Úkimet • 10 Qyrkúıek, 2025

Barlyq is-áreket eldiń ál-aýqatyn arttyrýǵa tıis

60 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn júzege asyrý máselesi qaraldy.

Barlyq is-áreket eldiń ál-aýqatyn arttyrýǵa tıis

Damýdyń 5 baǵyty

Úkimet basshysynyń orynbasary – Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Joldaýda alǵa qoıylǵan mindetter sheńberinde jumys birneshe baǵyt boıynsha jalǵasatynyn aıtty. Olar – jańa ınvestısııalyq sıkl, «Alatau City»-dy damytý, ınflıasııamen kúres, ımportqa táýeldilikti azaıtý, ekonomıkany yryqtandyrý jáne kásipkerlikti damytý.

«Memlekettiń ınvestısııalyq belsendilikti yntalandyrýy ekonomı­kalyq ósýdi jedeldetip, 2029 jylǵa qaraı ishki jalpy ónimdi eki eseleý maqsatyna jumys isteıdi. Úkimet jahandyq básekege qabilettiligi joǵary eksporttyq óndirister qurýǵa bolatyn avtomobıl, temirjol mashınalaryn jasaý, hımııa ónerkásibi jáne munaı-hımııa, sırek kezdesetin metaldardy qosa alǵanda mıneraldyq-shıkizat bazasyn tolyqtyrý, sondaı-aq agroónerkásiptik keshen ónimderin qaıta óńdeý sııaqty perspektıvaly baǵyttardy aıqyndady», dedi S.Jumanǵarın.

damý

Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»

 

Investısııa tartý júıesin jańartýǵa qadam

Prezıdent mejelegen mindetterdi oryndaý úshin elge tartylatyn ınvestısııalar aǵynyn arttyrý kerek. Memleket basshysy jańa ınvestısııalyq kezeńdi bastaý qajettigin aıtyp, Úkimetke 10 kún ýaqyt berdi. Sondyqtan qysqa merzimde ınvestorlarmen biryńǵaı ózara is-qımyl tetigin quryp, ınvestısııa tartý júıesin túbegeıli jańartýǵa qadam jasaý qajet. Investısııalar aıasynda tartylǵan árbir teńgege normatıvtik aktilermen jáne ońtaıly tájirıbemen bekitilgen myqty kepildikter usynylýy shart. Ekonomıkanyń joǵary tehnologııalyq salalaryna ınvestısııa tartý úshin arnaıy is-sharalar, onyń ishinde preferensııalar kózdeledi. Bul rette Úkimet basshysy basty is-áreketter tizbegin usyndy.

Prezıdent memlekettik sektordy reformalaý baǵytynda naqty usynystar daıyndaýdy tapsyrdy. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi memlekettiń ekono­mıkadaǵy úlesiniń naqty shegin jáne basqarýǵa qoıylatyn quqyqtyq talaptardy zańnamalyq turǵydan bekitýge tıis. Bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshileri qarajatty ýaqtyly ıgerýdi qamtamasyz etýi qajet. Qarjylyq tártipti kúsheıtip, bekitilgen bıýdjet parametrlerin qatań saqtaý men árbir teńgeni barynsha tıimdi paıdalanýǵa kúsh salý mańyzdy.

Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý aıasynda jasandy ıntellektini qoldana otyryp, salyq tóleý­shini servıstik súıemeldeý tetigin engizý jos­parlanýda. Qarjy mınıstrligi Sıfr­landyrý mınıstrligimen birge Mem­lekettik kirister komıtetiniń Derekterdi óńdeý ortalyǵyn qurýdy qamtamasyz etedi. Sıfrlandyrý mınıstrligi salyq jáne kedendik ákimshilendirý qyzmetterin kórsetý úshin atalǵan ortalyqty jasandy ıntellektige qatysty qajetti resýrs­tarmen qamtıdy.

