Densaýlyq • 20 Jeltoqsan, 2025

Densaýlyq saqtaý salasynyń úzdik 7 kórsetkishi ataldy

91 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi júrgizilip jatqan reformalardyń jáne azamattardyń ómiri men densaýlyǵynyń sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan memlekettik saıasatty dáıekti iske asyrýdyń nátıjesi bolǵan densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmetti qorytyndylaıdy.

Densaýlyq saqtaý salasynyń úzdik 7 kórsetkishi ataldy

2024 jyly Qazaqstanda ómir súrý uzaqtyǵy 75,4 jasqa jetip, 2023 jyldyń kórsetkishin jaqsartty (75,09 jyl). Bul - halyqtyń densaýlyǵyn nyǵaıtý, medısınalyq alǵashqy kómekti damytý jáne aýrýlardyń profılaktıkasy boıynsha júıeli jumystyń kórneki nátıjesi.

Dúnıejúzilik banktiń derekteri boıynsha Qazaqstan búginde Ortalyq Azııa elderiniń arasynda ómir súrý uzaqtyǵynyń kórsetkishi boıynsha kósh bastap tur.

BUUDB-nyń Adamı damý ındeksindegi eldiń ustanymyn nyǵaıtý taǵy bir mańyzdy jetistik boldy. 2025 jylǵy esepte Qazaqstan ótken jylmen salystyrǵanda birden 7 pozısııaǵa kóterilip, álemniń 193 eliniń arasynda 60-shy orynǵa ıe boldy.

Sonymen qatar, azamattardyń medısınalyq qyzmettiń sapasyna qanaǵattanýy da 2024 jylǵy 41,9%-dan 2025 jyly 43,2%-ǵa deıin artyp keledi. Bul júrgizilip jatqan reformalardyń halyq arasynda rezonans týdyratynyn jáne naqty praktıkalyq áser beretinin rastaıdy.

Qazaqstan ıneksııalyq emes aýrýlardan bolatyn ólimdi tómendetý boıynsha TOP-10 eldiń qataryna endi.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Eýropalyq óńirlik bıýrosynyń «Aldyn alýǵa bolatyn ólim, qaýip faktorlary jáne ınfeksııalyq emes aýrýlarmen kúresý strategııalary» baıandamasynyń derekteri boıynsha Qazaqstan Ortalyq Azııanyń birinshi eli boldy jáne 2025 jylǵa qaraı ınfeksııalyq emes aýrýlardan mezgilsiz ólimdi 25%-ǵa tómendetý jónindegi nysanaly kórsetkishke qol jetkizgen DDU Eýropalyq óńiriniń on eliniń qataryna kirdi. Bul nátıje sozylmaly aýrýlardyń profılaktıkasynyń, erte anyqtaý men emdeýdiń keshendi sharalarynyń tıimdiligin rastaıdy.

Jalpy jáne náreste óliminiń tómendeýi

2025 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdaı boıynsha elde jalpy ólim 2,7%-ǵa, al náreste ólimi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 20,2%-ǵa tómendegeni tirkeldi.

18 perınataldyq ortalyqtyń bazasynda «Bir kúndik klınıkalar» jumys isteıdi, onda 100 myńǵa jýyq júkti áıel bir sapar sheńberinde tekserýlerdi qosa alǵanda, 500 myńnan astam qyzmet aldy.

Baǵdarlamany iske asyrý uryqtyń týa bitken kemistikterin anyqtaýdyń 13%-ǵa ósýine, prenataldyq skrınıngtermen qamtýdyń 8%-ǵa ulǵaıýyna, damý kemistikterinen náreste óliminiń 15%-ǵa jáne damý aýytqýlarynan bastapqy múgedektiktiń 7,5%-ǵa tómendeýine ákeldi.

Bul dınamıka medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekti kúsheıtýdiń, neonataldyq skrınıngterdi engizýdiń, ámbebap patronaj qyzmetiniń nátıjeleriniń, jalpy analar men balalarǵa medısınalyq kómektiń sapasyn arttyrýdyń saldary boldy.

