Oral – Beıjiń: 14 irgeli joba júzege asady

Ekijaqty tıimdi kelisim

Batys Qazaqstan oblysy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, óńir basshysy bastaǵan batysqazaqstandyq toptyń Qytaıǵa sapary óte nátıjeli boldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes eki el arasyndaǵy kásipkerlik baılanys nyǵaıyp keledi. Kórshi memlekettiń ınvestorlary energetıka, aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý syndy birqatar mańyzdy salaǵa jalpy quny 134 mıllıard teńgeden astam qarjy salýǵa nıetti. Bul baǵytta eki jaqty naqty kelisim bar. Endi sanaýly kúnnen keıin eki zaýyttyń qury­lysy bastalady. Oǵan qajetti qural-jab­dyq tıelgen konteınerlerdiń alǵashqy legi Qytaıdyń Veıfan qalasynan Aqjaıyqqa jóneltildi. Zaýytqa qajet­ti qondyrǵylardyń alǵashqy partııa­syn tıeý rásimine Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi N.Tóreǵalıev bastaǵan delegasııa arnaıy qatysty.

«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev QHR Tóraǵasy Sı Szınpınmen kezdeskende «Qytaı – Qazaqstannyń eń iri saýda seriktesi. Ortaq iri jobalarymyz júzege asyrylyp jatyr», degen bolatyn. Sonyń ishinde Batys Qazaqstan oblysynda óndirilgen ónimderdi Qytaı naryǵyna shyǵarý da negizgi maqsa­ty­myz­dyń biri. Memleket basshysy atap ót­­kendeı, biz shıkizatqa táýeldi bolmaı, óńdeý ónerkásibin, aýyl sharýa­shy­lyǵyn, óndiristi damytýǵa erekshe mán berip otyrmyz. Bul jobalar óńir ekono­mıkasynyń damýyna eleýli serpin beredi», dedi N.Tóreǵalıev.

Josparǵa sáıkes arnaıy ındýstrııa­lyq aımaqta aldymen qýaty 34 megavatt bolatyn gaz elektr stansasy salynady. Joba keıingi óndiris oryndaryn turaqty energııamen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Sonymen qatar munaı katalızatorlaryn qaıta óńdeý zaýytynyń qurylysy bastalady.

Oblysta josparlanǵan 14 jobanyń bárin bir konsorsıým atqarady. Qura­myndaǵy birneshe kompanııa energetıka salasyn ǵana emes, agrotehnıka, munaı, qurylys, densaýlyq saqtaý sala­­laryn da ınvestısııalaıdy. Batys­qazaqstandyq jumysshy top Shandýn provınsııasyndaǵy keshendi aralap, tyń tehnologııamen tanysty.

Qytaılyq «VEGA Power» kompa­nııasynyń bas dırektory Ge Szıan Aqjaıyqtaǵy joba kezeń-kezeńimen júzege asyrylatynyn, alǵashqy kezeńde 30 mıllıon AQSh dollary kóleminde ınvestısııa salynatynyn atap ótti. Joba tolyq júzege asqanda 10-nan astam ónim túri shyǵarylady.

Oblys ákiminiń aıtýynsha, ınves­torlar óńirde tirkelip, salyq túsimi jergilikti bıýdjetke baǵyttalýǵa tıis. Jergilikti kadrlar jumysqa ornalas­tyrylady, bolashaq mamandardy oqytý ınvestor qarajaty esebinen júrgiziledi.

Budan bólek, oblys medısına salasynda da Qytaımen baılanysty nyǵaıtady. Oraldyq delegasııa «iKang Guobin Checkup Center» emhanasyna baryp, Qytaıdyń densaýlyq saqtaý júıesindegi zamanaýı ádistermen, medı­sınalyq qyzmet kórsetýdiń ınnova­sııalyq úlgilerimen tanysty.

Aıta keteıik, kezdesýler elimizdiń QHR-daǵy elshiliginiń qoldaýymen uıymdastyryldy. Bıylǵy alǵashqy jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıyn­sha Batys Qazaqstan oblysy tikeleı sheteldik ınvestısııalar kólemi jóninen respýblıkada 3-orynda tur.

