Foto: sportpress.kz
4,5 mıllıonnan astam bala profılaktıkalyq tekserýge barady. Shamamen 1,5 mıllıon bala ulttyq ekpe kúntizbesine sáıkes ımmýndaýdan ótedi. Balalarǵa medısınalyq kómek memleket kepildik berilgen kólem, mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý sheńberinde tegin kórsetiledi. Mektep jasyndaǵy balalardyń densaýlyǵy da árkez nazarda.
Ana men bala densaýlyǵy salasyna baǵyttalǵan júıeli strategııa men eleýli ınvestısııalardyń arqasynda elde bala óliminiń kórsetkishi eń tómen deńgeıge túsken. Perınataldyq ortalyqtar bazasynda neonataldyq hırýrgııa bólimsheleriniń tósek qory 20%-ǵa ulǵaıdy. Bul jyl saıyn týa bitken kemistigi bar shamamen 1500 jańa týǵan sábıge operasııalyq em júrgizýge múmkindik berip otyr. Operasııanyń 40%-y endobeınehırýrgııalyq ádispen jasalady. Sonyń nátıjesinde operasııadan keıingi sábılerdiń ómirsheńdigi 88%-dan 93%-ǵa artyp, ólim 15%-ǵa tómendegen.
Búginde elimiz Ortalyq Azııada neonataldyq kómekti uıymdastyrý standartyn bekitken alǵashqy jáne jalǵyz memleket. Ondaǵy basty qaǵıdat – reanımasııa bólimshelerinde 1 meıirger – 1 jańa týǵan nárestege qatynasyn saqtaý. Elimizde neonatologtar men meıirgerlerdiń qýatty onlaın-kásibı qaýymdastyǵy quryldy. Bul – Mońǵolııa, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Tájikstannan kelgen sarapshylardy qosa alǵanda, 1000-nan astam mamandy biriktiretin qýatty bilim berý platformasy. 2008 jyldan bastap otandyq dárigerler salmaǵy 500 grammnan asatyn jańa týǵan nárestelerdi ómirge beıimdeýdi qolǵa aldy. Perınataldyq ortalyqtardyń bazasynda neonataldyq hırýrgııanyń tósek qory 20%-ǵa ulǵaıdy. Balalarǵa onkogematologııalyq kómek júıesi qarqyndy damyp keledi. Sıtologııa men ımmýnogıstohımııadan bastap PET-tomografııa, molekýlalyq-genetıkalyq tehnologııalarǵa deıingi zamanaýı dıagnostıkalyq ádisterdiń tolyq spektri engizildi.
Emsharalar túgel halyqaralyq hattamalarǵa sáıkes júrgiziledi. Polıhımıoterapııa, sáýlelik terapııadan bólek, hırýrgııa men gemopoezdik diń jasýshalaryn transplanttaý múmkindigi bar. Bul allogendi, aýtologty, gaploıdentıkalyq ádisterdi qamtıdy. 2013 jyldan beri 515 balaǵa transplantattaý júrgizilgen. Onyń ishinde 28-i halyqaralyq donorlar tirkeliminen (Reseı, Germanııa, Polsha) alynǵan týystyq emes donorlardyń arqasynda iske asty. Innovasııalyq tásilderdiń – ıntraarterııalyq hımıoterapııa, «ósetin» endoprotezderdiń 3D-modeldeý tehnologııasy, targettik ımmýnoterapııanyń arqasynda balalardaǵy onkologııalyq aýrýlar jónindegi jalpy ómirsheńdik 70%-dan asqan.
Elimizdegi jetekshi klınıkalardyń bazasynda balalar densaýlyǵyn saqtaýǵa qatysty tásilder únemi jetildirilip, jańa tehnologııalar men dıagnostıkalaý, emdeýdiń zamanaýı ádisteri engiziledi. Mysaly, bıyl 1–3-dárejeli estý qabileti buzylǵan balalardy estý apparattarymen, sóıleý prosessorlaryn aýystyrýmen qamtamasyz etýge múmkindik beretin jańa zańnamalyq normalar qabyldandy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ár balanyń deni saý bolyp, sapaly medısınalyq kómekpen qamtylýyna barynsha qaraılasyp keledi. Balaǵa qamqorlyq olardyń densaýlyǵyn nyǵaıtýdan bastalady.