Ana ólimin azaıtý

2025 jyly Qazaqstanda ana ólimi 12%-ǵa tómendep, tarıhı eń tómengi mánge jetti.

Bul kórsetkishke «Analar saýlyǵy» jańa baǵdarlamasyn engizýdi qosa alǵanda, densaýlyq saqtaýdyń bastapqy býynynyń reformalary eleýli úles qosty, onyń sheńberinde júktilikti josparlaý kezeńinde áıelder MÁMS esebinen tekserýdiń 12 tegin túrinen óte alady.

Pregravıdaldyq daıyndyqpen qamtý 23%-ǵa ósip, 46,1%-dy qurady. Erte merzimde esepke turǵan áıelderdiń sany 10%-ǵa ósti.

Joǵary tehnologııalyq kómektiń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda 22 Oblystyq perınataldyq ortalyqta júkti áıelderdi mamandandyrylǵan tekserýler men emdeýge jedel jiberý múmkindigimen uryqty qorǵaý ortalyqtary quryldy.

DDU baǵalaýy boıynsha, Qazaqstan ana ólimin tómendetý boıynsha óńir úshin úlgi el bolyp tanyldy.

Dári-dármekter men medısınalyq buıymdardyń otandyq óndirisin damytý

2025 jyly densaýlyq saqtaý salasyna ınvestısııalar kólemi 8,4%-ǵa ulǵaıyp, 920 mln AQSh dollaryn qurady. Farmasevtıka salasyna salynǵan ınvestısııa eki eseden astam — 91,3 mıllıon dollarǵa deıin ósti.

Uzaq merzimdi damý strategııasy sheńberinde otandyq dárilik zattardyń úlesin 2029 jylǵa qaraı 50%-ǵa deıin jetkizý, sondaı-aq medısınalyq buıymdardy ulttyq óndirý basymdyǵymen farmasevtıka ónerkásibin damytýǵa shamamen 2 trln teńge bólý kózdelgen.

Medısınalyq qyzmetterdi onlaın formatta keńeıtý

Densaýlyq saqtaýdyń sıfrlyq transformasııasy medısınalyq kómektiń qoljetimdiligin aıtarlyqtaı arttyrýǵa múmkindik berdi. 2025 jyly turǵyndarǵa onlaın-formatta 2,7 mln medısınalyq qyzmet kórsetildi, bul josparly kórsetkishterden 8,65%-ǵa asyp tústi.

Elimizdiń segiz óńirinde 100 medısınalyq uıymda «Onlaın-medısına» pılottyq jobasy iske asyrylýda, bul emhanalarǵa júktemeni azaıtýǵa jáne aýyldyq jerlerdiń turǵyndary úshin konsýltasııalarǵa qoljetimdilikti jaqsartýǵa yqpal etedi.

Kadrlyq áleýetti nyǵaıtý

2025 jyly Qazaqstannyń medısınalyq joǵary oqý oryndary 10,5 myń maman shyǵardy. Bul rette túlekterdiń 34%-y, bul ótken jylmen salystyrǵanda eki ese derlik, aýyldyq medısınalyq uıymdarǵa jumysqa jiberildi.

Bul sharalar shalǵaı jáne aýyldyq óńirlerde kadr tapshylyǵyn qysqartýǵa jáne densaýlyq saqtaý júıesin nyǵaıtýǵa yqpal etedi.

Júrgizilgen sharalardyń nátıjeleri boıynsha dárigerlerdiń tapshylyǵy ótken jylmen salystyrǵanda 20%-ǵa jáne orta medısına qyzmetkerleriniń tapshylyǵy 7%-ǵa tómendedi. Bul rette aýyldaǵy dárigerler tapshylyǵynyń 16%-ǵa tómendeýine qol jetkizildi.

Densaýlyq saqtaý júıesin odan ári damytý jónindegi jumys halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵy men sapasyn arttyrý maqsatynda jalǵastyrylatyn bolady.

Sońǵy jańalyqtar