Seriktestik kópiri

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Memlekettiń ınvestısııasy men jeke bıznestiń iri bastamalaryna birdeı nazar aýdarý qajet. Iri ınvestorlarmen qatar, orta jáne shaǵyn ınvestorlarmen de tyǵyz baılanysta jumys isteý kerek», degen bolatyn. Qytaıdyń Nankın qalasynda Batys Qazaqstan oblysy­nyń «Aqjaıyq» áleýmettik-kásipker­lik korporasııasynyń ınvestısııa jáne saýda ókildigi resmı túrde ashyldy. Oǵan oblys ákimi Narıman Tóreǵalıev bastaǵan resmı delegasııa qatysty.

Elimizde óńirlik deńgeıde ashylǵan alǵashqy sheteldik ınvestısııalyq ókildik Ortalyq Azııa-Qytaı yntymaq­tastyq ortalyǵy ǵımaratynda ornalas­qan. Jańa qurylym Aqjaıyq óńiri men Qytaı kásipkerleri arasynda tikeleı iskerlik baılanys ornatýǵa múmkindik beredi.

«Bul – ekijaqty yntymaqtastyqty jańa deńgeıge kóteretin strategııalyq bas­tama. Investorlar Batys Qazaqstan oblysy týraly qajetti aqparatty osy jer­­den taýyp, bolashaq jobalardy júze­­ge asyrý merzimi aıtarlyqtaı qysqa­ra­dy dep senemin», deıdi qytaılyq «SOHO» kompanııasynyń bıznes jónin­degi hat­shysynyń orynbasary Vý Sıýn Iýı.

Keńse resmı ashylǵan soń N.Tóreǵa­lıev birqatar qytaılyq kompanııa ókilimen kezdesti. Jıynda Aqjaıyq óńiriniń ınvestısııalyq áleýeti tanys­tyrylyp, naqty jobalarǵa qatysty kelissózder ótti. Nátıjesinde, qytaılyq tarap eki iri óndiris ornyn salýǵa qyzyǵýshylyq tanytty. Onyń biri – turmystyq qaldyqty qaıta óńdeý zaýy­ty bolsa, ekinshisi – kıik múıizinen dári­lik ónimder shyǵaratyn kásiporyn.

«Batys Qazaqstan oblysy men Szıansý provınsııasynyń arasyndaǵy seriktestik ózara senim men naqty iskerlik baılanysqa negizdelip otyr. Biz barlyq qajetti qoldaýdy kórsetýge daıynbyz. Týyndaıtyn kez kelgen máse­le jeke baqylaýymda bolady», dedi N.Tóreǵalıev.

Qytaılyq ınvestorlar BQO usynǵan jobalarǵa erekshe qyzyǵyp otyr. Olar kıiktiń etin tereń óńdep, múıizinen dári-dármek, etinen taǵam, terisinen kıim óndirisin jolǵa qoıýǵa nıetti. Sony­men qatar turmystyq qaldyqty óńdeý arqyly qaıta paıdalanýǵa jaramdy ónimder shyǵarý da josparda bar.

«SOHO» holdınginiń vıse-prezıdenti Dın Haıdyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqyt­ta eki jumys toby Batys Qazaqstanǵa kelip, jobalardyń júzege asyrylý múm­kin­digin zerdeleıdi. «Bir top kıik etin óń­deý ­salasyn, ekinshi top turmystyq qal­dyq­ty suryptaý, óńdeý baǵytyn zertteıdi. ­Bul iske ǵylymı zertteý ınstıtýt­tary­nyń mamandaryn da tartamyz. Zaýyttyń kólemi men qýaty jergi­lik­ti shıkizat qory men óndiristik áleýet­ke baılanysty anyqtalady», dedi ol.

Sapar aıasynda Qazaqstan delegasııa­sy «ChinaGaz» kompanııasyna baryp, energetıkalyq kásiporynnyń zamanaýı tehnologııasymen tanysty. Qytaılyq tarap Oral qalasynda jańa jylý elektr magıstralin salý jónindegi óz usynysyn bildirdi.

