Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, búginde halyqty áleýmettik qorǵaý salasynda 35 myńnan astam maman jumys isteıdi. Olardyń ishinde medısına qyzmetkerleri, arnaıy pedagogter, áleýmettik qyzmetkerler bar. Áleýmettik qoldaý salasyndaǵy kásibı maman memleket pen áleýmettik qoldaýǵa muqtaj azamattar arasynda dáneker rólin atqarady. Qyzmetiniń negizgi muraty – adamdarǵa qamqorlyq jasaý. Elimizde zeınetaqymen qamsyzdandyrý, áleýmettik saqtandyrý, áleýmettik kómek, eńbekti qorǵaý, jalaqy, jumys mólsherlemesi júıesi, halyqty jumyspen qamtýǵa qatysty túrli baǵdarlama bar.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıyl-ǵy Joldaýynda óńirlerdegi áleýmettik turǵydan osal toptaǵy azamattarǵa bólinetin áleýmettik tólemderdi birizdendirý kerektigin aıryqsha atap ótti. Memleket tarapynan beriletin járdemaqylar men tólemderdiń san alýandyǵy keıde túsiniksizdik, qıyndyq týǵyzady. Sol turǵyda olardy birizdendirý – ýaqyt talabyna saı tıimdi sheshim. Tólemderdiń biryńǵaı tártippen júzege asýy azamattar arasyndaǵy áleýmettik ádilettilikti arttyrady. Barshaǵa ortaq, ashyq ereje ornaıdy. Sıfrlyq baza arqyly avtomattandyrylǵan, jeńildetilgen rásim júıesi iske asady. Qaıtalanatyn nemese tıimsiz tólem túrleri qysqartylyp, qarjy naqty muqtaj azamattarǵa baǵyttalady. Elektrondy úderisterdiń arqasynda tólemniń taǵaıyndalýy men berilýi tolyǵymen baqylaýda bolady.
Turǵyndardy áleýmettik qoldaýdyń eń basty úlgisi – ataýly áleýmettik kómek (AÁK). Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń málimetinshe, 2025 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha ataýly áleýmettik kómek (AÁK) 51 myń otbasyndaǵy 274,4 myń adamǵa 24,6 mlrd teńge somasynda taǵaıyndalǵan. Bul maqsatqa bıýdjetten 98,4 mlrd teńge qarastyrylǵan. AÁK-tiń negizgi mindeti – aqshalaı tólem túrinde qoldaýdy júzege asyrý, otbasynyń eńbekke qabiletti múshelerin jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna tartý arqyly otbasyn qıyn ómirlik jaǵdaıdan shyǵarý.
2024 jyly 1 qańtardan bastap elimizde zııandy eńbek jaǵdaılarynda uzaq ýaqyt jumys istegen adamdarǵa arnaýly áleýmettik tólem (AÁT) engizilgeni belgili. 2025 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha 5387 azamatqa AÁT taǵaıyndalǵan. Áleýmettik tólem taǵaıyndaýǵa jalpy 5468 adam ótinish bildirgen.
Soǵys jáne eńbek ardagerleri de keń kólemdi áleýmettik qoldaýǵa ıe. 2025 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha elimizde 79 313 ardager turady, onyń ishinde Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń 86 ardageri, soǵys ardagerlerine teńestirilgen 16 556 ardager, 26 587 basqa memleketterdiń aýmaǵyndaǵy urys qımyldarynyń ardagerleri, 36 084 soǵys jyldaryndaǵy tyl eńbekkerleri bar. 2025 jyly atalǵan sanattardaǵy azamattarǵa 12,6 mlrd teńge somasynda arnaýly memlekettik járdemaqy tólengen. Osy maqsattarǵa 17 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Áleýmettik qorǵaý salasyn damytý jónindegi Ulttyq ǵylymı ortalyqtyń bas dırektory Qanat Tezekbaevtyń aıtýynsha, balalarǵa arnalǵan ońaltý jumysy erekshe nazarda. Esepti kezeńde el kóleminde 8 983 adamǵa kúrdeli protezdik-ortopedııalyq buıymdar berilgen. Kohlearlyq ımplantasııadan keıingi estý protezdeýi men estý-sóıleý ońaltýynyń keshendi qyzmetterimen 1,8 mlrd teńge somasyna 1 045 adam qamtylǵan. Bul sharalar estý qabileti buzylǵan balalardyń tolyqqandy damýyna, qoǵamǵa beıimdelýine jol ashady.
«Qazaqstan halqyna» qorymen birlesip júzege asyrylyp jatqan «Múgedektigi bar
balalardy úı jaǵdaıynda ońaltý» qanatqaqty jobasy da óz jemisin berip keledi. Qazirgi tańda ońaltýdyń ınnovasııalyq-tehnıkalyq quraldaryn qoldanýshynyń jalpy sany – 403 bala, olardyń ishinde: 328 bala – úı jaǵdaıynda, 13 bala – oqytý kezeńinde, 62 bala úı jaǵdaıynyń bolmaýyna baılanysty ońaltý ortalyqtarynda ońaltýdan ótip jatyr», deıdi Q.Tezekbaev.
Sonymen qatar ortalyq ǵylym, bilim jumystaryn belsendi júrgizip keledi. Áleýmettik sala mamandaryna arnalǵan oqytý uıymdastyrylyp, 1902 áleýmettik qyzmetkerdiń kásibı biliktiligi tanyldy.
Sala qyzmetkerlerin yntalandyrý maqsatynda jyl saıyn «Áleýmettik qorǵaý júıesiniń úzdik qyzmetkeri jáne úzdik áleýmettik joba» baıqaýy ótkizilip turady. Qatysýshylar ózderiniń eńbek jolyn, qamqorlyǵyndaǵy jandarmen qarym-qatynasyn, bolashaqqa josparlaryn, osynaý kúrdeli jumysty otbasylyq ómirmen qalaı úılestirip júrgenin baıandaıdy, komıssııa talqysyna salady. Qorytyndysy kásibı mereke qarsańynda shyǵady.
Qoǵamnyń qalypty damý barysy kóp rette halyqtyń áleýmettik qorǵalýy men áleýmettik kepildik deńgeıine baılanysty. Áleýmettik turǵydan osal kópbalaly otbasylar, múgedektigi bar azamattar, jalǵyzbasty analar, az qamtylǵandardy qashanda erekshe qoldaý qajet. Bul topqa bólinetin kómekterdi naqty, ádiletti ári júıeli túrde rettep otyrý – áleýmettik turaqtylyqtyń kepili, memlekettiń halyq aldyndaǵy jaýapkershiliginiń aıqyn kórinisi.
