Pikir • 13 Qyrkúıek, 2025

Yntymaqty nyǵaıtatyn jıyn

40 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Búgingi tańda álemniń kóptegen elinde dinı alaýyzdyq, ekstremızm men radıkalızm saldarynan qoǵamda turaqsyzdyq týyndap otyr. Mundaı jaǵdaıda árbir memlekettiń eń bas­ty maqsaty – el ishindegi beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý. Osy turǵydan alǵanda, dinı turaqtylyq – memlekettiń tutastyǵy men órkendeýiniń negizgi sharty.

Yntymaqty nyǵaıtatyn jıyn

Sýret: aikyn.kz

Dinı turaqtylyq – qo­ǵam­daǵy ártúrli dinı se­nim ókilderiniń ózara syılastyqta, beıbit ómir súrýi, dinı negizdegi qaqtyǵystardyń, alaýyzdyq pen arazdyqtyń bolmaýy. Bul uǵym dinaralyq kelisimdi, dinı saýattylyqty jáne memleket pen din arasyndaǵy tepe-teńdikti bildiredi. Qoǵamda birlik pen kelisim ornasa, el ishinde bólinýshilik pen kıkiljiń bolmaıdy. Dinı alaýyzdyq – kez kelgen mem­lekettiń tutastyǵyna tónetin úlken qaýip. Sondyqtan dinı turaq­tylyq – eldiń birtutastyǵyn saq­taýdyń mańyzdy faktory. Qoǵam tynyshtyǵy – damýdyń alǵy­sharty. El ishinde beıbit ómir men kelisim bolsa, ekonomıka ósip, bilim men mádenıet damıdy. Ishki turaq­tylyq – sheteldik ınvestısııa men halyqaralyq senimniń negizi. Jastardy teris aǵymdardan qorǵaý úshin radıkaldy uıymdar qyz­metiniń aldyn alý mańyzdy. Dinı saýattylyq pen durys tárbıe jas­tardy jat aǵymdarǵa ketýden qorǵaıdy.

Áleýmettik ádilettilik pen tole­­rant­tylyq – basty ustany­­­my­myz. Túrli din ókilde­riniń teń quqyqta ómir súrýi qoǵam­da ádi­letti nyǵaıtyp, ózara syı­lastyqty arttyrady. Bul – kóp­etnosty elder úshin úlken jetistik. Bul turǵyda elimiz álemge dinı kelisim men beıbitshilik úlgisin kórsetip otyr. Túrli din men ult ókilderi ózara tatýlyqta ómir súrip keledi. Bunyń bir jarqyn dáleli – Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi elimizdiń beıbitsúıgish saıasatyn áıgiledi. Bul forým alǵash ret 2003 jyly Astana qalasynda uıym­­dastyrylyp, sodan beri ár úsh jyl saıyn turaqty túrde ótip keledi. Osyndaı jahandyq deńgeıdegi dinı jáne rýhanı kóshbasshylardyń basyn qosý  eli­mizdiń yntymaqshyl, kelisim orna­týshy memleket ekenin kórse­te­di. Ári halyqaralyq arena­daǵy bede­­­limizdi arttyrady.

Sezdiń ótýi qazaq qoǵamynda dinı jáne etnostyq kelisimniń qalyp­tasqanyn dáleldeıdi. Mem­leket turǵyndary túrli dindi us­­tan­­­­ǵanymen, beıbit qatynas pen birlikte ómir súrip jatyr. Bul qoǵam ishindegi rýhanı tu­raq­­­ty­lyqtyń nyǵaıýyna, ur­paq tár­­bıesine jáne ulttyq bir­lik­ti saq­­taýǵa oń yqpal etedi. Kún tár­ti­binde jıi kóteriletin máse­le­­niń biri – dinı ekstremızm men radıkalızmge qarsy kúres. Álemdik din kósh­basshylary bul taqyrypta óz úndeýlerin jarııa­lap, adamzatty beıbit ómirge, tó­zim­­dilikke shaqy­rady. Bul eli­miz­­ge ǵana emes, búkil álemge ty­nysh­­­tyq pen qaýip­­sizdikti ny­ǵaı­týdyń jolyn usy­nady.

Osyndaı úlken is-shara barysynda shetelden kelgen kóptegen delegasııa, BAQ ókilderi men qo­naq­tar eldiń mádenıetin, tarıhyn, dinı tatýlyǵyn kóredi. Bul Qa­zaq eliniń týrıstik tartym­dy­ly­­ǵyn arttyryp, álemge ashyq el ekenin dáleldeıdi. Dinı qaýym­dar arasyndaǵy ózara tú­sinis­tik pen syılastyqty ny­ǵaı­­týǵa úles qosady. Dinder ara­syn­daǵy or­­taq qun­dylyqtardy alǵa shyǵa­rý arqyly adamdar arasynda tó­zim­dilik pen dıalog mádenıeti qa­lyptasady. Bul búgingi jahan­dyq saıası jaǵdaıǵa baılanysty asa qajet qasıettiń biri. Ulttyq múd­dege de, álemdik qaýipsizdikke de qyz­­­met etetin mańyzdy tarıhı bas­tama.

 

Rústem SABYRJANULY,

Atyraý oblysy Din isteri basqarmasynyń basshysy