Alqaly jıyn barysynda elimiz Bas konferensııa bıýrosyna saılanyp, IýNESKO-nyń 2025–2029 jyldarǵa arnalǵan úkimetaralyq gıdrologııalyq baǵdarlamasy keńesiniń quramyna qaıta endi. Sondaı-aq Qazaqstan Dúnıejúzilik mura týraly konvensııaǵa qatysýshy memleketterdiń 25-shi Bas assambleıasynyń vıse-prezıdenti bolyp saılandy (2023–2027 jyldary Dúnıejúzilik mura komıteti quramyndaǵy jumysy jalǵasqan jaǵdaıda). Bul oqıǵa elimizdiń IýNESKO jumysyna belsendi qatysýshy jáne senimdi seriktes ekenin aıqyndaıdy.
Birqatar qararlar men bastamalarǵa avtorlyq jáne teń avtorlyq jasaǵan Qazaqstan konferensııanyń nátıjeliligine aıtarlyqtaı úles qosty. Ásirese elimizdiń bastamasymen jáne 70 memleket teń avtorlyq jasaǵan «IýNESKO isteri jónindegi ulttyq komıssııalarmen jáne olardyń arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý týraly» qarardyń qabyldanýy basty jetistikterdiń birine aınaldy.
Aıta keteıik, Bas konferensııanyń 31 qazandaǵy plenarlyq otyrysynda Qazaqstannyń Memlekettik keńesshisi, IýNESKO jáne ISESKO isteri jónindegi ulttyq komıssııa tóraǵasy Erlan Qarın sóz sóıledi. Ol Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli sıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıqyndalǵan memlekettik saıasattyń negizgi basymdyqtary týraly aıtyp, sıfrlandyrýdyń, bilim men ınnovasııanyń ornyqty damýdaǵy mańyzyn atap ótti. IýNESKO-nyń jasandy ıntellektini qoldanýdyń etıkalyq qaǵıdattaryn ilgeriletýdegi jetekshi róli jáne osy taqyryp boıynsha IýNESKO ádistemesi («Readiness Assessment Methodology – Daıyndyqty baǵalaý ádistemesi») negizinde Qazaqstanda júrgizilip jatqan keshendi zertteý týraly erekshe aıtyldy.
Sondaı-aq Erlan Qarın IýNESKO Bas dırektory Odre Azýlemen kezdesip, oǵan Qazaqstan men Uıym arasyndaǵy kópjylǵy nátıjeli yntymaqtastyq úshin alǵys bildirdi. Seriktestikti nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin oǵan Qazaqstan Prezıdentiniń sheshimine sáıkes berilgen II dárejeli «Dostyq» ordenin tabystady.
Al 4 qarashada Qazaqstan delegasııasy Túrki mádenıeti jáne murasy qorynyń jańa basylymdarynyń, atap aıtqanda, «Túrki áleminiń mádenı kody» katalogi jáne «Túrki folklorynyń murasy» antologııasynyń Bas konferensııa alańynda ótken tusaýkeserine qatysty. Is-shara sheńberinde IýNESKO-nyń 43-shi Bas konferensııasynyń qararymen Dúnıejúzi túrki tilderi kúni 15 jeltoqsanǵa, kóne túrki jazýynyń ejelgi eskertkishi – Orhon jazbasy oqylǵan kúnge belgilendi. Bul sheshim túrki halyqtarynyń álemdik mádenı jáne tildik áralýandyqqa qosqan úlesin moıyndaýdyń nyshanyna aınaldy.
Odan bólek, elimiz Bas konferensııanyń «Kóshpeliler murasynyń halyqaralyq kúnin jarııalaý týraly» qararynyń teń avtory boldy. Ol kóshpeli halyqtardyń álemdik mádenı muraǵa qosqan eleýli úlesiniń moıyndalǵany retinde jyl saıyn 22 qyrkúıekte atalyp ótetin boldy.
Sondaı-aq Bas konferensııa 2026–2027 jyldary IýNESKO-nyń qatysýymen atalyp ótetin mereıtoılar tizimin bekitti. Bul tizimge áıgili opera ánshisi Ermek Serkebaevtyń jáne kórnekti kınorejısser Abdolla Qarsaqbaevtyń 100 jyldyq mereıtoılary endi.
IýNESKO Hatshylyǵynyń málimetinshe, uıym 1956 jyldan beri 1 234 ataýly kúndi merekeleýge atsalysqan. Sonyń 31-i Qazaqstannyń usynysymen engizilgen. Atap aıtqanda, Abaı Qunanbaıulynyń 150 jyldyq, Shymkent qalasynyń 2200 jyldyq, Almaty qalasynyń 1000 jyldyq, Muhtar Áýezovtiń, Qanysh Sátbaevtyń, Sábıt Muqanovtyń 100 jyldyq mereıtoılary jáne basqa da ataýly kúnder IýNESKO qoldaýymen halyqaralyq deńgeıde toılandy. Osy jyly IýNESKO shtab-páterinde áıgili kompozıtor ári dırıjer Nurǵısa Tilendıevtiń 100 jyldyǵyna arnalǵan merekelik konsert uıymdastyryldy.
Bas konferensııa Mysyrdyń burynǵy týrızm jáne ejelgi mura mınıstri Haled ál-Enanıdi IýNESKO-nyń jańa Bas dırektory etip saılaǵanyn aıta keteıik. Al Qazaqstannyń IýNESKO janyndaǵy Turaqty ókili Asqar Ábdirahmanov elimizdiń basshylyǵy atynan joldanǵan quttyqtaý hatty tabys etip, syndarly yntymaqtastyqtyń odan ári nyǵaıa beretinine senim bildirdi.
