – ázirge osy saýaldardyń jaýaby tabylmaı tur. 

Erekshe dombyrany biz de qolymyzǵa ustap kórdik. Metaldan jasalǵanyna qara­mastan jep-jeńil, ádettegi as­pap­tan aýyrlyǵy shamaly. О́l­shem­deri de dál sondaı. Qos ishegi saqtalmaǵanymen, pernesi taǵý­ly, kezinde qoldanylǵany kórinip tur. Dombyra óte sheber jasalǵan, óner týyndysy dese bolǵandaı.

Buıyrsa bul jádiger Oral qalasynda byltyr ashylǵan Dombyra mýzeıindegi tarıhı dom­byralar kolleksııasyna qosylatyn boldy.

 

Batys Qazaqstan oblysy