Prezıdent shekaradaǵy ótkizý pýnktteriniń ınfraqurylymyn damytýǵa erekshe nazar aýdardy. Olar kólik-logıstıkalyq keshendi damytýdyń mańyzdy elementi bolyp sanalady. Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń syrtqy shekarasyndaǵy ótkizý pýnktterinde ótý ýaqyty 2 saǵattan 30 mınýtqa deıin qysqardy. Úkimet shekaradan ótý rásimderiniń barlyǵyn jetildirý boıynsha júıeli jumysty jalǵastyrady. О́tkizý pýktterinde jyldamdyq pen jaılylyq standartqa aınalýǵa tıis. Qarjy mınıstrligine Kólik mınıstrligimen, ákimdiktermen jáne Shekara qyzmetimen birge jyl sońyna deıin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń syrtqy shekarasyndaǵy 8 ótkizý pýnktin jańǵyrtýdy aıaqtaýdy tapsyrǵan Premer-mınıstr, keden beketteri aınalasyndaǵy ınfraqurylymdy – qoımalar men servıstik nysandardy damytý qajet ekenin eske saldy.

«Prezıdent Alataý qalasy men onyń erekshe mártebesine aıryqsha nazar aýdar­dy. Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Úkimetke tikeleı baǵynatyndaı etip, «Alataý qalasy týraly» Prezıdent Jarlyǵynyń jobasyn 5 kún merzimde pysyqtap, Úkimet apparatyna engizsin. Sondaı-aq Alataý qalasynyń quqyqtyq rejimine jáne ony basqarýǵa qatysty zańnamalyq aktilerdiń jobalaryn úsh aı merzimde ázirlesin. Sıfrlyq damý mınıstrligi bir aı merzimde úzdik halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, «Aqyldy qalalar» tujyrymdamasyn keńinen taratý boıynsha is-sharalardy ázirlesin», dedi Úkimet basshysy.

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jyl sońyna deıin óńirler ekonomı­ka­synyń ósýin qamtamasyz etý úshin áleýmettik-kásipkerlik korpora­sııa­lardyń fýnksııasy men ókilettikterin keńeıtip, olardy damý ınstıtýttaryna aınaldyrýdy kózdeıtin zańnamalyq túzetýler jobasyn Úkimet apparatyna engizedi.

 

«Digital Qazaqstan» tujyrymdamalyq qujaty daıyndalady

«Naqty sektorǵa qatysty Memleket basshysy Joldaýda barlyq salada jasandy ıntellekti men sıfrlandyrýdy engizýge basymdyq berdi. Jedel sharalar qabyldaý úshin sıfrlyq shtab quryldy, onyń aıasynda qazir birqatar sheshim qabyldanyp jatyr. Ony aldymyzda turǵan júıeli máselelerdi sheshý úshin odan ári paıdalanamyz. Sıfrlyq shtab qabyldaǵan barlyq sheshim múltiksiz oryndalýǵa tıis ekenin taǵy da atap ótkim keledi. Sıfrlyq damý mınıstrligi Parlamentte Sıfrlyq kodekstiń jáne «Jasandy ıntellekt týraly» zań jobalarynyń pysyqtalýyn jedeldetsin. Budan bólek, sıfrlandyrýdy jáne jasandy ıntellektini damytý jónindegi «Digital Qazaqstan» tujyrymdamalyq qujatyn ázirleýge kirisý kerek», deıdi O.Bektenov.

Onyń aıtýynsha, atalǵan qujat salanyń aldaǵy úsh jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttaryn qamtyp, jaýapkershiliktiń arajigin naqty bólip berýi qajet. Buǵan qosa, qujatta tıisti nátıjeler de kórinis tabýy kerek. Sondaı-aq Sıfrlandyrý mınıstrligi qaıta uıymdastyrý men Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligin qurý týraly Prezıdent Jarlyǵynyń jobasyn engizýge tıis. Atap ótetin jaıt, jappaı sıfrlandyrý jańa salalyq vedomstvoǵa ǵana qatysty emes. Barlyq salalyq memlekettik organdar men óńirlerdiń basshylaryna da jaýapkershilik júktelmek.

Prezıdent óńdeý ónerkásibine tyń serpin berip, osy baǵytta júıesiz júrgizilip jatqan qoldaý sharalaryn retke keltirýdi tapsyrdy. Osy oraıda О́nerkásip mınıstrligine Ulttyq ekonomıka mınıstrligimen, «Báıterek» holdıngimen birlesip, bir aı merzimde bytyrańqy jáne qaıtalanatyn tásil­derdi alyp tastap, óńdeý ónerkásibin qol­daý sharalarynyń biryńǵaı júıe­lengen is-sharalar paketin ázirleý tapsyryldy. Arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarǵa kóp úmit artylǵanyna qaramastan, atalǵan quraldardyń óńir ónerkásibin damytýǵa qosqan úlesteri qoıylǵan mindetterge sáıkes kelmeıdi.

