Bul jádiger 1922 jyly Tashkent qalasynda jaryq kórgen Abaıdyń óleńder jınaǵy eken. Qundy týyndynyń mýzeı qoryna (shıfr – 4127) qabyldanǵan aktisinde: «Kitap. Abaı. Tańdamaly óleńder jınaǵy. 3-shi basylym. Túrkistan memlekettik baspasy. – Tashkent, 1922 j» dep jazylyp: «Kirlegen, sarǵaıǵan, qaraıǵan jerleri bar. Muqabanyń shetteri jáne kitaptyń betteri myjylǵan, jyrtylǵan», dep qosymsha aqpar berilipti.
Mýzeıge bul jádigerdi 2015 jyly 20 sáýir kúni, ıaǵnı uly aqynnyń týǵanyna 170 jyl tolý qarsańynda jáne mekeme qyzmetkerleri uıymdastyrǵan «Ulttyq murajaıǵa syı tartý» aksııasy aıasynda fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Negımov syıǵa tartqan eken. Oǵan dálel – kitaptyń birinshi jáne sońǵy betterinde S.Negımovtiń jeke móri basylypty.
Al kitaptyń jaryq kórý tarıhyna toqtalar bolsaq, Abaıdyń «Jıdebaı-Bórli» tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq mýzeı-qoryǵynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Meıramgúl Qaıranbaevanyń pikirinshe, bul kitap osy jyly (1922) úsh dúrkin jaryq kórgen. Alǵashqy ekeýi Qazan qalasynda basylyp, úshinshisi Tashkentte jaryq kórgen. Sol sebepti, kitaptyń tashkenttik nusqasynda «3-shi basylym» dep tur deıdi.
«Bul kitapty Tashkentte bastyryp júrgen tulǵalar kimder?» degen suraqqa Meıramgúl Seıitjaparqyzy: «Kitaptyń jaryq kórýine atsalysqan alash qaıratkerleri. Olar osy jyldary Tashkent qalasynda Názir Tórequlovtyń bastamasymen qurylǵan qazaq-qyrǵyz bilim komıssııasynyń músheleri bolýǵa tıis. О́ıtkeni, osy tusta Tashkenttegi «Túrkistan memlekettik baspasyn» N.Tórequlov basqaryp turǵan. Bul istiń atqarylýyna alash arysy Halel Dosmuhamedulynyń úlesi bar. О́ıtkeni bul tulǵa aqynnyń tańdamaly óleńder jınaǵy týraly pikir bildirgen», deıdi.
Kelesi kezekte qundy jádiger ádebıetshi ǵalym Serik Nyǵmetollaulynyń qolyna qalaı túsip júr degenge toqtalsaq: «Meniń týǵan jerim burynǵy Kókshetaý oblysy, Qyzyltý aýdany, «Bolshevık» sovhozy. Aýylda eskiniń jolyn ustaǵan aqsaqaldar kóp boldy. Sonyń biri bizge jamaǵaıyn týys Qabdesh Kálteńuly degen qarııa edi. Osy kisi qazaqtyń sóz ustaǵan myqtylary Abaı, Shákárim, Maǵjan qatarly qaıratkerlerdiń bárin oqyǵan, tipti keıbiriniń kitaby qolynda bar edi. Sonyń biri – óziń kórip otyrǵan Abaıdyń jınaǵy», dedi Serik aǵa.
– Abaıdyń jınaǵyn bizdiń áýlet kózdiń qarashyǵyndaı saqtaǵan eken. Joǵarydaǵy Qabdesh qarııa ózi ómirden ótkende kitapty jamaǵaıyn týysy, sóz tanıtyn inisi Jabar Áýlısheulyna tapsyryp ketipti. Bul kisi dúnıeden óter aldynda kitapty meniń ákem Nyǵmetollaǵa «Nyqa, seniń ulyń Almatyda oqyp júr. Myna kitapqa túbi ıe bolatyn adam sol. Soǵan ber» dep amanattapty. Bul 1970 jyldar shamasy bolsa kerek. Kitap osylaı ákemniń qolynda 1992 jylǵa deıin saqtalyp, ózi ómirden óterde maǵan amanattaǵan edi.