Batys qaqpanyń ekinshi tynysy

Sapar barysynda batysqazaqstandyq delegasııa músheleri Qytaıdyń Beıjiń, Nankın qalalarynda bolyp, álemdik deńgeıdegi alpaýyt kompanııalarmen kelissóz júrgizdi. Qol qoıylǵan memorandýmdar aıasynda óndiris, saýda, jasyl energetıka, medısına, bilim, logıstıka salalarynda birlesken jobalar júzege asady. Bul jerdegi basty baǵyt – oblys aýmaǵynda óńdeý kásiporyndaryn damytý.

«Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes ásirese óńdeý ónerkásibine ınvestısııa tartýǵa basa nazar aýdaryp kelemiz. Qytaılyq áriptestermen osy jobalardyń iske asýyn jedeldetý baǵytynda naqty máselelerdi talqyladyq», deıdi N.Tóreǵalıev.

Joǵaryda Oral qalasynda jańa jylý elektr stansasy salynatynyn aıttyq. Bul jobany Qytaı tarapy tolyqtaı óz qarajatyna júzege asyrýǵa nıetti. Qazirde zerdeleý jumystary bas­talyp ta ketti.

Jalpy, eki el arasyndaǵy iskerlik baılanysty damytý kezinde erekshe eskeretin bir jaıt – iske jergilikti jumys kúshin tartý men kadr daıarlaý máselesi. О́ńir basshysy bul máselege basa nazar aýdaryp otyr. Qytaılyq ınvestorlar óndiris oryndaryna zamanaýı tehnologııany meńgergen jergilikti mamandar qajet ekenin aıtady. Osyǵan oraı taraptar birlesken qazaq-qytaı bilim berý baǵdarlamasyn iske asyrýǵa ýaǵdalasty. Qazaq jastaryn oqytýǵa qajetti qarajat ınvestorlar tarapynan bólinedi.

Kelissózder kezinde oblys aýmaǵyn­da quny 17 mlrd teńgege baǵalana­tyn logıstıkalyq hab salý usynysy qaraldy. Joba tranzıttik júk tasy­malyn qamtamasyz etýge, kólik-logıs­tıka ınfraqurylymyn damytýǵa baǵyttalǵan.

Sonymen qatar Beıjiń qala­syn­da Batys Qazaqstan oblysy «Aq­jaıyq» áleýmettik-kásipkerlik korpora­sııa­synyń ekinshi ınvestısııa­lyq jáne saý­da ókildigi ashyldy. О́kildik aımaq pen Qytaı arasyndaǵy bıznes-baılanys­tardy nyǵaıtyp, tikeleı seriktestikke jol salady.

Beıjińdegi kelissózder barysynda quramynda 22 holdıngtik, 7 enshiles kompanııasy bar, jyldyq tabysy 4,5 mıllıard ıýannan asatyn «Beijing Jinyi Yuanfang» holdıngimen de strategııalyq áriptestik ornatyldy. Holdıng oblysqa birqatar salaǵa – óndiristen bastap, medısına, bilimge deıin ınvestısııa quıýǵa daıyn ekenin málimdedi.

Batys Qazaqstan oblysynyń Qytaı­men ornatqan jańa kelisimderi óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna aıtarlyqtaı úles qosady. Bul – tek qujat júzindegi josparlar emes, naqty ınvestısııa tartýǵa, jumys oryndaryn ashýǵa, zamanaýı óndiris oryndaryn iske qosýǵa baǵyttalǵan qaryshty qadam. Endigi jerde jobalardyń tıimdi ári ýaqtyly oryndalýy – basty mindet.

Batys Qazaqstan oblysy – elimiz­diń Eýropa bóliginde ornalasqan, «batys qaqpa» sanalatyn erekshe óńir. Qytaılyq ınvestorlarmen jasalǵan sońǵy kelisimderdiń nátıjesinde Aqjaıyq ólkesiniń ekinshi tynysy ashylyp, el damýyna erekshe serpin beredi.

Batys Qazaqstan oblysy