«Ákimshilendirý men ınvestorlar tartýdyń jańa tásilderi esebinen arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń tıimdiligin arttyrý qajet. О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi eki aı merzim ishinde arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardy basqarýdy jeke, sonyń qatarynda sheteldik kompanııalarǵa berý múmkindigin qarastyra otyryp, olardy basqarý tásilderin ózgertý boıynsha usynystar daıyndasyn», dedi Premer-mınıstr.

Jańa turǵyn úı qurylysynyń qar­qynyn arttyryp qana qoımaı, olardyń sapasyna da basa mán berý – mańyzdy mindet. Osy rette jasandy ıntel­lektini qoldana otyryp, ǵımarattardy aq­parattyq modeldeý quralyn qol­danǵan jón bolmaq. О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligine jyl sońyna deıin qurylys boıynsha Biryńǵaı aqparattyq júıeni iske qosý júkteldi. Sondaı-aq mınıstrlik Qurylys kodeksiniń jobasyna qatysty barlyq máseleni depýtattyq korpýspen jedel pysyqtaýǵa tıis.

«Memleket basshysy kómirsýtegi shıkizatyn tereń óńdeıtin birqatar ozyq jobany júzege asyrý, sonyń ishinde Atyraýda gaz-hımııa keshenin, Pavlodarda suıytylǵan tabıǵı gaz óńdeıtin kásiporyndy iske qosý qajet­tigin atap ótti. Barlyq jobany bel­gilengen merzimde ýaqtyly iske qosý úshin sharalar qabyldaý qajet. Ener­ge­tıka mınıstrligi «Samuryq-Qazyna» qorymen birlesip, eki aı ishinde jańa ınvestısııalyq jobalar úshin gazdy uzaqmerzimdi kepildi túrde jet­kizýdi qamtamasyz etý tetigin ázirleı­di. Búginde elimiz energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq ınfra­qury­lymyn basqarýdyń jańa modelin quryp jatyr. Ol tarıfter ósken sa­ıyn kórsetiletin qyzmetterdiń senimdi­ligi men sapasyn kóteredi. Bul, árıne, salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrýǵa yqpal etedi», dedi Premer-mınıstr.

 

Áleýmettik kodekske aýdıt tetikteri enedi

Áleýmettik blok boıynsha, Eńbek mı­nıstrligi múddeli memlekettik organ­darmen jáne ákimdiktermen birlesip, osy jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin áleý­met­tik qoldaý sharalarynyń barlyq óńirge arnalǵan biryńǵaı standartyn ázirleıdi.

«Biz áleýmettik ádildikti saqtap, masyldyq pıǵyldy azaıtý úshin sharalar qabyldaımyz. Úkimettiń mindeti – barlyǵyna birdeı jaǵdaı jasaý, al azamattar jumys istep, ózin jáne otbasyn asyraýǵa umtylýy kerek. Sıfrlandyrý mınıstrligimen birlesip, osy jyldyń 1 qarashasyna deıin Eńbek mınıstrligi janyn­daǵy Áleýmettik salanyń biryń­ǵaı sıfr­lyq platformasyn engizý qa­jet. Sondaı-aq memlekettik organdar Áleý­­­mettik kodekske áleýmettik aýdıt tetik­­terin engizýdi kózdeıtin ózgerister men to­­lyqtyrýlar engizý jónindegi zań jo­ba­­synyń jedel kelisilýin qamtamasyz et­sin», dep tapsyrma berdi Premer-mınıstr.

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi múdde­li memlekettik organdarmen birlesip, bir apta ishinde Memleket basshy­sy­nyń Joldaýyn iske asyrý jónin­degi jalpyulttyq jospar jobasyn ázirlep, ony kelesi otyrysqa shyǵarýǵa mindetteldi.

«Jalpyulttyq jospardyń árbir tarmaǵynyń ýaqtyly oryndalýyna monıtorıng júrgizý úshin ıntellektýal­dyq sıfrlyq quraldar men tetikterdi qoldaný qajet. Úkimet qabyldaıtyn barlyq shara men qadamdar azamat­tarymyzdyń turmys deńgeıi men ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalýǵa tıis», dedi O.Bektenov. 

Sońǵy jańalyqtar