Buıyrǵany – jalǵyz qola

Semserlesýden álem chempıo­naty 1921 jyldan beri uıym­dastyrylyp keledi. 1937 jyly resmı jarys mártebesine ıe boldy. Bul básekelerde ózgelerge qara­ǵanda qart qurlyq ókilderiniń tabysy tolaǵaı. 1921–2023 jyldar aralyǵynda ótken dúbirli dodalarda jeńip alǵan júldeleriniń sany jóninen alǵashqy toǵyz oryn eýropalyqtardyń enshisinde. Úzdik ondyqty AQSh (12+16+18) túıindese, 11-oryndy Ýkraına (12+12+20) enshilep otyr. Álemdik dodada barlyǵy 29 memlekettiń ánurany shyrqalyp, 44 eldiń týy kókte jelbiredi.

Jekelegen sportshylar ­ja­ıynda aıtar bolsaq, erler ara­­synda eń kóp oljaǵa kenelgen – Ala­dar Gerevıch. HH ǵasyr­dyń 30–60 jyldary aralyǵynda atoı salǵan Majarstannyń maq­tanyshy álem chempıonatynda 19 (14 altyn+2 kúmis+3 qola) júl­de oljalady. Gerevıchpen ıyq tirese óner kórsetken ıtalııa­lyq Edoardo Mandjarottı 26 (13+8+5) medaldy moıynynda jarqy­rat­ty. KSRO atynan qatysqan Stanıslav Poznıakov (10+5+2), Vladımır Nazlymov (10+3+2), Aleksandr Romankov (10+2+3), majarstandyq Pal Kovachtyń (10+2+0) qorjyndarynda 10 altynnan bar. Áıelder arasynda ıtalııalyq Marııa Valentına Vessalımen eshkim teńese almaıdy. HH ǵasyrdyń sońy men HHI ǵasyrdyń basynda baq synaǵan ol jeńis tuǵyryna 26 (16+6+4) már­te kóterildi. Majarstannyń myq­tysy Ilona Elek 18 (11+5+2) jarystan oljaly oraldy. Ol 1933–1956 jyldary jasyndaı jarqyldady. Jańa ǵasyr tabaldyryqtan atta­ǵan tusta asqan sheberligimen dú­ıim jurtty tánti etken Apenın túbegi­niń taǵy bir arýy Arıanna Errıgo 22 (10+7+5) dodada daralandy. 

Álem chempıonatynda jeńis tuǵyryna kóterilgender qatarynda elimizdiń de ókili bar. Ol – Rýslan Qurbanov. 31 jastaǵy Altaıdyń týmasy 2023 jyly Mılanda ótken jarystyń semser jattyǵýyn­da qola medalǵa qol jetkizdi. R.Qurbanov tek majarstandyq Mate Tamash Koh pen ıtalııa­lyq Davıde Dı Verolıden qalyp qoıdy. Ekinshi qola medaldy fransııalyq Romen Kanon ıelen­di. Rýslannyń Azııa oıyndarynyń ­úsh dúrkin júldegeri, qurlyqtyń ­tórt dúrkin chempıony, Dúnıejúzi­lik ýnıversıadanyń eki dúr­kin júldegeri degen ataqtary taǵy bar.  

Tbılısıde, ókinishke qaraı, jekelegen saıysta birde-bir jerlesimiz jeńis tuǵyryna kóterile almady. Esesine komandalyq jarysta jolymyz boldy. Quramynda Rýslan Qurbanov, Vadım Sharlaımov, Elmır Álimjanov, Kırıll Prohodov syndy saıypqyran­da­ry bar komandamyz jartylaı fı­nalǵa deıin barlyq qarsylasyn sy­pyra utty. Olardyń qataryn­da Reseı, Qytaı, Italııa sekildi myqty ujymdar boldy. Odan ke­ıin Japonııaǵa bir ǵana upaımen ese jiberdi. Úshinshi oryn úshin tartysta Fransııanyń noıandaryn 45:31 esebimen aıqyn utyp, qola medaldy oljalady.